Betoniarka – niezbędne urządzenie na każdej budowie

Betoniarka to urządzenie, które jest niezbędne przy budowie każdego domu, a także innych konstrukcji. Jest podstawą wszystkich prac, ponieważ to właśnie betoniarka umożliwia tworzenie zapraw i betonu, silnie wspomagając wszystkie czynności związane ze wznoszeniem konstrukcji.

Na rynku dostępne są różne rodzaje betoniarek, które różnią się budową, sposobem pracy oraz mobilnością. Aby jak najlepiej wybrać betoniarkę do własnego użytku, należy zapoznać się z jej parametrami oraz zasadami bezpiecznego użytkowania.

Czym są betoniarki?

Podstawą budowy każdego budynku jest beton, a do jego odpowiedniego rozrobienia niezbędna jest betoniarka. Urządzenie to musi być dobrej jakości, aby powstała w niej mieszanka pozwoliła na przetrwanie wybudowanej konstrukcji przez długie lata.

Betoniarki są niezastąpionym sprzętem mieszalniczym na każdej budowie. Mieszanie materiałów odbywa się za pomocą osiowego obrotu mieszalnika. Betoniarka miesza cement, wodę, piasek i żwir, uzyskując w ten sposób niezbędną mieszankę betonową.

Zazwyczaj betoniarka na budowie domu ma kształt obrotowego bębna. Na mniejszych budowach betoniarka to wygodny i łatwy w transporcie, niewielki sprzęt. Na wielkich budowach spotkać można także bardzo duże betoniarki zamontowane na samochodach, tzw. „gruszki”.

Betoniarek nie należy mylić z mieszarkami, które mają inne zastosowania i budowę.

Rodzaje betoniarek

Betoniarki dzieli się pod kilkoma względami, zazwyczaj na trzy kategorie:

Podział ze względu na kształt i pojemność mieszalnika

Betoniarka bębnowa

Betoniarka bębnowa to klasyczne urządzenie, które ma bębnowy kształt mieszalnika. Jej pojemność waha się od 80 do 200 litrów. Betoniarki te są niewielkie, a dzięki temu mobilne i łatwe w transporcie. Sprawdzają się na niewielkich budowach oraz w trakcie remontów, czyli przy mniejszych inwestycjach. Mniejszy mieszalnik betoniarki bębnowej przekłada się na mniejsze zużycie energii elektrycznej - betoniarki kielichowe zużywają więcej prądu.

Betoniarka kielichowa

Betoniarka kielichowa może mieć pojemność roboczą nawet 3000 litrów. Tak pojemny i odpowiednio ukształtowany mieszalnik oraz wysoka wydajność sprawiają, że betoniarka kielichowa jest idealna do wykonywania bardzo dużej ilości zaprawy w krótkim czasie. Dlatego też betoniarki kielichowe stosowane są często przez profesjonalistów, zwłaszcza w czasie dużych inwestycji budowlanych, do wznoszenia wysokich budynków (takich jak bloki i wieżowce). Trzeba jednak mieć na uwadze to, że betoniarki kielichowe są duże, co wiąże się z poborem znacznej ilości energii. Będą najbardziej przydatne fachowcom, pracującym na budowach każdego dnia, natomiast nie sprawdzą się na niewielkich i pojedynczych budowach - na takich lepiej sprawdzą się betoniarki bębnowe o tradycyjnych gabarytach.

Podział ze względu na mobilność

Betoniarka przenośna

Betoniarka przenośna ma najmniejszą wagę całkowitą i niezbyt rozbudowany mieszalnik. Jest wygodna w użytkowaniu, ponieważ można ją łatwo transportować z miejsca na miejsce. Betoniarka przenośna to zazwyczaj prosta betoniarka bębnowa. Na rynku są przeważnie dostępne w dość atrakcyjnych cenach, jednak nie sprawdzą się w przypadku wykonywania większych inwestycji budowlanych.

Betoniarka stacjonarna

Betoniarka stacjonarna jest cięższa i ma zdecydowanie bardziej rozbudowany mieszalnik niż betoniarka przenośna. W związku z tym są bardziej efektywne w pracy, mogą posłużyć do przygotowywania naprawdę dużych ilości mieszanki. Tego rodzaju urządzenia to najczęściej betoniarki kielichowe, które sprawdzają się na większych placach budowy, gdzie ustawia się je w jednym, wybranym miejscu.

