Agregaty uprawowo-siewne odgrywają kluczową rolę w nowoczesnym rolnictwie, odpowiadając za przygotowanie gleby i precyzyjny wysiew nasion. Wzrost popularności praktyk bezorkowych stawia przed tymi maszynami nowe wyzwania, zwłaszcza w kontekście dużej ilości resztek pożniwnych pozostawionych na powierzchni gleby.
Unia, jako największy polski producent maszyn rolniczych, oferuje szeroką gamę rozwiązań w tej dziedzinie, w tym agregaty uprawowe i uprawowo-siewne, które sprawdzają się zarówno w uprawie konwencjonalnej, jak i uproszczonej. Historia produkcji pługów w Grudziądzu sięga XIX wieku, a polskie pługi konne, takie jak dwukoleśny Alberta Ventzkiego z opatentowanym systemem amortyzacji resorowej dyszla, zdobywały uznanie w całej Europie.
Agregaty uprawowe Unia Atlas II HP
Agregat uprawowy Unia Atlas II HP o szerokości roboczej 5 m to maszyna przeznaczona do radzenia sobie z uprawą zarówno w warunkach orkowych, jak i bezorkowych. Jego głównym celem jest uprawienie gleby i odpowiednie przygotowanie jej do późniejszych siewów. Przy zastosowaniu odpowiednich redlic, agregat ten dobrze sprawdza się również w mechanicznym zwalczaniu chwastów i mieszaniu nawozów z glebą.
Konstrukcja i sekcje robocze
Model Atlas II HP to rozbudowana konstrukcja, wyposażona w kilka sekcji roboczych:
- Spulchniacze śladów kół ciągnika: Dwie pary spulchniaczy na przodzie agregatu odpowiadają za spulchnienie kolein powstałych w wyniku przejazdu ciągnika. Są one zabezpieczone sprężynami, mają punktową regulację głębokości pracy i możliwość rozsunięcia.
- Sekcja zębów sprężystych SX: Dwurzędowa sekcja zębów sprężystych SX z gęsiostópką o szerokości podcięcia 260 mm odpowiada za spulchnienie gleby i podcięcie jej powierzchni. Trzon redlicy zamontowany jest na podwójnej sprężynie.
- Płoza równająca: Umieszczona zaraz za sekcją zębów, ma za zadanie wstępne wyrównanie powierzchni i kruszenie większych brył gleby. W początkowych wersjach produkcji mogła powodować zapychanie się agregatu w warunkach bezorkowych, dlatego producent odszedł od tego rozwiązania lub zaleca jej demontaż w takich warunkach. Płoza ma regulację punktową i zabezpieczenie sprężynowe. Może zostać zastąpiona hydrauliczną włóką z płytkami 150 mm osadzonymi na sprężynach 80 × 10 mm, z regulacją kąta natarcia z kabiny operatora.
- Wał crosskill: Naprzemienny wał crosskill o średnicy 400 mm, zbudowany z żeliwnych pierścieni, charakteryzuje się właściwościami samoczyszczącymi. Jest polecany na gleby ciężkie, ale dobrze sprawdza się również na glebach lekkich. Wciska resztki pożniwne w głąb gleby, przygotowując korzystne warunki do siewu.
- Tylna płoza uzębiona: Element ten skutecznie równa drobne bruzdki powstałe w wyniku pracy wału, jednak w niektórych egzemplarzach mogła występować niedogodność związana z jej mocowaniem i tendencją do zapychania się wału.
- Podwozie jezdne: Agregat wyposażony jest w podwozie jezdne z kołami o wymiarach 480/45 R17, które wieńczy konstrukcję. Oznaczenie HP w nazwie oznacza, że maszyna jest wyposażona w podwozie jezdne oraz w ramę składaną hydraulicznie.
Agregat jest agregowany z ciągnikiem za pomocą dyszla, na cięgnach dolnych z kulami kategorii III. Długi dyszel ułatwia pracę na uwrociach, jednak w połączeniu z układem jezdnym z tyłu maszyny może powodować mocne zachodzenie agregatu na zakrętach, co jest szczególnie problematyczne przy wąskich zjazdach na pole. Agregat Atlas II HP w standardowym wyposażeniu posiada dwuobwodowy układ hamulców pneumatycznych (w wersjach 6 i 8-metrowych).
Testy w terenie i wydajność
W testach redakcyjnych agregat Atlas II HP sprawdził się bardzo dobrze na stanowiskach po orce, skutecznie wyrównując, spulchniając i zagęszczając pole. W warunkach bezorkowych, z dużą ilością resztek pożniwnych, początkowo wystąpiły problemy z zapychaniem się maszyny, co zostało wyeliminowane poprzez demontaż płozy równającej. Konstrukcja zębów z gęsiostópką o szerokości 260 mm efektywnie podcina chwasty, ograniczając zachwaszczenie mechanicznie.
