W rolnictwie, efektywne nawożenie roślin jest kluczowe dla uzyskania dobrych plonów. Obok nawozów mineralnych, niezwykle ważną rolę odgrywają nawozy naturalne, takie jak obornik, kompost, torf czy nawozy zielone. Stanowią one doskonałe źródło składników odżywczych, substancji organicznej (próchnicy) oraz korzystnej flory bakteryjnej, zapewniając glebie odpowiednie warunki do wzrostu i rozwoju roślin.
Kluczowym narzędziem do aplikacji obornika jest rozrzutnik obornika. Jest to maszyna składająca się ze skrzyni z przenośnikiem podłogowym (jednoosiowym lub dwuosiowym), która w tylnej części wyposażona jest w urządzenie rozdrabniające i rozrzucające obornik. Sercem tego urządzenia jest tzw. adapter, czyli zespół noży zamocowany na specjalnych wałkach.
Zasada działania adaptera rozrzutnika
Adapter jest napędzany wałem odbioru mocy ciągnika lub silnikiem hydraulicznym z hydrauliki pojazdu. Podczas pracy, zespół noży adaptera obraca się, rozdrabniając i równomiernie rozrzucając obornik po polu. Wyróżnia się dwa główne rodzaje adapterów:
- Z wałami poziomymi
- Z wałami pionowymi
Aby obornik przesuwał się w kierunku zespołu rozrzucającego, w rozrzutniku montuje się taśmę składającą się z listew napędzanych łańcuchem, albo ścianki przesuwające się razem z podłogą. Najczęściej stosuje się napęd zależny od prędkości wałka odbioru mocy lub hydrauliczny napęd posuwu taśmy. Zdarza się również, że w celu zapewnienia równomierności rozrzucenia obornika, łańcuch podajnika napędzany jest od kół jezdnych rozrzutnika.
Typowe problemy i rozwiązania w rozrzutnikach obornika
Użytkownicy rozrzutników, w tym modeli produkcji Czarna Białostocka, często napotykają na problemy z układem napędowym i adapterem. Poniżej przedstawiamy najczęściej zgłaszane usterki i możliwe sposoby ich rozwiązania, oparte na doświadczeniach rolników.
Problemy z łańcuchem posuwu
Częstym problemem jest zrywanie lub spadanie łańcucha w rozrzutniku, co prowadzi do jego uszkodzenia na zębatce. Nawet prawidłowo naciągnięty łańcuch może sprawiać kłopoty. Problem może występować zarówno na nowym, jak i starym łańcuchu.
Możliwe przyczyny:
- Brak osiowości kół współpracujących: "W przypadku każdego łańcucha, w jakiejkolwiek by nie był maszynie, jest bezwzględna osiowość współpracujących kół." Minimalne odchylenie ośki do tyłu lub delikatny skos trybów mogą być przyczyną.
- Luzy na łożyskach: Niewielki luz na łożysku może powodować nieprawidłowe prowadzenie łańcucha.
- Zbyt mocne napięcie taśm podających obornik: "Głównym winowajcą (moim zdaniem) było zbyt mocne napięcie taśm podajacych obornik (...), i po wozeniu 2 tyg obornika zamiast łancuchy się poluzowac to jeszcze bardziej się naciagnęły."
- Problemy z podłogą: Rzadziej, ale warto sprawdzić, czy listwy podłogowe nigdzie się nie zaczepiają.
Rozwiązania:
- Sprawdzenie i korekta osiowości: Należy dokładnie sprawdzić, czy ośka jest prosta i czy tryby są ustawione współosiowo. "Łańcuch spróbuje lekko odprostować ta oske i będę probowac uruchamiać."
- Wymiana łożysk: Jeśli stwierdzono luz na łożyskach, konieczna jest ich wymiana.
- Regulacja napięcia taśm: Należy upewnić się, że taśmy podające obornik mają odpowiednie, a nie zbyt mocne napięcie.
- Wymiana łańcucha na wzmocniony: "Łańcuch zalozony wzmocniony" może pomóc w zapobieganiu zerwaniom.
Napinanie uciąganie łańcucha przy rozrzutniku przy pomocy pasa; naprawa
Problemy z działaniem posuwu i adaptera (trzeszczenie, zatrzymanie pracy)
Inny problem, zgłaszany np. w rozrzutnikach Sipma 4t, to głośne trzeszczenie i zatrzymanie pracy rozrzutnika (posuw stoi, adapter się nie kręci), szczególnie przy dużym obciążeniu (np. ciężkim obornikiem bydlęcym). "Jeżeli napęd nie przechodzi na posuw, i adapter to wina skrzyni, albo sprzęgła."
Możliwe przyczyny:
- Sprzęgło przeciążeniowe: "Obstawiał bym sprzęgło, przy cięższym towarze przepuszcza". Niska jakość tarczek sprzęgła przeciążeniowego może prowadzić do ich częstego pękania.
- Luzy na łożyskach w przekładni: "Okazało się że są duże luzy na łożyska w przekładni i tryby na kole zębatym są wydarte. Pod mały ciężarem pracowało normalnie, ale gdy było więcej to trzeszczało."
- Zużyte tryby na kole zębatym: W połączeniu z luzami na łożyskach przekładni, zużycie trybów może uniemożliwiać przenoszenie napędu.
Rozwiązania:
- Diagnoza sprzęgła/skrzyni: Należy zlokalizować źródło zgrzytu, które często jest w okolicach skrzyni/sprzęgła. "Jak przestaje działać , to wysiadasz i patrzysz dokąd napęd jest przenoszony , a gdzie przestaje działać."
- Wymiana tarczek sprzęgła: W przypadku częstego pękania, warto rozważyć użycie tarczek lepszej jakości.
- Wymiana łożysk i trybów w przekładni: Jeśli diagnoza wskaże zużycie tych elementów, konieczna jest ich wymiana.
Rozrzutniki obornika Czarna Białostocka
Na rynku wtórnym można znaleźć ogłoszenia dotyczące sprzedaży rozrzutników obornika produkcji Czarna Białostocka. Przykładem jest "rozrzutnik obornika prod. Czarna Białostocka. Rocznik 82. Jest praktycznie cały w oryginale, bo od nowości smarowany olejem i burty są bez zarzutu. Jedynie podłogi nie udało się tak zachować". To świadczy o solidności konstrukcji, jednak kluczowe są regularne konserwacje i dbałość o elementy ruchome.
Inne aspekty i regulacje prawne
Warto pamiętać, że w 2018 roku skrócone zostały terminy nawożenia pól. Jest to związane z wejściem w życie „Programu działań mającego na celu zmniejszenie zanieczyszczenia wód azotanami pochodzącymi ze źródeł rolniczych oraz zapobieganie dalszemu zanieczyszczeniu”, który obowiązuje od lipca 2018 roku. Zgodnie z tym programem tereny niemal całej Polski stały się obszarami szczególnie narażonymi (OSN-ami).
W ofercie sklepów internetowych dostępnych jest wiele części do roztrząsaczy obornika, co ułatwia utrzymanie maszyn w dobrym stanie technicznym.
tags: #adapter #rozrzutnik #czarna #bialostocka #8ton