Ciągniki rolnicze Belarus: Historia, charakterystyka i rozwiązanie problemów z legalizacją w Polsce

Długo oczekiwane rozwiązanie problemu ciągników Belarus w Polsce

Długo wyczekiwane rozwiązanie problemu ciągników marki Belarus, które od lat budziły niepokój wśród polskich rolników, zostało przedstawione podczas briefingu prasowego. W spotkaniu uczestniczyli minister rolnictwa i rozwoju wsi Stefan Krajewski oraz minister infrastruktury Dariusz Klimczak. Problem dotyczył przede wszystkim możliwości legalnego poruszania się tymi pojazdami po drogach publicznych.

Rząd poinformował, że jest zgoda Komisji Europejskiej na wprowadzenie specjalnych przepisów dla ciągników Belarus sprowadzonych po 2016 roku. Chodzi o blisko 8 tysięcy traktorów, które dotąd nie mogły legalnie poruszać się po drogach.

Minister infrastruktury zapowiedział, że odpowiednie rozwiązania legislacyjne zostały już przygotowane. „Otrzymaliśmy zgodę Komisji Europejskiej na zastosowanie specjalnych przepisów w ramach ustawy o systemach homologacji, jeśli chodzi o ciągniki, które były sprowadzane z terenu Białorusi po roku 2016” - podkreślił. Blisko 8000 takich pojazdów, które trafiło na polski rynek, miało nie do końca uregulowaną sytuację formalno-prawną.

Projekt przepisów ma trafić jeszcze w maju pod obrady Komitetu Stałego Rady Ministrów. Te przepisy mają porządkować tę sytuację i być pewną formą abolicji zastosowaną w stosunku do pojazdów, które są wykorzystywane przez rolników. Planowane przepisy mają umożliwić właścicielom tych ciągników legalne użytkowanie maszyn na drogach publicznych.

Kluczowym rozwiązaniem będzie specjalna adnotacja wpisywana podczas okresowego badania technicznego w stacji kontroli pojazdów. Chcemy, aby te pojazdy otrzymały w ramach przeglądów technicznych specjalną adnotację w stacjach kontroli pojazdów i były dostępne na drogi publiczne, tak aby mogły być wykorzystywane przez rolników w pracach gospodarskich.

To długo oczekiwane rozwiązanie dla tysięcy gospodarstw, które od lat pozostawały w stanie niepewności. Po latach niepewności tysiące rolników w Polsce mogą odetchnąć z ulgą. Zapadła bowiem ostateczna, wiążąca decyzja dotycząca wprowadzenia do polskiego prawa regulacji umożliwiających ponowne dopuszczenie do ruchu blisko ośmiu tysięcy ciągników sprowadzonych z Białorusi bez pełnej dokumentacji homologacyjnej. Projekt przewiduje abolicję, zakończenie postępowań administracyjnych i legalizację maszyn kupionych w dobrej wierze, a później wycofywanych z użytkowania z powodów formalnych. Nowe regulacje mają uporządkować sytuację prawną i zakończyć wieloletnią niepewność w gospodarstwach.

Jeśli plan zostanie dotrzymany, problem białoruskich ciągników będzie zamknięty do końca bieżącego roku.

Historia i globalna pozycja marki Belarus (MTZ)

Mińska Fabryka Traktorów (MTZ) powstała w Mińsku w 1946 roku, rok po II Wojnie Światowej. Ciągniki Belarus są wytwarzane przez tę fabrykę od 1950 roku. Szybko wbiła się ona w rynek rolniczy z modelem MTZ-2. Początkowo produkcję rozpoczęli od maszyn gąsienicowych, dopiero później zaczęli sprzedaż ciągników kołowych. Dwanaście lat później z linii produkcyjnej zjechał 100-tysięczny traktor, a 14 lat później milionowy.

Obecnie MTZ zatrudnia ponad 22 tysiące ludzi i ma oficjalne punkty sprzedaży w kilkudziesięciu krajach na całym świecie. Białoruś odpowiada za 7-8 proc. światowej produkcji traktorów. Maszyny Belarus można znaleźć w 130 krajach i są używane w najróżniejszych warunkach klimatycznych i gałęziach gospodarki, czyli rolnictwie, leśnictwie, sadownictwie, a także budownictwie i usługach komunalnych. Modele marki Belarus są szeroko stosowane w ponad stu krajach.

