Agregat ścierniskowy Tolmet: Konstrukcja i zastosowanie w uprawie bezorkowej

Uprawa bezorkowa, znana również jako uprawa konserwująca, zyskuje na popularności jako technologia przyszłości w rolnictwie. Kluczowe dla jej sukcesu są odpowiednie narzędzia, takie jak agregat ścierniskowy. W niniejszym artykule przedstawiamy koncepcję budowy agregatu ścierniskowego na przykładzie projektu nawiązującego do maszyn marki Tolmet, z uwzględnieniem specyfiki różnych typów gleb i potrzeb uprawowych.

Charakterystyka gleb i głębokość uprawy

Głębokość uprawy jest kluczowym parametrem, który powinien być dostosowany do rodzaju gleby. Na glebach żyznych, o klasie II, optymalna głębokość uprawy wynosi około 30 cm. Jednakże, w przypadku gleb o mniejszej zasobności, gdzie warstwa orna ma zaledwie 15-20 cm, maksymalna głębokość uprawy nie powinna przekraczać tej wartości.

Sam autor artykułu posiada działki o różnej klasie żyzności. Na niektórych, gdzie warstwa gleby do uprawy wynosi 15-20 cm, zaleca się maksymalne pogłębianie na tę głębokość. Natomiast na kilku hektarach gleby klasy II, dopuszczalne jest pogłębienie do 30 cm.

Doświadczenia z uprawą bezorkową

Wielu rolników, w tym autor artykułu, z powodzeniem stosuje uprawę bezorkową od kilku lat. Jeden z użytkowników ma już trzeci rok z rzędu uprawia jedną z działek bezorkowo, a obecnie cały jego areał jest uprawiany w ten sposób. Podkreśla, że uprawa bezorkowa to przyszłość rolnictwa, która wymaga jednak szczególnej uwagi na płodozmian, stosowanie poplonów, nawożenie organiczne, odpowiednie terminy odchwaszczania oraz dobór środków ochrony roślin.

Przekonanie starszego pokolenia rolników do zmiany tradycyjnych metod uprawy może stanowić wyzwanie, gdyż często opierają się oni na sprawdzonych przez lata praktykach swoich ojców i dziadków.

Jednakże, efekty tegorocznych żniw na polu uprawianym bezorkowo przekonały nawet sceptycznych obserwatorów. Mimo obaw dotyczących pozostawienia na polu dużej ilości resztek pożniwnych, plon okazał się rekordowy. W kolejnym sezonie pojawiły się już sugestie, aby stosować tę metodę na wszystkich polach.

Koncepcja budowy agregatu ścierniskowego

Konstrukcja uniwersalnego agregatu do uprawy kukurydzy, zbóż i rzepaku stanowi wyzwanie ze względu na różnice w wymaganiach dotyczących rozstawy siewu. Pierwotne założenie zakładało skonstruowanie maszyny z rozstawą odpowiednią dla każdej z tych upraw bez konieczności przestawiania:

• Kukurydza: 75 cm
• Rzepak: 37.5 cm
• Zboża: 12-12-13.5 cm

W celu ograniczenia kosztów, kluczowe jest wykorzystanie istniejącego siewnika talerzowego, np. Agromasz SR300, który ma zaledwie rok i doskonale się spisuje. Wymaga on jedynie przestawienia redlic i połączenia z agregatem.

Propozycja budowy agregatu do zbóż i rzepaku

Proponuje się budowę agregatu do siewu zbóż i rzepaku z 8 łapami w rozstawie co 37.5 cm. Taka maszyna, przypominająca grubera, powinna być wyposażona w:

• Hydropak
• Wał oponowy
• Siewnik do nawozu nabudowany na ramie (np. stary siewnik Poznań lub od kukurydzy z dmuchawą).

Rozważana jest konstrukcja półzawieszana na wale oponowym.

Propozycja budowy agregatu do kukurydzy

Drugi siewnik miałby być przeznaczony do kukurydzy. Koncepcja zakłada:

• 4 łapy w rozstawie co 75 cm w jednym rzędzie.
• Koło dociskowe za łapami.
• Siewnik do głębokiego nawożenia umieszczony nad ramą.

Ze względu na duży ciężar, również ta maszyna byłaby prawdopodobnie półzawieszana.

Wymagania dotyczące mocy ciągnika

Do obsługi proponowanych agregatów wymagany jest odpowiedni ciągnik. W przypadku posiadania maszyny Case 5130 o mocy 105 KM:

• Sam siewnik do kukurydzy wymaga około 80 KM.
• Dodatkowe 7 łap potrzebuje około 15 KM na każdą.

Zaleca się wybór 4 łap i szerokości roboczej 3 metry, aby zapewnić optymalne wykorzystanie mocy ciągnika.

Płodozmian i jego znaczenie

Płodozmian jest jednym z kluczowych elementów skutecznej uprawy bezorkowej, szczególnie na słabszych glebach. Autor artykułu poszukuje informacji na temat optymalnego ułożenia płodozmianu na glebach klasy V, które charakteryzują się piaszczystym podłożem.

W obecnym sezonie 15% areału jest uprawiane bezorkowo, z planem całkowitego zrezygnowania z pługa w przyszłości. Doceniana jest przyszłość tej technologii, zwłaszcza na glebach piaszczystych, gdzie pług jest zbędny.

Przykładowe propozycje płodozmianu

Przedstawiono dwie propozycje płodozmianu, jedna na gleby słabsze (klasy 5-6, piaszczyste), druga na gleby lepsze (od klasy 5 na gliniastym podłożu do lepszych).

Płodozmian na glebach słabych (piaszczyste, klasy 5-6):

1. Nawożenie obornikiem - Żyto hybrydowe - Poplon ozimy (facelia, rzepak, owies).
2. Nawożenie obornikiem - Kukurydza.
3. Owies - Wapnowanie.
4. Pszenżyto - Poplon ozimy (jak wyżej).
5. Łubin wąskolistny (samodzielnie lub w mieszance z pszenżytem jarym).

Płodozmian na glebach lepszych (gliniaste, od klasy 5 do lepszych):

1. Nawożenie obornikiem - Rzepak ozimy - Poplon (słonecznik, facelia, owies, łubin; słonecznik dominuje, reszta dla mieszanki; płytkie talerzowanie, potem gruber i siew).
2. Pszenżyto ozime - Poplon ozimy (jak wyżej).
3. Nawożenie obornikiem - Kukurydza na ziarno.
4. Jęczmień jary - Poplon (jak wyżej).
5. Pszenica ozima.

Warto zaznaczyć, że zboża, wbrew pozorom, gorzej radzą sobie z suszą. W tym roku na polach klasy IV i V pszenica plonowała na poziomie 4.5-5 t/ha, a rzepak ok. 4 t/ha.

tags: #agregat #scierniskowy #tolmet