Oprócz typowych betoniarek przenośnych i stacjonarnych, przy dużych budowach spotkać można betoniarki znajdujące się na samochodach ciężarowych. Są to tzw. „gruszki”, czyli potężne mieszalniki umocowane na ciężarówkach, które dowożą na place budowy gotową mieszankę betonową. Pojemność i kształt mieszalnika pozwalają na usprawnienie procesów budowlanych, jednak zakup tego rodzaju betoniarki jest sporym wydatkiem.

Podział ze względu na tryb pracy

Betoniarka okresowa

Betoniarka okresowa może być włączana i wyłączana przez osobę ją obsługującą w dowolnym momencie. Są to betoniarki bardzo komfortowe w użytkowaniu. Do betoniarek okresowych zalicza się zarówno sprzęty przenośne, jak i stacjonarne.

Betoniarka ciągła

Po uruchomieniu betoniarka ciągła działa bez ustanku. Zaliczana jest do najbardziej specjalistycznych urządzeń i używana jest niemal wyłącznie w zakładach zajmujących się wyrabianiem betonu, gdzie występuje nieustanne zapotrzebowanie na mieszankę betonową.

Parametry betoniarek

Wybór betoniarki zależy od jej budowy, mobilności i rodzaju pracy. Poniżej przedstawiono najważniejsze parametry, na które warto zwrócić uwagę, aby zakupić sprzęt najodpowiedniejszy do określonych potrzeb.

Pojemność betoniarki

Od pojemności betoniarki zależy, jak dużo mieszanki betonowej powstanie w trakcie pojedynczego procesu mieszania. W przypadku betoniarek zawsze mowa jest o pojemności zasypowej i całkowitej.

• Pojemność zasypowa betoniarki (tzw. robocza) podawana jest w litrach i określa realną, maksymalną ilość zaprawy, jaka będzie mogła zostać wyrobiona w trakcie pojedynczego cyklu pracy betoniarki. Często pojemność zasypowa podawana jest już w nazwie betoniarki.
• Pojemność całkowita betoniarki podawana jest w metrach sześciennych i określa całkowitą pojemność bębna betoniarki.

Pojemność zasypową sprzętu można w prosty sposób przeliczyć na ilość taczek z betonem, które uzyska się w trakcie pracy:

• Najmniejsza betoniarka o pojemności 80 litrów, da jedną taczkę zaprawy betonowej.
• Betoniarka o pojemności od 100 do 150 litrów pozwoli na otrzymanie 2-3 taczek betonu (z pojedynczego cyklu mieszania).

Dla większego domu, najlepsza i najbardziej wydajna będzie betoniarka o pojemności od 150 do 300 litrów. Większe betoniarki będą zaś nieopłacalne w eksploatacji dla indywidualnych użytkowników - powinny być wybierane jedynie przez profesjonalne firmy (działające w obrębie większych inwestycji budowlanych albo produkcji przemysłowej). Najmniejsze betoniarki, o pojemności 80 litrów, będą rozwiązaniem jedynie dla niewielkich prac remontowych. Użytkowanie ich przy większych budowach mogłoby realnie opóźnić proces pracy.

Wybierając pojemność, zawsze trzeba pamiętać o tym, że gotowa zaprawa z betoniarki powinna zostać jak najszybciej wykorzystana. Dlatego rozmiar i kształt mieszalnika betoniarki powinny być dobrane do indywidualnych potrzeb.

Przechył i kształt mieszalnika

Ważnym aspektem użytkowym betoniarki jest jej mechanizm przechylania bębna, o którym decyduje zazwyczaj korba albo koło. Największe sprzęty stacjonarne oraz samochodowe „gruszki” działają pod tym względem automatycznie. Jednak częściej trzeba podjąć decyzję co do rodzaju przechyłu:

• Wygodniejszy w użytkowaniu jest przechył na korbę, ponieważ betoniarka ma wtedy przekładnię ślimakową i do wyrzucania zaprawy nie trzeba używać zbyt dużo siły. Korba jest wskazana i zdecydowanie bardziej komfortowa w sprzętach o pojemności większej niż 100 litrów.
• W przypadku koła, niezbędne jest stosowanie tradycyjnego hamulca ręcznego. To rozwiązanie nie jest aż tak uciążliwe w przypadku betoniarek o małej pojemności, jednak w sprzętach o pojemności większej niż 100 litrów może być problematyczne. Trzeba tu zaznaczyć, że tradycyjna betoniarka z przechyłem na koło należy do najtańszych.

Moc silnika betoniarki

Od mocy silnika zależy, kiedy betoniarka może rozpocząć proces mieszania. Im większa będzie moc, tym bardziej betoniarka będzie wygodna w użytkowaniu. Pozwala to napełnić bęben mieszanką, a dopiero potem uruchomić sprzęt. Jeśli betoniarka ma niewielką moc silnika, wymagane jest uruchamianie bębna przy jego niskim obciążeniu, a dopiero później można dorzucać do niego składniki mieszanki.