W Polsce ciągniki MTZ pojawiły się już w latach 50. XX wieku. Głównymi zaletami, jakimi się cechowała marka, była niezawodność i dobre wykonanie. Marka niewiele zmieniła w tym przekonaniu. W dalszym ciągu są to proste, często niedrogie i pozbawione elektroniki ciągniki. Jak sam producent zaznacza, klientem docelowym marki są rolnicy szukający kompromisu między niskim kosztem eksploatacji a wysoką wydajnością. Motywem przewodnim marki jest „proste i niezawodne, mechaniczne rozwiązania”.

Przegląd wybranych modeli ciągników Belarus

Belarus 820 (dawniej MTZ-82)

Model MTZ-82 był produkowany od 1974 roku i stanowił rozwinięcie modelu MTZ-50, który pojawił się na rynku w 1962 roku. Jest to wyjątkowy model na całym świecie, ponieważ do dnia dzisiejszego jest produkowany. Wiele się zmieniło w ciągu tych ponad 50 lat, jednak były to zmiany bardzo powolne, w myśl motta zakładu produkującego: "jeśli coś jest dobre, to po co to zmieniać?".

Trudno mówić o wielkich zmianach między MTZ-82 a obecnym Belarusem 820 - kabina jest praktycznie ta sama, rozmiar kół nie zmienił się od początku produkcji, to samo dotyczy skrzyni biegów i mostu. Najważniejszą zmianą w ciągniku było zastosowanie modyfikacji silnika, tzn. pojemność, moc, skok i średnica tłoka pozostały takie same. Zmienił się jednak sam tłok; zamiast 4 lub 5 pierścieni w nowszym modelu użyto 3, dlatego oznaczenie silnika zmieniono z D-240 na MMZ D-243. Inną zastosowaną modyfikacją był fakt zmiany serwomotoru, przez co ciągnik miał problem z utrzymaniem kierunku jazdy.

Popularny ciągnik Belarus 820 jest wyposażony w silnik o pojemności skokowej 4750 cm³, mocy 81 koni mechanicznych i momencie obrotowym 298 NM przy 1400 obr./min. Zbiornik paliwa pomieści 130 litrów oleju napędowego. Skrzynia biegów daje możliwość jazdy 18 zakresami biegów do przodu i 4 do tyłu. Wałek WOM posiada opcję 540 i 1000 obr/min, a udźwig tylnego TUZ-a to 3300 kg. Maszyna występuje w dwóch wersjach mostu: stożkowym lub krzyżakowym.

Belarus 920

Model Belarus 920 został wyposażony w turbodoładowaną czterocylindrową jednostkę napędową z intercoolerem o mocy 95 koni mechanicznych i pompą wtryskową rotacyjną Motorpal. Podobnie jak 820, jego pojemność to 4750 cm³, natomiast moment obrotowy to 464 NM przy 1800 obr./min. Zbiornik paliwa również się nie zmienił i mieści 130 litrów. Skrzynia biegów jest prosta i mechaniczna z 14 biegami do przodu i 4 do tyłu. Wałek WOM ma opcję 540 i 1000 obr/min, a udźwig tylnego TUZ-a to 3300 kg lub 4300 kg w wariancie z dwoma siłownikami monoblok.

Belarus 1221.2

Największy w tym zestawieniu ciągnik, model Belarus 1221.2, posiada silnik MMZ D-260.2S2 o mocy znamionowej 136 koni mechanicznych. Wyróżnia go 6 cylindrów, imponująca pojemność 7120 cm³ i moment obrotowy 500 NM przy 1400 obr./min. Przekładnia składa się z 16 przełożeń do przodu i 8 do tyłu, a maksymalna prędkość to 36 km/h. Maksymalny wydatek pompy to 56 dm³/min, ciśnienie maksymalne w układzie to 180-200 Bar, a maksymalny udźwig podnośnika to aż 4500 kg.

Belarus 952

Marka Belarus, bazując na motywie przewodnim "proste i niezawodne, mechaniczne rozwiązania", zdecydowała się na stworzenie kilku wariantów modelu 952. W ten sposób praktycznie dowolnie można decydować, jaką wersję ciągnika klient potrzebuje.

• Pierwszy model Belarus 952 został wyposażony w silnik MMZ D-245.S o mocy 90 koni mechanicznych i maksymalnym momencie obrotowym 386 NM przy 1400 obr./min.
• Drugi wariant ma odrobinę zmodyfikowaną jednostkę o oznaczeniu MMZ D-245.5S3A, mocy 95 koni mechanicznych i 464 NM przy 1800 obr./min.

