Agregaty i kultywatory ścierniskowe to wszechstronne maszyny rolnicze, które znajdują zastosowanie w różnorodnych pracach polowych. Ich głównym celem jest przygotowanie gleby po zbiorach, ale mogą być również wykorzystywane do uprawy przedsiewnej, kultywowania łąk i pastwisk, a nawet do przygotowania gleby pod zasiewy. Agregat ścierniskowy jest urządzeniem mocowanym na 3-punktowym układzie zawieszenia ciągnika.
Budowa i mechanizm działania
Podstawowa konstrukcja agregatu ścierniskowego obejmuje ramę, na której w dwóch lub trzech rzędach zamocowane są zęby sztywne. Zęby te mają za zadanie podcinać i mieszać resztki pożniwne z glebą. Bezpośrednio za zębami umieszczone są kroje tarczowe lub redlice, które rozdrabniają większe bryły ziemi i wyrównują powierzchnię. Całość dopełnia wał strunowy, rurowy, pierścieniowy, teownikowy, daszkowy, ceownikowy lub inny rodzaj wału doprawiającego, który dodatkowo kruszy glebę i zagęszcza ją, przygotowując do dalszych zabiegów.
Rama kultywatora jest zazwyczaj wykonana z wytrzymałych kształtowników i płaskowników, często z utwardzonej stali. Wał strunowy może być wykonany z płaskowników lub rur grubościennych. W celu ochrony maszyny przed uszkodzeniami w przypadku napotkania przeszkód w glebie, agregaty ścierniskowe mogą być wyposażone w zabezpieczenia.
Rodzaje zabezpieczeń
Wybór odpowiedniego zabezpieczenia jest kluczowy, zwłaszcza w zależności od stopnia zakamienienia gleby:
- Zabezpieczenie kołkowe (śrubowe): Stosowane w glebach o niskim stopniu zakamienienia. W przypadku napotkania przeszkody, śruba ścinająca pęka, odłączając ząb od ramy.
- Zabezpieczenie sprężynowe (ślimakowe, typu NON-STOP): Rekomendowane do gleb o silnym zakamienieniu. Mechanizm sprężynowy pozwala na swobodne ominięcie przeszkody, a następnie powrót elementu roboczego do pozycji roboczej. Odpowiednio dobrana siła wyzwalająca na sprężynie chroni elementy robocze maszyny przed uszkodzeniem.
Specyfikacja techniczna i dostępne warianty
Agregaty ścierniskowe występują w różnych szerokościach roboczych, co pozwala na dopasowanie maszyny do wielkości gospodarstwa i mocy ciągnika. Najczęściej spotykane szerokości to 1,8 m, 2,1 m, 2,2 m, 2,4 m, 2,6 m oraz 3,0 m.
Wyposażenie standardowe i opcjonalne
Przykładowe wyposażenie standardowe agregatu Euro-Masz model APL obejmuje:
- Rama główna o wymiarach 80 x 80 mm (typ lżejszy).
- Dwa rzędy zębów o przekroju 60x25 mm.
- Rząd talerzy zgarniających o średnicy 460 mm.
- Wał tylny rurowy lub strunowy o średnicy 500 mm.
W ramach wyposażenia opcjonalnego dostępne są różne typy wałów tylnych, które wpływają na sposób doprawienia gleby:
- Wał tylny pierścieniowy (śr. 500 mm).
- Wał tylny teownikowy (śr. 500 mm).
- Wał tylny daszkowy (śr. 500 mm).
- Wał tylny ceownikowy (śr. 500 mm).
Niektórzy producenci, jak Euro-Masz, oferują również modele z ramą główną 100x100x8 mm, dwoma rzędami grządzieli typu sercowego, rzędem talerzy 460 mm amortyzowanych na elastometrach oraz wałem tylnym rurowym (500 mm) lub strunowym (420 mm). Konstrukcja ramy w tych modelach umożliwia jednoczesną regulację wału oraz rzędu talerzy.
Modele i producenci
Na rynku dostępne są agregaty ścierniskowe różnych producentów, między innymi:
- Agro-Line (modele APL w szerokościach 2,1 m, 2,6 m, 3,0 m).
- Euro-Masz (model APL w szerokości 1,8 m, a także modele z zabezpieczeniem ślimakowym).
- Gruber (agregaty o szerokościach roboczych 2,1 m, 2,6 m, 3,0 m).
- Tolmet (kultywator ścierniskowy z trzema rzędami zębów i redlicami).
Zastosowanie i korzyści z użycia agregatu ścierniskowego
Agregat ścierniskowy jest niezawodnym narzędziem do pracy na każdym rodzaju gleby, stosowanym w celu uzyskania zamierzonych efektów uprawy pożniwnej. Do głównych korzyści płynących z jego zastosowania należą:
- Szybsze kiełkowanie resztek nasion zbóż i chwastów: Ułatwia to ich późniejsze obumieranie i gnicie.
- Zatrzymanie wilgoci w glebie: Poprzez przerwanie parowania kapilarnego, co jest kluczowe w okresach suszy.
- Spulchnianie zaskorupionych gleb: Poprawia strukturę gleby i jej napowietrzenie.
- Niszczenie chwastów: Zarówno tych już wykiełkowanych, jak i nasion.
- Kruszenie większych brył gleby: Ułatwia to dalsze zabiegi uprawowe i siew.
- Mieszanie nawozów z glebą: Zapewnia równomierne rozprowadzenie składników odżywczych.
- Przygotowanie gleby pod siew lub sadzenie: Tworzy optymalne warunki do równomiernych wschodów.
- Zrywanie ścierniska po zbożach, kukurydzy i innych roślinach.
Dzięki wysokiemu prześwitowi i dużym odstępom między zębami roboczymi, agregat może pracować na polach z dużą ilością resztek roślinnych. Szeroko tnące podcinacze podcinają całą powierzchnię gleby, a rozmieszczone za nimi talerze wyrównują i nacinają ją. Wał umieszczony za elementami roboczymi służy do optymalnego ustawienia głębokości pracy agregatu i ugniecenia gleby.
Dobór agregatu do ciągnika
Wybór odpowiedniej szerokości roboczej agregatu ścierniskowego powinien być ściśle powiązany z mocą i masą posiadanego ciągnika. Zbyt szeroki agregat może stanowić nadmierne obciążenie dla ciągnika, prowadząc do spadku wydajności i potencjalnych uszkodzeń maszyny.
Producenci maszyn rolniczych oraz doświadczeni użytkownicy często rekomendują następujące zależności:
- Dla ciągników o mocy około 80-90 KM, optymalna szerokość robocza agregatu ścierniskowego to zazwyczaj 2,1 m lub 2,2 m.
- W przypadku ciągników o mocy około 90-100 KM, można rozważyć agregaty o szerokości 2,4 m, a nawet 2,6 m, w zależności od warunków glebowych i ukształtowania terenu.
- Ciągniki o większej mocy (np. 100 KM i więcej) mogą efektywnie pracować z agregatami o szerokości 3,0 m.
Należy pamiętać, że oprócz mocy, istotne są również inne parametry ciągnika, takie jak masa własna, układ napędowy oraz prędkość robocza, którą maszyna jest w stanie utrzymać.
tags: #agregat #kultywator #scierniskowy #budowa