Agregaty uprawowe: budowa, działanie i rola elementów sprężystych w przygotowaniu gleby

Dobry przedsiewny agregat uprawowy to taki, który przygotuje pod siew glebę w odpowiedniej strukturze i zagęszczeniu, spulchni ją na określonej głębokości i pozostawi po sobie jak najbardziej wyrównane pole. Agregat uprawowy - jak sama nazwa wskazuje - łączy różne elementy uprawowe lub systemy, aby w możliwie najmniejszej liczbie przejazdów (najlepiej jednym) można było przeprowadzić uprawki. Powoli rozpoczną się siewy zbóż jarych i innych roślin uprawnych, w tym np. bobowatych, a za chwilę kukurydzy.

Kluczowe cechy konstrukcyjne agregatów uprawowych

Szerokość robocza i systemy zawieszenia

Do najprostszych agregatów należą kultywatory (od dwóch do czterech rzędów) z dołączonymi wałami (najczęściej strunowymi). Każdy producent oferuje takie maszyny o szerokościach do 3 m w wersji sztywnej, a przy 4 m mamy jeszcze do wyboru: ramę sztywną lub składaną. Cena gwałtownie idzie w górę w przypadku szerszych agregatów, które są składane hydraulicznie do transportu.

Podobnie jest z systemem zawieszenia - zazwyczaj od 4 m (szczególnie przy bardziej złożonych konstrukcjach) dostępne są już wersje z wózkiem jezdnym, żeby nie obciążać nadmiernie TUZ ciągnika. Przy większych szerokościach roboczych warto też zwrócić uwagę na mocowanie poszczególnych sekcji uprawowych i sposoby regulacji ich pracy.

Idealna struktura gleby

Odpowiednio zagęszczona gleba do siewu zbóż powinna być na 2-3 cm z wierzchu pulchna (napowietrzona), a głębiej twardsza, żeby zatrzymywać wodę.

Rodzaje elementów roboczych ze szczególnym uwzględnieniem sprężyn

Zęby sprężyste

Zęby sprężyste są kluczowym elementem wielu agregatów uprawowych, odpowiadającym za spulchnianie gleby. W zależności od modelu i przeznaczenia, stosuje się różne ich typy. Najczęściej spotykane to zęby sprężyste z gęsiostópkami, które skutecznie podcinają chwasty i spulchniają warstwę gleby na głębokości do 15 cm. Opcjonalnie można wybrać zęby sprężyste proste, przeznaczone do innych warunków glebowych. W niektórych konstrukcjach, takich jak Metal-Fach U496/83, standardem są zęby sprężyste typu „S” (32x12 mm), zapewniające efektywną pracę na wymagających podłożach. Kultywatory, jako zasadniczy zespół roboczy, mogą być 2- lub 3-rzędowe, co wpływa na intensywność i szerokość obróbki.

Wały sprężynowe

Wybór odpowiedniego wału doprawiającego do maszyny uprawowej jest niezwykle ważny dla zwiększenia jakości i plonu w gospodarstwie rolnym, ponieważ zabiegi uprawowe sprzyjają żyzności i urodzajności gleby.

Wał sprężynowy jest zbudowany z jednego rzędu pierścieni w formie płaskowników o sprężystych właściwościach. Cechuje go otwarta budowa i duża średnica - około 500 mm. W czasie pracy na polu zapewnia amortyzację osi wału, dzięki czemu części są odpowiednio zabezpieczone. Ponadto zapobiega przyczepianiu się gleby do pierścieni i posiada zdolność do samooczyszczania.

Jeśli chodzi o zastosowanie, wał sprężynowy doskonale spisuje się zarówno w uprawie gleb ciężkich, jak i średnich. Zadaniem wału sprężynowego podczas jednego przejazdu maszyny rolniczej na polu jest wyrównywanie podłoża, rozbijanie brył, zagęszczanie i jednocześnie rozluźnianie powierzchniowej warstwy gleby, w celu lepszego podsiąkania wody. Niemal do każdej maszyny uprawowej możesz dołączyć wał sprężynowy, a w szczególności do różnych modeli agregatów - uprawowych, talerzowych, drapakowych czy bezorkowych. W rezultacie agregat uprawowy można idealnie dopasować do warunków panujących na gospodarstwie rolnym. Standardowo agregaty uprawowe są wyposażone w wał rurowy, jednak przeznaczony jest on do suchych i ilastych gleb. U producenta AMJ AGRO można bez problemu znaleźć zaawansowany agregat uprawowy z wałem sprężynowym o średnicy 500 mm. Wystarczy tylko w zamówieniu zaznaczyć chęć zmiany standardowego wału rurowego na sprężynowy.