Zasilanie betoniarki

Dostępne na rynku betoniarki mogą oferować dwa rodzaje zasilania do wyboru: 230 V albo 380 V.

• Niższe zasilanie betoniarki (jednofazowe 230 V) powoduje, że eksploatacja pozwala na większe oszczędności, ponieważ betoniarka jest napędzana po podłączeniu do standardowego gniazdka elektrycznego.
• Zasilanie trójfazowe 380 V spotkać można przede wszystkim w starszych oraz w dużych (pojemnościowo) modelach betoniarek. Jednakże coraz częściej najbardziej nowoczesne betoniarki mogą być zasilane jednofazowo.

Wieniec

Jednym z kluczowych elementów będzie również wieniec betoniarki, który może przyjmować trzy różne postacie:

• Najpowszechniejsze i zarazem najtrwalsze są wieńce żeliwne, które jednak dość głośno pracują.
• Wieńce kompozytowe są natomiast ciche, a także lekkie i łatwe do naprawy.

Warto również zwrócić uwagę na wytrzymałą ramę betoniarki, do której mocowane są koła i uchwyt służący do transportowania.

Bezpieczne użytkowanie betoniarki i produkcja betonu na budowie

Nieuszkodzoną i przygotowaną do pracy betoniarkę należy ustawić na równym i stabilnym podłożu, aby uniemożliwić jej przemieszczanie się w trakcie mieszania cementu. Nie może być to powierzchnia śliska ani narażona na bezpośrednie działanie czynników atmosferycznych.

Ważne jest także prawidłowe i zgodne z wytycznymi podłączenie betoniarki do sieci elektrycznej. Po podłączeniu, kolejnym krokiem jest próbne uruchomienie betoniarki - jeszcze bez obciążenia. Pozwoli to na sprawdzenie, czy betoniarka działa prawidłowo i nie generuje żadnych zagrożeń. Kiedy tak jest, betoniarka może zacząć właściwą pracę.

Po zakończeniu pracy ważne jest wyłączenie betoniarki (przy użyciu wyłącznika głównego), a następnie odłączenie jej z sieci elektrycznej. Później należy ją całkowicie opróżnić z powstałej w mieszalniku masy i uporządkować całe stanowisko pracy. Na koniec warto, aby betoniarka została zabezpieczona przed uruchomieniem przez niepowołane osoby. Niektóre z tych czynności mogą wydawać się banalne, jednak często nie są wykonywane, co skutkuje później problemami i różnego rodzaju awariami.

Użytkownicy betoniarek powinni też wiedzieć, że w razie uszkodzenia sprzętu należy go od razu zatrzymać. Najlepiej też wtedy pozostawić miejsce pracy w takim samym stanie, w jakim doszło do uszkodzenia - będzie to dużym ułatwieniem w ustaleniu źródła problemu i przyspieszy proces przywrócenia betoniarki do sprawności.

Produkcja betonu na budowie

Beton jest stwardniałą mieszanką wody, cementu i kruszywa (piasku, żwiru). Do jego wykonania należy dobrać taką ilość składników oraz ich proporcji względem siebie, aby uzyskać potrzebną konsystencję mieszanki, a co za tym idzie - zaplanowaną szczelność i wytrzymałość betonu.

Najczęściej do ustalenia tych liczb potrzebne są normy i specjalnie przygotowane tablice, na podstawie których można dokładnie określić niezbędną w danym przypadku recepturę roboczą jednego metra sześciennego mieszanki betonowej. Poszczególne składniki powinny być odmierzane z najwyższą dokładnością, ponieważ każda zmiana receptury może doprowadzić do zmiany późniejszych właściwości betonu, głównie jego konsystencji oraz wytrzymałości.

Wybór i zakup betoniarki

Zawsze droższe będą betoniarki do prac profesjonalnych od znanych producentów, ale zazwyczaj z ceną w parze będzie szła wyższa jakość. Przy zakupach zawsze warto zwrócić uwagę na okres gwarancyjny: im będzie on dłuższy, tym większe będzie bezpieczeństwo zakupu - także w zwykłym markecie budowlanym.