Zalecana moc traktora dla agregatu Atlas II HP wynosi od 140 do 180 KM. W testach ciągnik Massey Ferguson 6490 o mocy 170 KM zapewniał wydajną pracę przy głębokości roboczej 6-7 cm i prędkości około 12 km/h. Maszyna może pracować na głębokości roboczej do 12 cm. Brak amortyzacji osi czy dyszla w testowanym egzemplarzu wpływał na komfort jazdy po nierównych drogach polnych z maszyną ważącą prawie 4,5 tony.
Cena agregatu Atlas II P zaczyna się od 64 000 PLN netto, a agregatu Atlas II HP od 101 tys. PLN netto.
Dostępne sekcje zębowe w serii Atlas II
Seria agregatów Atlas II oferuje możliwość montażu trzech różnych sekcji zębowych:
- Sekcja zębów SX: Dwa rzędy zębów z gęsiostópkami o szerokości 260 mm, zapewniające pełne podcięcie profilu glebowego i jednolite łoże siewne. Trzon redlicy zamontowany jest na podwójnej sprężynie.
- Sekcja zębów SE: Trzy rzędy zębów z gęsiostópką o szerokości 175 mm, podcinające i mieszające glebę na całej szerokości. Zęby posiadają wzmocnienie w postaci drugiej sprężyny, co sprawia, że ta sekcja jest odpowiednia na ciężkie i zakamienione gleby.
- Sekcja zębów SV: Cztery rzędy zębów sprężynowych 45 × 10 o szerokości redliczki 45 mm, przeznaczona na gleby od lekkich do średnio ciężkich. Wąska redlica zapobiega wyciąganiu wilgotnych cząsteczek na powierzchnię, co pomaga zachować wilgoć w glebie.
Sekcja wałów w agregacie Atlas II
Do konsolidacji gleby w agregacie Atlas II służy sekcja wałów. Na gleby lekkie zalecana jest kombinacja dwóch wałów strunowych o średnicy 400 mm. Natomiast na gleby ciężkie rekomendowane są dwa rzędy pierścieni crosskill, wykonanych z żeliwa sferoidalnego, które zachodzą między sobą, zapewniając właściwości samoczyszczące wału.
UNIA Company Presentation
Zestaw uprawowo-siewny Unia Fenix 3000
Agregat Unia z serii Fenix 3000 jest przeznaczony do siewu zbóż w technologii konwencjonalnej lub uproszczonej, z minimalną uprawą gleby. Sekcję uprawową stanowi brona talerzowa, z talerzami zabezpieczonymi amortyzatorami gumowymi. Głębokość ich pracy reguluje się klipsami na siłownikach hydraulicznych. W tej wersji nie było możliwości aplikacji nawozu.
Zestaw wyposażony jest w redlice dwutalerzowe V-Tech 350 mm z rolkami kopiującymi 330 × 50 mm. Pojemność skrzyni załadunkowej wynosi 3000 l, natomiast wersja 6-metrowa może mieć zbiornik 4000 l w wersji Duplo, umożliwiającej jednoczesny wysiew ziarna i nawozu. Odstęp między redlicami siewnymi wynosi 12,5 lub 16,7 cm dla szerokości 3 i 4 m, oraz 15 cm dla szerokości 6 m.
Przed redlicami pracuje wał oponowy, którego ustawienie i głębokość całej maszyny względem wału środkowego zmienia się na klipsach obsługujących wał. Dozowanie nasion odbywa się poprzez objętościowy aparat wysiewający FX, umożliwiający wysiew nasion w dawce od 1,5 do 400 kg/ha. Pneumatyczny układ wysiewający wyposażony jest w wentylator napędzany silnikiem hydraulicznym, zasilanym z hydrauliki ciągnika (dostępna jest również opcja hydrauliki niezależnej).
Uruchamianie próby kręconej jest wygodne z poziomu siewnika, za pomocą przycisku w pobliżu zbiornika, a szczelina w aparacie ustawiana jest zgodnie z zaleceniami na skali i weryfikowana próbą.
Zestaw uprawowo-siewny pneumatyczny Unia FS T Drive 1500/3
Zestaw uprawowo-siewny pneumatyczny Unia FS T Drive 1500/3 przeznaczony jest do uprawy i siewu w technologii tradycyjnej i uproszczonej, a także w technologii bezorkowej, szczególnie w wersjach z pakietem PREMIUM. Duże zbiorniki nasienne o pojemności 1500 dm³ zwiększają wydajność zestawów. Wersja DRIVE charakteryzuje się stosunkowo niewielkim zapotrzebowaniem na moc, zaczynającym się od 100 KM.
