Geneza skandalu: przypadek rolnika spod Mławy
Sprawa zajęcia i sprzedaży ciągnika marki Belarus, należącego do Radosława Zaremby - rolnika z Kulan pod Mławą - stała się głośna w całej Polsce w 2015 roku. W listopadzie 2014 roku asesor komorniczy Michał K., pracujący w kancelarii komornika Jarosława K., dokonał zajęcia maszyny, która wcale nie należała do dłużnika. Rolnik nie posiadał żadnych długów; zobowiązania finansowe miał jego szwagier, mieszkający na sąsiedniej posesji.
Asesor Michał K. zajął ciągnik warty ponad 100 tys. zł, a zaledwie cztery tygodnie później - w dniu, w którym sąd wstrzymał egzekucję - sprzedał maszynę w komisie za około 40 tys. zł. Mimo protestów właściciela, który wzywał policję, egzekucja została przeprowadzona w sposób budzący ogromne kontrowersje.
Mechanizm działania i szersza skala procederu
Działania Michała K. nie ograniczały się do jednego przypadku. Śledztwo prowadzone przez Prokuraturę Okręgową w Płocku objęło 37 wątków, w tym egzekucje komornicze w Warszawie, Łodzi i Sieradzu. Asesor był oskarżony o przekroczenie uprawnień przy wielu zajęciach, w tym bezprawne przejęcie pięciu samochodów należących do osób trzecich (m.in. przedsiębiorcy z Gostynina). Za każdym razem asesor wskazywał, że dłużnik ma we władaniu pojazd, i na tej podstawie dokonywał jego zajęcia, ignorując prawo własności osób postronnych.
Zarzuty wobec asesora i jego współpracowników
- Przekroczenie uprawnień przy zajęciach komorniczych.
- Poświadczanie nieprawdy w protokołach zajęcia (m.in. wskazywanie błędnej lokalizacji mienia).
- Ukrywanie majątku przy współpracy z rodzicami.
W procesie na ławie oskarżonych zasiedli także rodzice asesora, którzy pomagali synowi ukryć majątek przed zabezpieczeniem prokuratorskim, oraz inne osoby oskarżone o paserstwo i pomocnictwo.
Wyroki sądowe i konsekwencje prawne
Po wieloletnim procesie, w maju 2023 roku, Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia wydał wyrok w sprawie głównego oskarżonego. Michał K. został skazany na karę łączną **dwóch lat pozbawienia wolności w zawieszeniu na pięć lat**, grzywnę w wysokości 60 tys. zł oraz 10-letni zakaz wykonywania zawodu komornika.
| Oskarżony | Wyrok |
|---|---|
| Michał K. (asesor) | 2 lata w zawieszeniu na 5 lat, grzywna 60 tys. zł |
| Pomocnicy asesora (6 osób) | Wyroki w zawieszeniu, kary grzywny |
Postępowania cywilne i zadośćuczynienia
Sprawa cywilna dotycząca odszkodowania dla Radosława Zaremby toczyła się równolegle. W listopadzie 2022 roku Sąd Apelacyjny w Łodzi podtrzymał wyrok w sprawie naruszenia dóbr osobistych, przyznając rolnikowi 20 tys. zł zadośćuczynienia oraz skorygował kwotę odszkodowania za utracony ciągnik.
Zmiany w przepisach po skandalach egzekucyjnych
Bulwersujące działania tandemu komornik-asesor doprowadziły do istotnej zmiany przepisów prawa w Polsce. Obecnie każda interwencja komornicza musi być rejestrowana na nagraniu wideo, co ma zapobiegać nadużyciom i zapewniać dowody w przypadku sporów o własność zajmowanego mienia. Przedstawiciele wymiaru sprawiedliwości podkreślają, że wcześniejsze praktyki, określane jako „odpowiedzialność zbiorowa rodziny”, były sprzeczne z podstawowymi zasadami prawa własności.