Inne wały doprawiające

Poza wałem sprężynowym, w agregatach stosuje się również inne wały. Strunowy wał kruszący jest często pierwszym elementem roboczym lub występuje w dalszej sekcji. Odpowiada on za rozdrabnianie pozostałych brył ziemi oraz wstępne wyrównanie poprzecznych nierówności gleby, często o średnicy 300 mm. Zwieńczeniem przeprowadzonych uprawek jest zagęszczenie gleby wałem crosskill, którego żeliwne komponenty pochodzą np. z Koneckich Zakładów Odlewniczych. Wał crosskill jest ceniony za efektywne kruszenie brył i zagęszczanie gleby.

Przegląd wybranych modeli agregatów uprawowych

Batyra Compact

Batyra Compact to złożony agregat uprawowy przeznaczony właśnie do uprawy przedsiewnej. Pierwszym elementem roboczym jest włóka, która wyrównuje glebę tuż za kołami ciągnika. Dalej jest strunowy wał kruszący. Zasadniczym zespołem roboczym jest kultywator, który może być 2- lub 3-rzędowy. Głębokość robocza odbywa się poprzez regulację pozycji sekcji kultywatora za pomocą śrub rzymskich i sworzni zabezpieczających ustaloną wysokość. Maksymalna głębokość uprawy jest określana na 12 cm. Zwieńczeniem przeprowadzonych uprawek jest zagęszczenie gleby wałem crosskill. Zestawienie tylu komponentów uprawowych, a przede wszystkim na końcu ciężkiego wału, to oczywiście wyzwania dla ciągnika. Dlatego lubelski producent oferuje wózek jezdny z hydrauliką. Każdą maszynę o szerokości 4 m i szerszą można zamówić w wersji właśnie z wózkiem jezdnym. 3-metrowa wersja zawieszana kosztuje ok. 30 tys. zł netto, a 4-metrowa składana hydraulicznie - 42 tys. zł. Za każdy kolejny metr szerokości trzeba doliczyć 10 tys. zł. Z kolei za wózek trzeba zapłacić ok. 20 tys. zł netto.

Expom Wicher

Duże doświadczenie w produkcji maszyn uprawowych ma Expom z Krośniewic, a flagowym produktem wśród agregatów uprawowych jest Wicher. Maszyna ze sztywną ramą jest oferowana w wersji o szerokościach 3 i 4 m, natomiast w wersji składanej hydraulicznie - 4, 4,5 oraz 6 m. W przypadku agregatu Wicher pierwszą sekcję roboczą stanowi wał strunowy, a tuż przed nim są tylko zębate spulchniacze śladów ciągnika. Dalej jest sekcja 3-rzędowego kultywatora - zawieszona na ramie w układzie równoległobocznym. Rama jest sztywno sprzężona z wałem przednim i tylnym, także regulacja głębokości pracy zębów kultywatora odbywa się przez podniesienie lub opuszczenie całych sekcji. Standardowo montowane są zęby sprężyste z gęsiostópkami pracujące na głębokości do 15 cm, ale opcjonalnie można wybrać zęby sprężyste proste. Ostatnim elementem jest żeliwny wał crosskill, który pracuje swobodnie niczym niedociskany ani nieregulowany. 4-metrowy, zawieszany Wicher z ramą składaną hydraulicznie kosztuje katalogowo 49,9 tys. zł netto. 4,5-metrowy jest droższy o 3 tys. zł. 6-metrowy kosztuje 63,9 tys. zł. Dużo tańsze będą wersje ze sztywną ramą. Wicher o szerokości roboczej 3 m to koszt rzędu 33,9 tys. zł, a 4-metrowy - 42,9 tys. zł. Wózek transportowy kosztuje w tym przypadku 13 tys. zł netto.

