Tradycja i transformacje zakładów Agromet-Kraj
Kontynuatorem 100-letniej tradycji maszyn rolniczych byłej Fabryki Maszyn Rolniczych „Agromet-Kraj” jest obecnie KRAJ Sp. z o.o. Początki przedsiębiorstwa w Kutnie sięgają 1910 roku, kiedy to zakład został przemianowany na spółkę akcyjną. W 1931 roku fabryka nabyła linię produkcyjną siewników od Augusta Ventzkiego.
W 1992 roku „Agromet-Kraj” Fabryka Maszyn Rolniczych w Kutnie ogłosiła upadłość z powodu wielomiliardowych długów. Na terenie fabryki powstała prywatna spółka PPHU ROLMASZ Sp. z o.o., która wykupiła maszyny i wydzierżawiła obiekty, utrzymując profil produkcji siewników zbożowych. Część załogi wraz z duńską firmą Cormall Agro Holding A/S stworzyła na terenie dawnej fabryki nowe podmioty kontynuujące tradycje produkcyjne.
Rozwój konstrukcji siewników zbożowych
Pierwszymi siewnikami zbożowymi, których produkcję podjęto po wojnie, były modele Kutnowiaki KR-15 oraz KR-25. Ich konstrukcję oparto na przedwojennym wzorze siewników Unia Ventzki, wyposażonych w wałeczkowate aparaty wysiewne systemu Hosiera. Wszystkie typy konnych siewników składały się z siewnika właściwego oraz przodka z rozstawnymi kołami, którym sterowano za pomocą dyszla.
Od 1957 roku do oferty dołączył model KR-11 o szerokości 1,1 m. W 1960 roku produkcję rozszerzono o model SZK-1,3 (13 redlic), a następnie SZK-1,75. Miejsce modelu KR-25 zajął SZK-3S z wielostopniową przekładnią, umożliwiającą uzyskanie 72 kombinacji prędkości obrotowych aparatu wysiewającego.
Ewolucja oznaczeń maszyn
| Symbol | Znaczenie |
|---|---|
| SZK | Siewnik zbożowy konny |
| SZC | Siewnik zbożowy ciągnikowy |
| S0... | Oznaczenie wprowadzone po 1968 roku |
W 1971 roku do produkcji wszedł siewnik S023 (wcześniej projektowany jako SZK-1,8), a jego odmiana górska, S038, była wyposażona w koła ogumione i hamulec ręczny. Była to wówczas najnowocześniejsza konstrukcja wśród krajowych siewników konnych.
Technika pracy i próba kręcona
Wałeczkowate przyrządy wysiewające systemu Hosiera umożliwiały wysiew dolny lub górny. Nasiona trafiały do gniazd, a następnie przewodem do redlic stopkowych mocowanych na ruchomych ramionach, co pozwalało na dostosowanie się do nierówności pola. Przewody nasienne wykonywano ze spiralnie skręconej blaszki.
Ustawianie ilości wysiewu odbywało się według tabeli poprzez przestawienie rączki regulatora. Ponieważ uzyskane wartości mogły różnić się od tabelarycznych, zalecano przeprowadzanie próby kręconej, która do dziś pozostaje najlepszą metodą kalibracji siewnika. Dawniej pod redlice podkładano płachtę, natomiast współczesne siewniki wyposażone są w specjalne korytka.
Jak wykonać próbę kręconą w siewniku
Eksploatacja i serwis: doświadczenia użytkowników
Użytkownicy starszych modeli, takich jak S056 (Poznaniak), wskazują na wysoką użyteczność dużej skrzyni nasiennej, pozwalającej na wydajną pracę bez konieczności częstego uzupełniania ziarna. Do typowych usterek należą:
- Słaba wytrzymałość kół w stosunku do ciężaru maszyny.
- Problemy z przerywanym wysiewem wynikające z awarii mechanicznych.
W przypadku awarii przekładni zaleca się najpierw samodzielną weryfikację stanu technicznego - często przyczyną problemów jest pęknięta sprężynka lub uszkodzona uszczelka, co jest znacznie tańsze w naprawie niż wymiana całej skrzynki przekładniowej.
Współczesne podejście do siewu
Nowoczesne siewniki, takie jak modele Kuhn Sitera 3000 czy Vaderstad Tempo, oferują zaawansowane technologie punktowe i pneumatyczne. Kluczowe aspekty doboru maszyny to:
- Rodzaj uprawy: siewniki punktowe dla kukurydzy i warzyw.
- Wydajność: szerokość robocza i liczba rzędów.
- Sterowanie: elektroniczne systemy dozowania nasion.
- Warunki glebowe: dopasowanie typu redlic i docisku.