Adaptery rozrzutników obornika Metal-Fach: specyfikacja i zastosowanie

W każdym nowoczesnym gospodarstwie rolnym kluczową rolę odgrywają maszyny i urządzenia, które usprawniają codzienne prace. Jednymi z najważniejszych są rozrzutniki obornika, często nazywane również roztrząsaczami, przeznaczone do dystrybucji nawozu na polach. Urządzenia te są wykorzystywane w rolnictwie od bardzo dawna, a ich podstawowa funkcja niewiele się zmieniła, choć sposób napędzania ewoluował od koni do ciągników rolniczych. Współczesne rozrzutniki obornika to jednostki hydrauliczne, napędzane wałem odbioru mocy.

Rozrzutniki obornika znajdują zastosowanie nie tylko w wielkich gospodarstwach rolnych, ale są również nieocenione w leśnictwie i budownictwie. Mogą być wykorzystywane do rozrzucania nie tylko obornika, ale także kompostu, torfu czy świeżej masy roślinnej. Co więcej, niektórzy rolnicy, po demontażu adaptera i zamontowaniu burty, używają tych maszyn jako przyczep. Firma Metal-Fach, czołowy polski producent maszyn i urządzeń rolniczych, oferuje szeroką gamę rozrzutników obornika, w tym modele N276 FALCON i N272 VIKING, które wyróżniają się innowacyjnymi adapterami rozrzucającymi, zapewniającymi precyzję i wydajność.

Konstrukcja rozrzutnika obornika: kluczowe elementy

Trwałość i efektywność rozrzutnika obornika zależy od solidności jego konstrukcji, w której każdy element odgrywa istotną rolę.

Układ jezdny: podstawa stabilności

Jednym z kluczowych elementów rozrzutników obornika jest układ jezdny, który musi sprostać przewożeniu bardzo dużych ilości materiału. Obciążenia i przebiegi tych maszyn często przekraczają standardowe wartości dla przyczep. W najnowszych konstrukcjach obserwuje się tendencję do ograniczania liczby osi. Rozwiązanie z dużymi, pojedynczymi kołami, wyposażonymi w opony z bieżnikiem rolniczym, ma dwie główne zalety: mniejsze zapotrzebowanie na moc (wynikające z niższych oporów toczenia) oraz poprawioną manewrowość (zmniejsza się ryzyko spychania podłoża podczas skręcania). Mimo tych zalet, układy jezdne typu tandem nadal mają swoich zwolenników, a ich właściwości ulegają poprawie po zastosowaniu skrętnych osi, zapewniając wyższą stabilność jazdy i często resorowanie, co zwiększa komfort i bezpieczeństwo transportu.

Większość rozrzutników ma oko dyszla zamontowane na dolnym zaczepie ciągnika, ale niektórzy producenci, jak Metal-Fach w serii Viking, oferują zaczep amortyzowany hydraulicznie, który zmniejsza obciążenie dynamiczne na oko dyszla podczas pracy i daje łatwy sposób wypoziomowania całego rozrzutnika. Modele Metal-Fachu N267/1 i N280 (6 t) oraz N272 VIKING są dostępne na podwoziu typu tandem, natomiast rozrzutniki N274 i N275 o ładownościach 10 i 14 t zbudowano na jednoosiowym sztywnym podwoziu.

Skrzynie ładunkowe: przestrzeń do wykorzystania

Skrzynie ładunkowe rozrzutników charakteryzują się dużym zróżnicowaniem pod względem zastosowanych materiałów i konstrukcji, a trwałość maszyny zależy od jakości stali i grubości blachy. W modelu Metal-Fach N280/2 grubość ścian wynosi 3 mm, a podłogę wykonano z drewnianych desek, co ma być trwałym rozwiązaniem w agresywnym środowisku nawozów. Tradycyjne skrzynie ładunkowe umożliwiają transport innych materiałów, a model Metal-Fach N280/2 wyróżnia się otwieranymi burtami, co pozwala na jego wykorzystanie jako tradycyjnej przyczepy.