Obie jednostki mają tę samą pojemność, czyli 4750 cm³ oraz 4 cylindry. Poza wspomnianą wersją z rewersem, traktor Belarus 952 ma skrzynię pozwalającą wybór jednego z 14 biegów do przodu i 4 do tyłu, a maksymalna prędkość, z jaką się porusza, to 33 km/h. W każdej wersji ciągnik wyposażony jest w proste, suche sprzęgło cierne, jednotarczowe i jednostopniowe; ten typ sprzęgła jest wykorzystywany w każdym ciągniku marki Belarus. Znaczącą zmianę zanotował udźwig tylnego TUZ-a: wersja z jednym siłownikiem ma udźwig 3300 kg, natomiast monoblokowa aż o 1000 kg więcej. Wszystkie wspomniane wersje zawierają 3 pary wyjść hydraulicznych.

Zakres pracy wałka WOM zupełnie się nie zmienił w żadnej wersji i są niezależne, dając 540 przy 1632 obr./min oraz 1000 przy 1672 obr./min. Zmiana jednak dotyczy samego załączania wałka - w nowszych modelach jest on elektrohydraulicznie przeprowadzany, a w starszych mechanicznie. Układ kierowniczy jest jednakowy dla wszystkich ciągników, tj. hydrostat z cylindrem dwustronnego działania z orbitrolem, a nowsza wersja 952.4 wyposażona jest w dwuobwodowy układ hydrauliczny, podczas gdy w starszych był tylko jednoobwodowy.

Ciągniki komunalne: Belarus 921.4 (z silnikiem Lombardini)

Ten ciągnik często wykorzystywany w branży komunalnej, model Belarus 921.4, został wyposażony w silnik Lombardini. Włoskie silniki, które produkowane są od 1933 roku w pobliżu Reggio Emilia, zostały wykupione przez amerykańską Grupę Kohler i zasłynęły z dobrych jednostek napędowych do dziś montowanych w maszynach rolniczych i roboczych.

LDW 2204, czyli 49-konny silnik, został zaprojektowany w wersji 4-cylindrowej i pojemności 2068 cm³, a jego maksymalny moment obrotowy estymuje 125 NM przy 2100 obr./min. Skrzynia biegów napędzana 4x4 oferuje 16 możliwości jazdy do przodu i 8 do tyłu, a ciągnik potrafi poruszać się z prędkością maksymalną 31,7 km/h do przodu. Budowa jest mechaniczna niezsynchronizowana z dwoma zakresami prędkości, tzn. ma biegi polowe, szosowe z reduktorem żółw/zając. W tylnym TUZ-ie, sterowanym mechanicznie przez dwa cylindry, maksymalny udźwig to 1700 kg.

Belarus 320.4 (z silnikiem Lombardini)

Model Belarus 320.4, podobnie jak jego "starszy brat", wyposażony został w silnik Lombardini, dokładniej LDW 1603/B3. Ta jednostka została zmniejszona do pojemności 1649 cm³, dając 3 cylindry i moc 36 koni mechanicznych przy jednoczesnym maksymalnym momencie obrotowym 92 NM przy 1650 obr./min. Podobnie jak w większym jego odpowiedniku zastosowano skrzynię 16/8 z użyciem sprzęgła ciernego, suchego, jednotarczowego i jednostopniowego, a maksymalna prędkość jazdy do przodu to 25 km/h i 13,3 km/h do tyłu. Układ kierowniczy tradycyjnie jest wspomagany hydraulicznie, a napęd 4x4 załączany automatycznie. Wałek WOM oferuje 540/1000 obr./min.

Porady przy zakupie ciągnika rolniczego Belarus

Kupowanie ciągnika rolniczego, podobnie jak każdej innej maszyny, jest procesem czasochłonnym, czasem stresującym, w związku z czym wymaga ostrożności. Aktualnie większość informacji oraz wyceny maszyn można uzyskać przy pomocy internetu. Ciągniki rolnicze, zarówno te nowe, jak i używane, często są oferowane na wielu portalach sprzedażowych typu www.olx.pl, www.allegro.pl i www.otomoto.pl.

Przed samym zakupem poleca się zwrócenie uwagi na specyfikacje, rocznik i historię serwisową maszyny. W przypadku zakupu nowej maszyny, warto rozważyć rozszerzoną gwarancję oraz zakup dodatkowego wyposażenia do ciągnika, takiego jak:

• instalacja pneumatyczna,
• fotel pneumatyczny,
• dodatkowa para wyjść hydraulicznych,
• przedni TUZ,
• ładowacz czołowy.

tags: #bialorus #ciagnik #rolniczy