Mandam Best

Gliwicki producent maszyn rolniczych oferuje od niespełna 4 lat agregat uprawowy Best. O jego konstrukcji - w porównaniu do opisanych już maszyn - można powiedzieć, że jest nieco bardziej tradycyjna, co nie znaczy, że nie nowoczesna. Tutaj bowiem zęby kultywatora zostały umocowane jarzmami do sztywnych belek ramy. Zęby zostały rozmieszczone aż na 5 belkach, co przy 4-metrowej szerokości daje liczbę 50, a przy 6-metrowej - aż 72 zębów. Po opisanym już kultywatorze montowany jest wał. Ze względu na stosunkowo lekką konstrukcję nie jest tutaj montowany żeliwny wał kołeczkowy (w odróżnieniu od agregatu Flex). Agregat Best jest dostępny w dwóch wersjach szerokości roboczych: 4 i 6 m. Obydwa modele mają składaną hydraulicznie ramę, ale są stosunkowo lekkie i zawieszane na TUZ-ie. Cena katalogowa pierwszego opiewa na 41,3 tys. zł, natomiast 6-metrowego - na 48,9 tys. zł netto.

Mandam Flex

Agregat uprawowy Flex to konstrukcja sprawdzona, oferowana przez Mandam już od kilkunastu lat. Flex jest oferowany w wersjach szerokości roboczych od 3 do 6 m w wersji zawieszanej lub półzawieszanej (modele Flex-K). Agregat jest konstrukcyjnie zbliżony do opisanych agregatów Expom Wicher i Batyra Compact, gdyż główna sekcja robocza, czyli kultywator, został tutaj podzielony na pola zawieszone wzdłużnie do ciągnika na okrągłych rurach, a poprzecznie na równoległobokach, dzięki czemu każda część dobrze dopasowuje się do ukształtowania podłoża. W przedniej sekcji maszyna wyposażona jest w spulchniacze śladów, a po sekcji kultywatora znajduje się lekka włóka wyrównująca, dalej zaś zestaw dwóch wałów. Pierwszy z nich to lekki wał strunowy o średnicy 300 mm, który odpowiada za rozdrabnianie pozostałych brył ziemi. Według katalogu 3-metrowy Flex kosztuje 33,4 tys. zł netto, ale 4-metrowy składany hydraulicznie to już wydatek rzędu 53,6 tys. zł. Z kolei 4-metrowy Flex-K z dodatkowym, kołowym układem zawieszenia to koszt 90,7 tys. zł netto.

Metal-Fach U496/83

Interesujący, nowy agregat do uprawy przedsiewnej ma też w swojej ofercie Metal-Fach. Firma oferuje w tym zakresie jeden model: U496/83, o szerokości roboczej aż 8,3 m. Jest to zatem bardzo wydajna maszyna, a przy tym stosunkowo lekka - zawieszana. Masa z wałami doprawiającymi to 2800 kg, a zapotrzebowanie na moc producent określił na zakres 180-250 KM. Jak zapewnia producent, nowy kultywator jest nie tylko wydajny, ale również wszechstronny i łatwy w użyciu. Głębokość pracy jest regulowana mechanicznie - z tyłu na podwójnym wale strunowym, a w przedniej części na 4 ogumionych (niskociśnieniowych) kołach podporowych. Standardowo stosowane są zęby sprężyste typu „S” (32x12 mm), ale mogą być też założone zęby sprężyste proste. Rozmieszczono je na 5 belkach i jest ich w sumie aż 83 szt. Poza tym w standardzie znajdziemy spulchniacze śladów ciągnika i oświetlenie LED agregatu. Agregat Metal-Fach U496/83 został wyceniony katalogowo na 79,9 tys. zł netto, ale producent informuje, że do końca kwietnia trwa „wyprzedaż magazynów” i można liczyć nawet na 30 proc. zniżki.