W ofercie Metal-Fachu, rozrzutniki serii N280 charakteryzują się dodatkowo cynkowaną ogniowo ramą i otwieranymi burtami. Nowością jest rozrzutnik N276 Falcon, który posiada nowoczesną, skorupową i wąską skrzynię ładunkową o pojemności 9,5 m³, z możliwością zwiększenia do 15,3 m³ po zamontowaniu dodatkowych siatkowych nadstawek o wysokości 600 mm. Rozrzutniki Viking N272/3 i N272/6 o ładowności 14 i 18 t wyposażone są w skorupową skrzynię ładunkową. Nadstawki pełne wykonane z blachy grubości 2 mm, odpowiednio wzmocnione profilami stalowymi, oraz nadstawki hydrauliczne dają możliwość dowolnego uchylania nadstawek bocznych, lewej bądź prawej, w zależności od strony załadunku.

Przenośnik łańcuchowy i zabezpieczenia

Kluczowym elementem wyposażenia skrzyni ładunkowej jest przenośnik łańcuchowy. W rozrzutnikach o średniej ładowności stosuje się zazwyczaj przenośnik podwójny z dwoma łańcuchami na każdej połowie szerokości przestrzeni ładunkowej. W Metal-Fachu N276 FALCON konstrukcja oparta jest na wytrzymałym, jedno-rzędowym przenośniku podłogowym łańcuchowym (łańcuch NK14 o zrywalności 21 ton), a napinanie łańcucha odbywa się poprzez przesuwanie wałka z łożyskiem samonastawnym w bocznych prowadnicach, z podwójnym mocowaniem śrub. W rozrzutnikach serii N272 Viking zastosowano solidny, łańcuchowy przenośnik podłogowy z podwójnymi listwami wsuwanymi w płaskowniki łańcucha, a łańcuch NK14 o zrywalności 21 ton (42 tony dla obu łańcuchów) gwarantuje wyjątkową wytrzymałość.

Standardem jest napęd hydrauliczny, umożliwiający bezstopniową regulację prędkości. Prędkością przesuwania się przenośnika podłogowego steruje się poprzez obrót pokrętła na zaworze regulatora przepływu oleju. Jako wyposażenie opcjonalne Metal-Fach wprowadził regulatory przepływu sterowane elektronicznie poprzez panel znajdujący się wewnątrz ciągnika. Modele Falcon (6t i 8t) oferują elektroniczne sterowanie podłogą za pomocą panelu w kabinie ciągnika, z przyciskami „+/-” do regulacji prędkości przenośnika.

Ważne jest zabezpieczenie przewożonego materiału. Do tego celu służą zasuwy i osłony adaptera, które zazwyczaj są dostępne za dopłatą. Zasuwa, czyli płyta wsuwana między walce adaptera a skrzynię ładunkową, zabezpiecza adapter przed naporem nawozu podczas transportu i uruchamiania walców, zapobiegając przeciążeniom mechanizmu napędu. Zasuwa chroni również przed gubieniem materiału podczas transportu. W modelach Metal-Fachu zasuwa wyposażona jest w gumowe pióro uszczelniające. Zasuwa w rozrzutnikach N272 Viking jest wzmocniona na całej długości, szczególnie w dolnej części, aby zapobiec odkształceniom, i podnosi się na ślizgach z tecamidu, zapewniając minimalne tarcie i szczelność. Zasuwa, wysunięta do góry podczas pracy, chroni ciągnik przed odpryskami obornika. Osłony adaptera zapobiegają gubieniu resztek obornika i chronią osoby postronne przed kontaktem z zębami adaptera. W Metal-Fachu stosuje się siatki ochronne lub pełne osłony z blachy.

Adapter rozrzucający Metal-Fach: serce maszyny

Adapter rozrzutu jest kluczowym elementem wpływającym na jakość pracy i wydajność rozrzutnika. W trakcie pracy, adapter (zespół noży) obraca się, tnąc i rozrzucając nawóz. Dokładny wygląd i sposób montażu adaptera mogą się różnić w zależności od modelu.