Maszynę można wyposażyć we włókę przednią, sterowaną mechanicznie lub hydraulicznie. Za uprawę przedsiewną odpowiada agregat talerzowy z dwoma rzędami talerzy 460 mm, zabezpieczonych amortyzatorami gumowymi. Za talerzami uprawowymi znajduje się wał oponowy o średnicy 800 mm, pełniący dwie funkcje: zagęszczanie uprawionej gleby przed redlicami siewnymi oraz transport maszyny. Agregat posiada prostą regulację głębokości uprawy za pomocą zarzutek na siłowniku hydraulicznym.
Napęd aparatów wysiewających pochodzi od bocznego koła kopiującego, które dokładnie kopiuje teren, przenosząc napęd niezależnie od warunków glebowych. Koło jest podnoszone do transportu i wsuwane, aby zapewnić szerokość transportową 3 metry. Wentylator napędzany jest silnikiem hydraulicznym, o zapotrzebowaniu na olej wynoszącym 24 l/minutę, z przepływem regulowanym specjalnym regulatorem przepływu. Redlica "V-TECH" ma średnicę ø350 mm, docisk P=80 kG, rozstaw 15 cm oraz kółka dociskowo-kopiujące.
Opinie użytkowników i alternatywy
W dyskusjach na temat agregatów uprawowo-siewnych, użytkownicy często zwracają uwagę na specyfikę gleby i moc ciągnika. Wielu rolników preferuje rozwiązania talerzowe do uprawy ścierniska, gdzie dwa rzędy talerzy z dużymi zębami skutecznie przygotowują pole. W przypadku siewu grochu na głębokość 5 cm, kluczowe jest, aby maszyna umożliwiała płytkie wprowadzenie nasion.
Niektóre agregaty, jak te z zębami do uprawy pasowej na głębokość 20 cm, mogą nie pozwalać na tak płytkie siewy. W innych konstrukcjach, gdzie rolę do siewu przygotowuje sekcja zębów kultywatora (głębokość 20 cm) za którą podąża brona talerzowa, również brakuje możliwości oddzielnego podania grubszych nasion, np. grochu.
W przypadku zestawu uprawowo-siewnego ATST 3.0, przeznaczonego do uprawy uproszczonej, siewnik ma 4 m szerokości i zbiornik 5000 l, dzielony w stosunku 40:60. Pomiędzy sekcją roboczą a wałem oponowym znajduje się rząd talerzy niwelujących o średnicy 460 mm. Ostatnią sekcją są redlice dwutalerzowe o średnicy 320 mm z kołem dociskowo-kopiującym. Zestaw ATST posiada pneumatyczny transport nasion i nawozu, dwa aparaty wysiewające i dmuchawę napędzaną hydraulicznie. Elementy aparatu wysiewającego nawóz oraz zbiornika na nawóz wykonane są z materiałów kwasoodpornych. Standardowe wyposażenie obejmuje trójpunktowy układ zawieszenia, co pozwala na współpracę z niemal każdym siewnikiem. Podczas testów redlice uprawowe pracowały na głębokości 20 cm, a regulacja głębokości zębów odbywała się na zaworze hydraulicznym siłownika oraz mechanicznie na skali. Przed wałem oponowym pracuje rząd talerzy zagarniających. System sterowania Müller Elektronik Touch 800 kontroluje pracę agregatu, a silnik aparatu automatycznie dostosowuje prędkość. W trakcie kalibracji, podest załadunkowy okazał się wygodny i nie utrudniał dostępu do aparatu wysiewającego.
