Smarowanie wieńca obrotu w betoniarce – praktyczne porady

Prawidłowe smarowanie wieńca obrotu jest kluczowe dla długowieczności betoniarek, zarówno tych nowoczesnych, jak i starszych modeli. Niewłaściwa konserwacja może prowadzić do poważnych awarii, takich jak pęknięcie zębów wieńca czy zatarcie łożysk.

Budowa i działanie wieńca obrotu

Koła obrotowe, czyli wieńce obrotu, są stosowane w maszynach, w których kabina musi obracać się względem dolnej ramy maszyny podczas pracy, na przykład w koparkach gąsienicowych i kołowych. Oba pierścienie wieńca mają rowki, zwane bieżniami, o rozmiarze i kształcie zaprojektowanym do utrzymywania elementów tocznych i odpowiednich elementów dystansowych. W koparkach pierścień zębaty łożyska jest mocowany do dolnego korpusu maszyny za pomocą złączy śrubowych. Górny pierścień, bez zębów, jest połączony z ramą kabiny. Wieniec obrotu umożliwia obracanie się obu ram względem siebie, kontrolując ruch obrotowy za pomocą układu przekładni redukcyjnej.

Smarowanie wieńca obrotu

W przypadku betoniarek, a także koparek, smarowanie wieńca obrotu jest niezwykle ważne. Wiele maszyn, zwłaszcza starszych, może mieć ukryte lub mało oczywiste punkty smarowania. Często smarowanie odbywa się przez kalamitki, jednak w niektórych konstrukcjach przewidziano większe zbiorniki na smar.

Typowe metody smarowania

• Smarowanie przez kalamitki: Jest to najczęstsza metoda. Smarowanie obrotu przez kalamitki jest standardową praktyką. Ilość smaru wtłaczana podczas smarowania smarownicą nie jest tak łatwo widoczna, co zapobiega nadmiernemu wypełnieniu.
• Smarowanie ze zbiornika: Niektóre maszyny posiadają kilkunastolitrowy zbiornik na smar do smarowania wieńca, zlokalizowany np. w komorze akumulatora. Należy uzupełniać lub wymieniać smar na nowy, zgodnie z instrukcją producenta. W przypadku przelania zbiornika smar może intensywnie wyciekać przez uszczelnienia.
• Smarownice Staufera: W starszych betoniarkach fabrycznie montowano specjalne podajniki smaru, znane jako smarownice Staufera. W przypadku ich uszkodzenia można wkręcić w to miejsce zwykłe smarowniczki i smarować towotnicą.

Rodzaje smarów

Jeśli producent przewidział smar stały do smarowania danego elementu, nie należy eksperymentować z olejami, które latem mogą wyciekać i prowadzić do zalepienia kurzem. Do łożysk wolnoobrotowych, takich jak te w betoniarkach, wskazany jest smar litowy. Można również stosować smar EPX, który jest lepki i spływa pod własnym ciężarem między powierzchnie trące. Do łożysk tocznych nie można stosować smarów zawierających cząstki stałe.

Częstotliwość smarowania

Łożysko jest dostarczane ze wstępnie nasmarowanymi bieżniami tocznymi. Należy je zatem nasmarować po pierwszych 50 godzinach pracy, a następnie w odstępach czasu zależnych od warunków pracy maszyny, ale nigdy nie dłużej niż co 100 godzin pracy. Ponadto, przed i po dłuższych przestojach maszyny, należy nasmarować koło obrotowe. Przez cały okres eksploatacji koła zamachowego ważne jest przeprowadzanie wizualnych kontroli stanu uszczelek i ich wymiana, jeśli wyglądają na zniszczone lub kruche. Zgodnie z tym samym harmonogramem konserwacji, boki zębów należy całkowicie pokryć smarem, rozprowadzając go za pomocą pędzla lub sprayu. Ponieważ betoniarka wykonuje znacznie mniej pracy mechanicznej niż większość maszyn ciężkiego sprzętu, smarowanie jej części może być cotygodniowym zadaniem konserwacyjnym.