Agregaty Agro-Tom: wszechstronność i specjalizacja

Charakterystyka ogólna

Agregaty przedsiewne Agro-Tom to maszyny zaprojektowane, by łączyć uprawę i przygotowanie gleby pod siew w jednym przejeździe. Model UPH (i jego wersja Premium) świetnie radzi sobie nawet w zbitych i zbrylonych glebach, zapewniając równą warstwę siewną i optymalny kontakt nasion z podłożem. Dla bardziej zaawansowanych zastosowań, wersje z dodatkowymi wałami, hydrauliczną regulacją i systemami wyrównującymi zapewniają większą precyzję i wydajność.

Warianty i zastosowania

Agregaty Agro-Tom charakteryzują się wielostopniową konstrukcją i szerokim wyborem wariantów, dostosowanych do różnorodnych warunków i potrzeb:

• Uprawa przedsiewna (rozbicie brył, wyrównanie pola).
• Uprawa gleby, głównie doprawianie gleb bardzo ciężkich.
• Spulchnianie, kruszenie brył w przedsiewnej uprawie ziemi.
• Przedsiewna uprawa gleby głównie po orce, sprawdzająca się na zwięzłej i zbrylonej glebie.
• Ugniatanie podłoża pod rośliny wymagające dokładnej obróbki.
• Uzyskanie równomiernego dogniatania w pasie między kołami ciągnika.

Firma oferuje również:

• Agregaty Frontowe (FPT, FPU, WZ): Montowane na przedni TUZ ciągnika. FPT to agregat talerzowy, FPU - zębowy (pod uprawy wrażliwe, jak burak czy kukurydza), a WZ to wał oponowy.
• Agregaty Standardowe (KM vs. KMH): Model KM jest mniejszy, ma ramę sztywną i niskie zapotrzebowanie na moc (od 50 KM).
• Agregaty Kompaktowe (UP vs. UPH vs. UPH Premium): UP i UPH dobrze sprawdzają się w zbitych, zbrylonych glebach. UPH Premium to największa i najbardziej wymagająca wersja, z szerokościami do 8 m i zapotrzebowaniem mocy do 360 KM. Dostępne są warianty od mniejszych, jak WZ 1.5 m, przez np. 2,5 m w modelach UP, do dużych.

Dostępne warianty szerokości roboczych od 2,5 m w modelach UP do dużych modeli UPH Premium 7-8 m. Agregaty Agro-Tom są dostosowane do różnych warunków glebowych:

• Małe i średnie pola, umiarkowane gleby: Kompaktowe modele UP (2,5-4,0 m).
• Średnie i duże pola, trudniejsze gleby: Gleby zbite, zaskorupione, wymagające intensywnej obróbki - modele z wałem crosskill, wałami rurowymi lub płaskownikowymi o większej średnicy.
• Pola o bardzo dużej powierzchni: Wersje szerokie (np. UPH Premium 7-8 m).
• Gleby lekkie, piaszczyste: Lżejsze konstrukcje, mniejsza głębokość pracy, wały rurowe.
• Gleby gliniaste, zbite.

Agregat AUC

Agregat AUC posiada trzy modele o szerokościach 4, 5 i 6 metrów, z ramą składaną hydraulicznie do transportu. Jest to agregat półzawieszany wyposażony w dwie sekcje uprawowe: pierwszą z dwoma rzędami zębów sprężynowych z gęsiostópkami, a drugą z czterema rzędami zębów sprężynowych z redlicą prostą. Aktywne ekrany umiejscowione na skraju obu sekcji talerzy ograniczają strefę odkładania ziemi przez talerze skrajne, zapobiegając powstawaniu kolein na łączeniach przejazdów. Wał strunowy działający za pierwszą listwą zagarniającą stanowi sekcję odpowiedzialną za wstępne wyrównanie poprzecznych nierówności gleby. Ostatnia sekcja robocza maszyny to również wał, tym razem crosskill lub tandem crosskill, pracujący między drugą a trzecią listwą zagarniającą.

Porównanie cen wybranych agregatów uprawowych (netto)

Poniższa tabela przedstawia orientacyjne ceny wybranych modeli agregatów uprawowych, głównie w wariantach 4-metrowych składanych hydraulicznie, które są popularnym wyborem wśród rolników. Warto pamiętać, że ceny mogą się różnić w zależności od dealera, wyposażenia dodatkowego i aktualnych promocji.

tags: #agregat #uprawowy #niska #sprezyna