Siewniki pneumatyczne
Firma ze Strzelec Małych wytypowała do pracy pneumatyczny siewnik Aquila Drive 400 F, oparty na ramie z rury. Wyróżnikiem czterometrowej wersji zaczepianej jest wał oponowy, zagęszczający ziemię między kołami ciągnika. Siewnik ma dzielony zbiornik, umożliwiający jednoczesny wysiew ziarna i nawozu. Glebę do siewu przygotowują dwa rzędy talerzy 460 × 5 mm (32 szt.) z hydraulicznie regulowaną głębokością pracy (czujnik położenia siłownika), następnie wał oponowy ustawiony w tzw. offsecie, za którym pracują redlice dwutalerzowe o średnicy 343 mm z zagarniaczami oraz kołem kopiującym o śr. 330 mm. Głębokość pracy redlic regulowana jest mechanicznie, natomiast ich docisk jest hydrauliczny. Dmuchawa pneumatyczna napędzana jest silnikiem hydraulicznym, a napęd dwóch aparatów wysiewających realizowany jest elektrycznie, co umożliwia precyzyjne sterowanie za pomocą firmowego sterownika AD40. W przypadku rozbudowanych wersji Aquilii zalecane są sterowniki obsługujące ISOBUS. Użytkownikom podoba się wygodny podest ułatwiający napełnianie zbiornika oraz praktyczne schowki na przybory. W wyposażeniu opcjonalnym dostępne są m.in. sekcje wysiewające Crossflex z hydrauliczną regulacją docisku i głębokości siewu, wyposażone w skrobaki pokryte węglikiem spiekanym, za którymi znajdują się palce zgarniające oraz opcjonalne znaczniki przedwschodowe. Środkowa sekcja kół wału oponowego jest podnoszona na czas transportu. Aparat wysiewający pozyskuje informacje o prędkości pracy z radaru na maszynie, co pozwala na automatyczną regulację wydajności aparatu. Cała procedura kalibracji trwa około 15 minut. Dostęp do sekcji regulacyjnej i spustu nasion jest wygodny, a regulacja przesłony strumienia powietrza odbywa się za pomocą wygodnych kryz, w zależności od grubości nasion.
Siewnik Espro został zaprojektowany do siewu w uproszczonej technologii uprawy i ma opcję podsiewu nawozu. Wyposażony jest w blok hydrauliczny oraz w dmuchawę napędzaną hydraulicznie z układu ciągnika lub pompy napędzanej przez WOM. Sekcja uprawowa składa się z talerzy dyskowych, poprzedzonych dwoma parami automatycznie podnoszonych spulchniaczy śladów. Po wpisaniu normy siewu w sterowniku uzyskuje się konkretne zalecenia dotyczące ustawień aparatu wysiewającego. Przycisk na ścianie zbiornika do uruchamiania aparatu jest wygodny do przeprowadzenia próby kręconej. Elektroniczny system kontroli umożliwia monitorowanie i dostosowywanie parametrów siewu w czasie rzeczywistym, zwiększając efektywność pracy zależnie od prędkości. W trakcie testu utrzymywano odpowiednią prędkość pracy.
Agregaty Kultywatorowe
Pierwszym elementem roboczym agregatu Tygrys jest 12-zębowy kultywator do głębokiej uprawy, gdzie nawóz może być podawany na jednej lub dwóch głębokościach jednocześnie. Następnie znajduje się brona talerzowa i sekcja zagęszczająca, złożona z wału Campbella, wału oponowego i crosskill. Wał oponowy używany jest także do transportu maszyny. Maszyna ma 9 m długości i masę około 8800 kg. Rozmieszczony w dwóch rzędach wał oponowy ułatwia pracę w polu, wykonywanie nawrotów i transport. Agregat o nazwie handlowej Tygrys może współpracować z dowolnym siewnikiem (montaż na TUZ) lub specjalną belką siewną z redlicą talerzowo-stopkową, co jest dobrym rozwiązaniem na gleby mozaikowate. Sprzęt dostępny jest w wersji 3, 4, 4,5, a od tego roku także 6 m. W zależności od rozstawu rzędów siewnika, dostosowuje się liczbę zębów kultywatora, by nawóz aplikowany był jak najbliżej nasion. Podczas siewu buraków, gdy granule powinny spocząć głębiej, warto zastąpić szerokie redlice uprawowe wąskimi dłutami. Wszystkie parametry pracy agregatu mogą być łatwo kontrolowane przez aplikację zainstalowaną na tablecie, który łączy się bezprzewodowo z agregatem. Na tablecie mogą być wyświetlane takie dane, jak obroty wentylatorów, aparatów wysiewających, prędkość pracy, napełnienie komór zbiornika nasion i nawozu, automatyczne zakładanie ścieżek technologicznych, zapalanie lamp roboczych czy zliczanie obsianego areału.
W opinii użytkowników, na ciężkie i kamieniste gleby, agregaty takie jak Agro Factory czy Unia Kombi, wyposażone w mocniejsze wały i szersze łapy, sprawdzają się lepiej. Ciągniki o słabej hydraulice mogą mieć problemy z podnoszeniem cięższych agregatów, nawet jeśli mają wystarczającą moc uciągu. Zęby w agregacie powinny być wąskie i proste, aby spulchnić warstwę ziemi na około 3-4 cm i rozbić bryły, nie przesuszając gleby.