Konserwacja i diagnostyka betoniarek

Ciągły ruch i siły działające w układzie betoniarki powodują jego zużycie, dlatego regularne kontrole i smarowanie są niezbędne, aby utrzymać wszystko w jak najlepszym stanie.

Wizualna inspekcja

Operator powinien regularnie sprawdzać powierzchnię zewnętrzną maszyny, aby zidentyfikować oczywiste oznaki ścierania i wycieku smaru lub oleju. Jeśli w miejscu pracy znajduje się wiele betoniarek, wyznaczony personel konserwacyjny musi dokładnie wyczyścić bęben i sąsiednie elementy za pomocą rozpuszczalnika chemicznego.

Kontrola luzu na łożyskach

Luz na łożyskach będzie widoczny po ruchach bębna. Chwytając za otwór bębna i próbując go przechylić, można ocenić luz. Luz jest spowodowany zatarciem łożyska, co prowadzi do bardzo dużego luzu w ich osadzeniu. W takim przypadku nowe łożyska należy obsadzić po wsadzeniu dopasowanej blaszki na całym ich obwodzie. Nawet jeśli maszyna ma więcej niż jedną zębatkę, sprzęgło powinno znajdować się w punktach maksymalnego mimośrodu łożyska. Punkty największego mimośrodu są oznaczone na łożysku trzema zębami pomalowanymi na żółto.

Pomiar luzu maszyny

Dobrą praktyką jest mierzenie luzu maszyny raz w roku w celu wykrycia problemów związanych z nieprawidłowym zużyciem bieżni tocznych. Luz mierzy się za pomocą komparatora umieszczonego pomiędzy górnym i dolnym pierścieniem, jak najbliżej bieżni tocznej. Po ustawieniu i wyzerowaniu komparatora należy doprowadzić maszynę do stanu maksymalnego obciążenia i zmierzyć zmiany wynikające z luzu. Maksymalny dopuszczalny wzrost zależy od średnicy łożyska, typu i rozmiaru elementów tocznych oraz rodzaju zastosowania.

Wymiana wieńca obrotu i łożysk

Najczęstszą przyczyną wymiany wieńca obrotu jest pęknięcie jednego lub więcej zębów na dolnym pierścieniu. Główną przyczyną jest pogorszenie lub awaria systemu hamowania przekładni napędowej. Innym problemem, który może wystąpić, jest zatarcie łożyska. Ze względu na niski stosunek grubości do średnicy, pierścienie łożyskowe mają tendencję do odkształcania się podczas obróbki cieplnej.

Procedura wymiany łożysk

Proces wymiany uszkodzonego wieńca obrotu obejmuje pewne czynności wstępne w celu prawidłowego montażu nowego łożyska. W betoniarkach często występują łożyska typu 6307. Dostęp do łożysk uzyskuje się po zdjęciu kołpaka i odkręceniu 12 śrub łączących bęben z kołpakiem. Wymiana łożysk wymaga wybicia dwóch sworzni rurkowych, które łączą bęben z ramą. Łożyska te są narażone na korozję i zużycie z powodu braku uszczelnień i ekspozycji na wodę deszczową, zwłaszcza gdy betoniarka jest przechowywana dnem bębna do góry.

Montaż nowego wieńca

Po przeprowadzeniu kontroli łożysko można umieścić na dolnej ramie maszyny. Aby uzyskać prawidłową i skuteczną orientację, należy postępować zgodnie z oznaczeniami na łożysku. Wszystkie wieńce obrotu mają strefę przejściową początku i końca hartowania, która jest najbardziej wrażliwym obszarem. Przed rozpoczęciem mocowania łożyska do ramy należy sprawdzić, czy śruby mocujące są zgodne ze specyfikacjami podanymi w instrukcji producenta. Ważne jest również wcześniejsze nasmarowanie śrub i użycie płaskich, nieelastycznych podkładek. Po zamontowaniu zaleca się kilkukrotne obrócenie systemu, aby sprawdzić, czy sprzęgło jest prawidłowe i czy nie występuje nadmierny hałas spowodowany nieprawidłowym zazębieniem.

tags: #betoniarka #smarowanie #wienca