Osoby, które nie chcą wydawać kilku tysięcy złotych na nowy sprzęt (do niezbyt regularnego użytku), mogą rozważyć także inne alternatywy:

• Zakup betoniarki używanej - często np. za połowę jej ceny początkowej. Przy takiej transakcji zawsze trzeba jednak dokładnie sprawdzić stan techniczny sprzętu - szczególnie wieńce, ponieważ to właśnie one najszybciej ulegają zużyciu.
• Wypożyczenie betoniarki - jest to bardzo dobry pomysł szczególnie wtedy, kiedy profesjonalna betoniarka będzie potrzebna np. tylko do budowy własnego domu. Obecnie bez problemu znaleźć można wiele firm, które zajmują się wypożyczaniem sprzętu budowlanego. Koszt wypożyczenia betoniarki na określony czas na pewno będzie znacznie niższy od kosztów jej zakupu, stając się w takim wypadku najbardziej opłacalnym rozwiązaniem.

Zakup nowej betoniarki będzie dobrym pomysłem wtedy, gdy zamierza się jej używać w miarę regularnie, a betoniarki kielichowe nadają się przede wszystkim na duże budowy.

Incydenty związane z betoniarkami na drogach

W ostatnich latach dochodziło do kilku incydentów z udziałem betoniarek, które ilustrują problemy z bezpieczeństwem i przestrzeganiem przepisów ruchu drogowego.

Wypadki i utrudnienia w ruchu

• Piotrków Trybunalski: Przewrócona betoniarka od godz. 4.30 blokowała wjazd z DK74 na autostradę A1. Kierowca samochodu trafił do szpitala. Utrudnienia trwały do godzin popołudniowych, ponieważ do podniesienia i usunięcia betoniarki z drogi trzeba było sprowadzić specjalistyczny dźwig z Częstochowy.

Przeciążenie betoniarek

Inspektorzy Transportu Drogowego regularnie kontrolują pojazdy budowlane, w tym betoniarki, pod kątem przestrzegania limitów wagowych. Niestety, często zdarzają się poważne przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej i nacisków na osie.

• Kamień (DW 747): Betoniarka ważyła 47,2 tony, czyli o ponad 15 ton więcej niż dopuszczalny limit 32 ton. Również nacisk podwójnej osi napędowej był przekroczony i wyniósł 33,8 tony (o 87% powyżej normy 18 ton). Pojazd nie mógł kontynuować jazdy, a przewoźnik musiał przeładować nadmiar ładunku na inne pojazdy. Wobec przewoźnika wszczęto postępowanie administracyjne, grożące karą pieniężną w wysokości nawet 25 tys. zł.
• Skała: Małopolscy inspektorzy zatrzymali do kontroli betoniarkę z pompą do betonu. Masa rzeczywista pojazdu wyniosła 41,3 t przy DMC 32 t (przekroczenie o 9,3 t - 29,06%). Nacisk podwójnej osi napędowej wyniósł 27 t przy dopuszczalnych 19 t (przekroczenie o 8 t - 42,11%). Wszczęto postępowanie zagrożone karą 15 000 zł, a kierowcę ukarano mandatem karnym.
• Kałuszyn (DK2): „Gruszka” przewożąca 12 m3 betonu ważyła 43,3 t zamiast dopuszczalnych 32 t. Za duży tonaż spowodował również przekroczenie dozwolonych nacisków podwójnej osi napędowej (osie 3 i 4) na drogę o 8 t. Transport wstrzymano do czasu doprowadzenia tonażu i nacisków osi pojazdu do właściwych parametrów.

Te przypadki pokazują, że problem przeciążonych betoniarek na drogach jest nadal aktualny i wiąże się z ryzykiem nie tylko dla bezpieczeństwa ruchu, ale także dla infrastruktury drogowej.

Nowoczesne rozwiązania w betoniarkach

Firma Wierda Hybrid Technologies zabudowuje betoniarki z elektrycznie oraz hybrydowo zasilanymi zabudowami, co przyczynia się do zmniejszenia zużycia paliwa i emisji spalin. Przykładem jest MAN TGX z naczepą, który łączy hybrydową zabudowę z zestawem udogodnień dla osób niepełnosprawnych.

Ciężarówka przekazana holenderskiej firmie Kijlstra Beton, wyposażona jest w lewe stopnie w formie windy. Kierowca ustawia stopę na jednym stopniu, po czym siłownik automatycznie podciąga go do góry. Specjalne ułatwienie zainstalowano także w tylnej partii zabudowy - jest to automatyczny spryskiwacz leja rozładunkowego, zapewniający mu skuteczne czyszczenie. Działanie zabudowy rozpoczyna się na mechanicznej przystawce mocy, lecz tuż po starcie napęd przejmuje silnik elektryczny, który pracuje tak długo, aż rozładują się dołączone do zabudowy baterie.

tags: #betoniarka #na #polnej #drodze