Rodzaje adapterów i ich zastosowanie

Wyróżniamy dwie główne kategorie adapterów:

• Adaptery pionowe: Mogą posiadać dwa lub cztery walce. Adaptery czterowalcowe zazwyczaj rozrzucają obornik na szerokość od 4 do 8 m i sprawdzają się przy szerokopasmowym rozrzucaniu każdego rodzaju obornika. Adaptery dwuwalcowe osiągają większą szerokość roboczą dzięki wysokiej prędkości obwodowej walców i ich większej średnicy. Są bardziej uniwersalne i nadają się do rozrzucania kompostu, torfu, a nawet wapna.
• Adaptery poziome: Podstawowe rozwiązanie to adapter z dwoma poziomymi walcami. Walce, osłonięte z otwartą dolną częścią, rozluźniają nawóz i podają go na tarcze rozrzucające. Takie zespoły dozowania pozwalają na rozrzucanie nie tylko obornika, ale także wapna, kompostu czy pozostałości z biogazowni. Wymagają one obornika niezbyt słomiastego. Zalety to szerokość pracy dochodząca do 25 m.

Adaptery Metal-Fach w modelach Falcon i Viking

Metal-Fach proponuje rolnikom nowoczesne adaptery, gwarantujące wydajność i równomierny rozrzut. Ich parametry techniczne ułatwiają rozdrabnianie i zapewniają równomierne rozprowadzanie na całej szerokości, także w przypadku innych nawozów, takich jak torf, pomiot kurzy, wapno czy obornik przefermentowany.

Rozrzutnik N276 FALCON i Falcon Premium

Standardowo rozrzutnik N276 FALCON wyposażony jest w pionowy adapter rozrzucający o szerokości 1,5 metra, z dwoma wirnikami i wymiennymi ostrzami ze stali HARDOX 450, co zapewnia wysoką trwałość i odporność na zużycie. Szerokość rozrzutu wynosi do 12 metrów. Dolne talerze z łopatkami zapewniają równomierne rozprowadzanie materiału, a udoskonalona konstrukcja zmniejsza ryzyko zapychania. Opcjonalnie dostępny jest adapter poziomy ZENI z dwiema tarczami i poziomymi ostrzami, idealny do rozdrabniania przefermentowanego obornika, zapewniający szerokość rozrzutu do 12 metrów.

Rozrzutnik N272 VIKING

Rozrzutnik obornika N272 Viking ma w standardzie zamontowany 2-wirnikowy adapter rozrzucający. W odpowiedzi na zmieniające się potrzeby, Metal-Fach wprowadził dwa rodzaje adapterów dla tego modelu:

1. Adapter pionowy VERTI o szerokości 2,0 m. Głównymi narzędziami roboczymi są wymienne ostrza przykręcone do segmentów wirników. Wirniki, obracając się, rozdrabniają podawany materiał, wyrzucając go do tyłu i na boki. Dolna część wirników zakończona jest talerzami z łopatkami, dzięki którym zwiększona jest szerokość rozrzutu materiału.
2. Adapter tarczowo-poziomy 2-wirnikowy ZENI. W dolnej części znajduje się przekładnia, na której są osadzone talerze rozrzucające. Głównymi narzędziami roboczymi są wymienne ostrza przykręcone do poziomych wirników. Wirniki, obracając się, rozdrabniają podawany materiał, który jest kierowany przez osłonę adaptera na talerze rozrzucające. Adapter charakteryzuje się łatwym demontażem.

W rozrzutnikach N272 Viking wyważenie każdego bębna rozrzucającego znacząco ogranicza drgania, co podnosi komfort pracy operatora.

Wymagania mocy i wyposażenie opcjonalne

Jakie ciągnik do współpracy?

Rozrzutniki o ładowności 10-12 ton zazwyczaj wymagają ciągnika o mocy co najmniej 100 KM. Jest to niezbędne minimum, choć wiele zależy od warunków panujących na polu.

• Najmniejsze zapotrzebowanie mocy deklaruje Metal-Fach dla 10-tonowego modelu N280/2 z 4-walcowym adapterem pionowym.
• Modele Metal-Fachu N274 i N275 o ładownościach 10 i 14 t wymagają odpowiednio 90 i 100 KM.

