Rozrzutniki obornika – kompleksowy przewodnik po maszynach dla dużych gospodarstw

Rozrzutniki obornika należą do podstawowych maszyn wykorzystywanych w gospodarstwach rolniczych. Służą do rozwożenia, rozdrabniania oraz równomiernego rozrzucania obornika na pole. W dużych gospodarstwach maszyny te muszą zapewniać nie tylko wysoką pojemność, ale też powtarzalną, szybką i równomierną pracę przy dużej liczbie kursów w sezonie. Trzonem takiej maszyny jest podłoga transportowa, a o charakterze rozrzutu decyduje adapter, pionowy lub poziomy, często oferowany w ramach jednej rodziny modeli.

Budowa i kluczowe elementy rozrzutnika obornika

Podłoga transportowa i jej napęd

W segmencie dużych gospodarstw standardem stają się cztery masywne łańcuchy o podwyższonej wytrzymałości, pracujące na stalowej podłodze. Napędzane są one przekładnią umożliwiającą płynną regulację dawki z poziomu kabiny. Przesuwanie obornika w kierunku zespołu rozrzucającego zapewnia taśma składająca się z listew napędzanych łańcuchem albo ścianki przesuwające się razem z podłogą.

Adaptery - serce systemu rozrzutu

Roztrząsacz obornika to maszyna rolnicza wyposażona w tylnej części w urządzenie rozdrabniające i rozrzucające obornik. Podczas pracy, napędzany przez wał odbioru mocy lub silnikiem hydraulicznym z hydrauliki pojazdu, zespół noży zamocowany na specjalnych wałkach (tzw. adapter) obracając się rozdrabnia i rozrzuca obornik po polu. Wyróżnia się adaptery z wałami poziomymi oraz pionowymi.

• Adaptery pionowe sprawdzają się przy ciężkim, zbitym oborniku, „wgryzają się” w materiał i dają szeroki, intensywny pas pracy. Są one idealne do ciężkiego, długo zalegającego obornika.
• Układ poziomy z talerzami zapewnia bardziej równomierny i szeroki rozrzut lżejszych nawozów stałych, dlatego jest chętnie wybierany w gospodarstwach pracujących z kompostem i pomiotem. Gwarantuje szeroki i równy rozrzut lżejszych frakcji kompostu czy pomiotu kurzego.

Podwozie i stabilność

Tak duże ładunki, jak 25-30 m3 obornika, oznaczają masy całkowite sięgające 24-30 ton, dlatego wymagają odpowiedniego podwozia. Producenci stosują zawieszenia tandemowe lub tridemowe z osiami skrętnymi, wydajnymi hamulcami pneumatycznymi i szerokim ogumieniem ograniczającym nacisk na glebę. Równie istotne jest podwozie, które przy dużych masach całkowitych i długich dojazdach powinno zapewniać stabilność oraz ograniczać ugniatanie gleby. Zawieszenia tandemowe i tridemowe ze skrętnymi osiami oraz szerokie ogumienie to dziś standard w maszynach przeznaczonych do intensywnej pracy.

Elektronika i komfort obsługi

Coraz większą rolę odgrywa elektronika. W rozrzutnikach klasy premium standardem stają się układy ważenia, sterowanie ISOBUS oraz automatyczna regulacja prędkości przesuwu podłogi, względem dawki oraz prędkości jazdy.

W maszynach pracujących intensywnie przez wiele miesięcy kluczowa jest także obsługa serwisowa. Dlatego producenci stosują odchylane osłony, podesty serwisowe, centralne układy smarowania oraz osłonięte prowadzenie przewodów, aby ograniczyć korozję i ułatwić dostęp do newralgicznych elementów.

Rozrzutnik jako maszyna wielofunkcyjna

Po zdemontowaniu wałów rozdrabniających i rozrzucających obornik na polu (tzw. adapteru) oraz po zamontowaniu specjalnych burt, rozrzutnik może służyć jako przyczepa objętościowa. Przyczepa objętościowa może służyć do przewozu różnego rodzaju zbóż i plonów. Zakup rozrzutnika do obornika to niestety duży wydatek, ale maszyna ta będzie służyła przez wiele lat - nie tylko jako rozrzutnik, ale także jako przyczepa objętościowa.

Warto więc zastanowić się, jaki produkt będzie odpowiedni - ile osi wybrać, jaką ładowność, czy potrzebne jest jakieś dodatkowe wyposażenie.

Przegląd popularnych modeli rozrzutników obornika dla dużych gospodarstw

Joskin Ferti-Space2

W segmencie dużych gospodarstw jedną z najczęściej wybieranych konstrukcji pozostaje Joskin Ferti-Space2, który w największej konfiguracji ma pojemność około 30 m3, wyposażony w potężne podwozie tridemowe i masywną skrzynię typu monocoque. Maszyna może współpracować zarówno z adapterem pionowym, jak i poziomym w wersji Horizon, dzięki czemu Ferti-Space2 radzi sobie zarówno z ciężkim, zbitym obornikiem, jak i z lżejszymi frakcjami kompostu czy kurzeńca. Układ podłogi w tej serii opiera się na czterech szerokich łańcuchach o zwiększonej wytrzymałości, a hydrauliczna regulacja posuwu pozwala utrzymać stabilną dawkę w zmiennych warunkach. Pełna integracja rozrzutnika Joskin z ciągnikiem John Deere za pomocą ISOBUS stanowi istotną zaletę.

Tebbe HS 420

Niemiecki Tebbe specjalizuje się w rozrzutnikach ciężkiej klasy, a największym modelem tej marki jest czteroosiowy HS 420, konstrukcja stworzona do intensywnej pracy usługowej i dużych areałów. Wóz ten charakteryzuje się pojemnością sięgającą 34 m3, zależnie od konfiguracji, oraz sztywną skrzynią wykonaną ze stali odpornej na ścieranie. Charakterystyczny dla Tebbe adapter poziomy z dużymi talerzami zapewnia bardzo równomierny rozrzut na szerokości ponad 20-25 metrów, co czyni HS 420 maszyną chętnie wybieraną przez gospodarstwa i firmy usługowe pracujące z kompostem, pomiotem oraz nawozami o sypkiej strukturze. Rozrzutniki uniwersalne Tebbe od wielu lat są uznawane za najnowocześniejsze i najbardziej stabilne maszyny na rynku europejskim. Niewątpliwą zaletą rozrzutników obornika Tebbe jest nisko położony środek ciężkości oraz nisko ustawiona powierzchnia ładująco-podająca. Rozrzutniki Tebbe posiadają duży zakres rozsiewu/wyrzutu, co przekłada się na dużą wydajność pracy - roztrząsania i rozsiewania. Są wykonane z solidnych, wysokiej jakości materiałów, a agresywne walce szarpiące mają przymocowane śruby ze stopu i utwardzone ostrza robocze. Nadwozie oraz podwozie rozrzutnika Tebbe są poddawane obróbce strumieniowej, gruntowane i pokrywane lakierem.

Bergmann TSW 7340 S

W ofercie Bergmann na szczególną uwagę zasługuje największy model serii TSW, czyli TSW 7340 S, zaprojektowany jako maszyna o ogromnej wydajności i wysokiej trwałości. Pojemność skrzyni wynosi 23 m3, a dopuszczalna masa całkowita zestawu może dochodzić do 34 ton, co jasno wskazuje na przeznaczenie sprzętu do pracy z potężnymi ciągnikami. Model 7340 S wykorzystuje poziomy adapter z talerzami, który zapewnia bardzo szeroki, równy i drobny rozrzut, dzięki czemu świetnie sprawdza się w gospodarstwach intensywnie stosujących kompost i nawozy organiczne wymagające precyzyjnego dawkowania.

Strautmann PS 3401

W przypadku Strautmanna największą konstrukcją pozostaje model PS 3401, rozrzutnik z ogromną skrzynią o pojemności dochodzącej do 34 m3, co czyni go jednym z największych dostępnych na rynku wozów przeznaczonych do pracy ciągłej w dużych gospodarstwach. Maszyna występuje z adapterem poziomym, dzięki czemu można dopasować ją do rodzaju nawozu - od ciężkiego, długo zalegającego obornika po lekkie frakcje kompostu. Charakterystyczna dla PS 3401 wydajność wynika z szerokich talii rozrzutowych oraz bardzo mocnego układu podłogi, który stabilnie podaje materiał nawet przy szybkim tempie jazdy. Ogranicznik rozrzutu w maszynie Strautmann pomaga przy precyzyjnym dawkowaniu przy granicy pola.

Fliegl Profi V2

Firmę Fliegl można uznać za jednego z najbardziej rozpoznawalnych producentów rozrzutników obornika, szczególnie w segmencie dużych gospodarstw i usług. W ofercie największym i najbardziej zaawansowanym rozwiązaniem jest rozrzutnik z serii Profi V2, zaprojektowany do pracy z przyczepami zgarniającymi o dużej ładowności, dzięki czemu może obsługiwać znaczne ilości materiału organicznego na jednym załadunku. Maszyna ta charakteryzuje się możliwością uzyskania szerokości rozrzutu nawet do ok. 22 metrów, co czyni ją atrakcyjną tam, gdzie wymagana jest szeroka strefa aplikacji nawozu przy wysokim tempie pracy. System sterowania VARIOSENS oraz opcjonalna kontrola ISOBUS umożliwiają automatyczne dopasowanie pracy podłogi i adaptera do warunków polowych, co przekłada się na stabilność dawki i minimalizację strat materiału.