Przydatne dodatki: wyposażenie opcjonalne

Przy wyborze rozrzutnika obornika warto zwrócić uwagę na dokładną specyfikację, ponieważ wiele elementów znajduje się na listach wyposażenia dodatkowego. Warto dopłacić za:

• Zasuwa (ściana grodziowa): Oddziela adapter od przestrzeni ładunkowej, chroniąc przed naporem materiału i gubieniem go podczas transportu.
• Osłona lamp tylnych: Zamykana, gdy otwarta jest zasuwa, chroni lampy przed zabrudzeniem.
• Koła inne niż standardowe: Zazwyczaj szersze, ale znacznie droższe, poprawiające trakcję i zmniejszające nacisk na glebę.
• Błotniki: Często nie są w wyposażeniu standardowym.
• Nadstawy siatkowe: Zwiększają pojemność skrzyni ładunkowej, np. w N276 Falcon dostępne są nadstawy 400 mm lub 600 mm.
• Deflektory hydrauliczne: Z możliwością regulacji do adaptera pionowego, ograniczają wyrzut boczny.
• Dyszel amortyzowany hydraulicznie: Dostępny np. w modelach Viking.
• Stopka nożycowa lub hydrauliczna stopka podporowa: Ułatwia stabilne parkowanie.
• Różne rodzaje oczek dyszla: np. Ø40, obrotowe Ø50, kulowe K80.
• Oświetlenie robocze: W wersjach Falcon Premium i Viking zamontowano lampy doświetlające przestrzeń pracy adaptera, co pozwala na pracę w nocy.

Sterowanie i inteligentne systemy Metal-Fach

Nowoczesne rozrzutniki Metal-Fach integrują zaawansowane systemy sterowania, zwiększające precyzję i efektywność pracy.

• Sterowanie przenośnikiem podłogowym: W rozrzutnikach N276 Falcon i N272 Viking standardowo znajduje się system sterowania podłogą za pomocą pokrętła, zapewniający płynne dostosowanie prędkości przenośnika. Opcjonalnie dostępne są elektroniczne regulatory przepływu sterowane panelem w kabinie ciągnika.
• System MF-S-Control w wersji DigiDevice: To nowoczesne rozwiązanie stworzone z myślą o precyzyjnym nawożeniu i optymalizacji kosztów produkcji rolnej. Umożliwia dokładne dostosowanie dawek nawozów do rzeczywistych potrzeb gleby, co przekłada się na wyższe plony, mniejsze zużycie nawozów i redukcję zanieczyszczenia środowiska. System pozwala tworzyć i analizować dane dotyczące wielkości i jakości plonów.
• System MF-S-Control w wersji ISOBUS: Zaawansowane narzędzie w ramach koncepcji Rolnictwa 4.0, umożliwiające zmienne dawkowanie nawozów z uwzględnieniem przestrzennej zmienności gleby. ISOBUS integruje się z systemami informatycznymi, zapewniając dwukierunkową wymianę danych w czasie rzeczywistym. Dzięki funkcjom takim jak TC-GEO, TC-SC i TC-BAS, system ISOBUS umożliwia precyzyjne monitorowanie i kontrolę dawki nawozów, automatyczne wyłączanie taśmy w już opracowanych obszarach oraz dostosowanie pracy do prędkości maszyny. System posiada certyfikat zgodności AEF, potwierdzający jego niezawodność i zgodność z międzynarodowymi standardami.

Wybór optymalnego rozwiązania

Bogaty wybór rozwiązań i modeli rozrzutników obornika na polskim rynku, w tym szeroka oferta Metal-Fachu, pozwala na dopasowanie maszyny do potrzeb każdego gospodarstwa. Przy wyborze należy wziąć pod uwagę:

• Wielkość maszyny: Dopasowana do posiadanych ciągników.
• Sposób wykorzystania: Decydujący o wyborze rodzaju skrzyni ładunkowej i adaptera, który ma kluczowy wpływ na wydajność i jakość pracy.

Dla gospodarstw z obornikiem o dużej zawartości słomy odpowiednia będzie maszyna z czterowalcowym pionowym adapterem. Jeśli rozrzutnik ma służyć również jako przyczepa objętościowa, warto zwrócić uwagę na modele z otwieranymi burtami lub możliwością demontażu adaptera i zamontowania przystawki CARGO, jak w przypadku rozrzutników VIKING.

Modele Metal-Fachu, takie jak N276 FALCON czy N272 VIKING, oferują elastyczność konfiguracji, nowoczesne technologie i solidną konstrukcję, co czyni je atrakcyjnym wyborem dla rolników poszukujących wydajnych i wszechstronnych maszyn do nawożenia organicznego.

tags: #adapter #rozrzutnik #metal #fach