Hawe DST 32

Marka Hawe również oferuje rozrzutniki obornika zdolne sprostać wymaganiom dużych gospodarstw, łącząc pojemne skrzynie z mocnymi podwoziami oraz adapterami dostosowanymi do intensywnego rozrzutu. Największy model to DST 32, o pojemności ładunkowej do 23 m3 oraz masie całkowitej do 34 ton. Maszyny Hawe zapewniają stabilną jazdę i równomierne rozrzucanie materiału nawet przy dużych prędkościach polowych.

Pichon seria MK

Francuska marka Pichon w segmencie rozrzutników obornika oferuje serię MK, która została zaprojektowana jako solidna i uniwersalna konstrukcja do intensywnej eksploatacji w gospodarstwach średnich i dużych. Choć największe modele tej serii plasują się pod względem pojemności nieco niżej niż najcięższe maszyny premium (sięgają do około 24 m3), to dzięki wysokiej jakości wykonania i dobrze zaprojektowanemu adapterowi z solidnymi wałkami pionowymi lub opcjonalnymi talerzami poziomymi są bardzo skuteczne przy rozrzucaniu szerokiej gamy materiałów organicznych. Adaptery Pichon o dużej średnicy zapewniają równomierne rozprowadzenie dawki, a opcjonalne wyposażenie, takie jak zasuwy hydrauliczne, deflektory boczne czy systemy sterowania hydraulicznego i elektrycznego z kabiny, pozwalają dostosować maszynę do warunków pracy i rodzaju materiału.

Alima-Bis Evo Spreader Beast

W segmencie dużych rozrzutników obornika krajowa Alima-Bis oferuje model Evo Spreader Beast, który w największej konfiguracji osiąga objętość roboczą około 25 m3. Konstrukcja tego modelu opiera się na masywnej skrzyni z wysokimi burtami i wzmocnionym dnem, przygotowanym do pracy zarówno z ciężkim obornikiem bydlęcym, jak i z kurzeńcem. W rozrzutniku Alima-Bis zastosowano adapter z dwoma poziomymi wałami i talerzami rozrzutowymi, które dobrze radzą sobie z materiałem zbitym i włóknistym, a dzięki solidnym zębom tnącym zapewniają równomierne rozdrobnienie przed wyrzutem. Podwozie tandemowe oraz hamulce pneumatyczne umożliwiają stabilny transport przy pełnym załadunku, co jest istotne w gospodarstwach, gdzie obornik przewozi się na znaczne odległości. Nowoczesny system rozrzutu oraz precyzyjna aplikacja materiału sprawiają, że Evo Spreader Beast ogranicza marnotrawstwo nawozu.

Metal-Fach N277 Cerberus

W ofercie Metal-Fach największe konstrukcje reprezentuje rozrzutnik N277 Cerberus, który w zależności od zabudowy może mieć pojemność roboczą sięgającą 25 m3. Model ten został zaprojektowany z myślą o pracy w zestawach z ciągnikami średniej i wyższej mocy, a jego charakterystyczną cechą jest masywna skrzynia montowana na jednej osi. W standardzie montowany jest 2-wirnikowy pionowy adapter, idealny do ciężkiego obornika. Burty mogą być wykonane z drewna klejonego zabezpieczonego antybakteryjnie, a na życzenie dostępne są burty stalowe, cynkowane na gorąco. Napęd przenośnika podłogowego jest mechaniczny z 4 prędkościami rozładunku oraz 1 prędkością załadunku.

Umega Agro

Litewska Umega Agro, znana w Polsce przede wszystkim dzięki dystrybucji KMK Agro, ma w ofercie jedne z najbardziej pojemnych rozrzutników w segmencie maszyn dostępnych cenowo, ale przeznaczonych do pracy na dużych areałach. Największe modele producenta osiągają pojemność około 18-20 m3, a po rozbudowaniu nadstawkami mogą przekraczać 25 m3, co czyni je konstrukcjami konkurencyjnymi wobec największych maszyn rodzimych producentów. W największych wersjach stosuje się podwozie tandemowe lub tridemowe, które zapewnia stabilność oraz możliwość jazdy z dużą prędkością bez nadmiernego kołysania skrzyni. Rozrzutniki Umega Agro charakteryzują się solidną konstrukcją.

tags: #beawv #rozrzutnik #obornika