Diagnostyka układu hydraulicznego i sterowania biegami w ładowarkach Bobcat

Ładowarki teleskopowe Bobcat to złożone maszyny, w których systemy hydrauliczne i elektryczne są ściśle ze sobą powiązane. Problemy z jednym z nich często wpływają na funkcjonowanie drugiego, prowadząc do usterek objawiających się np. brakiem możliwości zmiany biegów czy całkowitym unieruchomieniem maszyny. Poniższy artykuł przedstawia kompleksową diagnostykę najczęściej występujących problemów związanych ze sterowaniem hydraulicznym i elektrycznym.

Problemy ze zmianą biegów w ładowarce Bobcat T40140

Objawy i wstępna diagnostyka

Częstym problemem zgłaszanym przez użytkowników ładowarek Bobcat, np. modelu T40140, jest niemożność przełączenia na bieg szybki. Maszyna jeździ tylko na wolnym biegu, a po przełączeniu na bieg szybki brak reakcji - dalej jedzie bez zmian na wolnym. Przy przełączaniu nie ma zgrzytów, szarpnięć itp. Przełączanie biegów odbywa się dźwignią rewersu "I, II". Dźwignia została sprawdzona i uznana za sprawną.

Weryfikacja komponentów elektrycznych

W procesie diagnostyki sprawdzono kilka kluczowych elementów elektrycznych:

• Załącza się przekaźnik wolnego biegu, który został sprawdzony i uznany za sprawny.
• Bezpieczniki są całe.
• Napięcie na elektrozaworze silnika hydraulicznego zostało sprawdzone i działa jak należy.
• Cewka elektrozaworu jest sprawna.
• Elektrozawór po wykręceniu i podaniu napięcia działa prawidłowo: wypycha trzpień na około 8 mm, po czym wraca do poprzedniego stanu.

Inspekcja i serwis silnika hydraulicznego

Silnik hydrauliczny został rozebrany, wyczyszczony, a uszczelnienia suwaka (przesuwki), który jest popychany przez elektrozawór wolnego biegu, zostały wymienione. Po wciśnięciu i puszczeniu suwak wysuwa się z powrotem, co sugeruje, że jest sprawny i nie zablokowany. Pomimo tych działań, po złożeniu maszyny problem pozostaje - dostępny jest tylko pierwszy bieg. Na sterowniku Danfossa błędów brak, a czerwona dioda gaśnie po uruchomieniu silnika, co również wskazuje na brak podstawowych błędów w systemie sterowania.

Pytania diagnostyczne i hipotezy

W tej sytuacji pojawia się kilka istotnych pytań diagnostycznych:

• Dlaczego, pomimo braku zasilania na elektrozaworze wolnego biegu, maszyna jedzie na pierwszym biegu?
• Czy przy drugim biegu sterownik Danfossa wysterowuje elektrozawory kierunku jazdy na pompie większym napięciem niż na wolnym biegu?
• Czy sterownik Danfossa bierze udział w przełączaniu biegów, czy instalacja jest prostsza: włącznik - przekaźnik - cewka elektrozaworu wolnego biegu?
• Co odpowiada za cofanie przesuwki w silniku hydraulicznym do pozycji szybkiego biegu po odłączeniu zasilania cewki wolnego biegu?

Pojawiła się hipoteza, że ktoś mógł włożyć zbyt długi trzpień do zaworu, co blokowałoby pełne cofnięcie przesuwki. Inną możliwą przyczyną może być brak istotnego elementu, co sugeruje, że przesuwka w silniku jest odbijana niskim ciśnieniem, zmieniając "chłonność" hydromotoru.

Rola niskiego ciśnienia w sterowaniu

Kluczowym elementem w sterowaniu przesuwką w silniku hydraulicznym jest niskie ciśnienie. Jego brak lub nieprawidłowa wartość może powodować automatyczne wciskanie przesuwki na wolny bieg, nawet gdy elektrozawór wolnego biegu jest odłączony. Za niskie ciśnienie odpowiadają dodatkowe cienkie przewody (2 sztuki) na obudowie elektrozaworu. Prawidłowa wartość tego ciśnienia jest krytyczna dla prawidłowego działania zmiany biegów.

Warto również zaznaczyć, że maszyna stała 8 miesięcy przed zakupem przez nowego właściciela, a poprzedni stan nie jest znany. Olej został wymieniony, ponieważ była to mieszanka oleju, wody i innego oleju, co mogło mieć wpływ na funkcjonowanie układu hydraulicznego. Dodatkowo, jeśli ma to znaczenie, nie działa również poziomowanie przedniej osi, za które odpowiadają dodatkowe elektrozawory.

Ogólna diagnostyka problemów z hydrauliką i jazdą w ładowarkach Bobcat

Objawy całkowitego zatrzymania maszyny (Bobcat T35120sl)

Inny przykład problemu dotyczy ładowarki Bobcat T35120sl. Podczas pracy bez obciążenia maszyna nagle stanęła i nie można nią ruszyć ani sterować ramieniem. Na pulpicie zapaliła się kontrolka od hamulca (P). Działają jedynie podpory, poziomowanie i skręty kół. Użytkownik podejrzewa, że coś (jakieś zabezpieczenie) zablokowało cały wysięgnik i jazdę.

Potencjalne przyczyny i kroki diagnostyczne

W przypadku całkowitego unieruchomienia maszyny i braku sterowania ramieniem, należy rozważyć następujące kroki diagnostyczne:

• Czujnik ustawienia kół: Na osi przy kole powinien być czujnik ustawienia kół do jazdy na wprost. Brak sygnału z niego może powodować wyłączenie sterowania ramieniem, choć ustawienie kół nie powinno mieć nic wspólnego z wysięgnikiem.
• Czujnik hamulca: Czujnik od hamulca został sprawdzony i uznany za sprawny.
• Manetka od biegów i zasilanie przekaźników: Można przeanalizować manetkę od biegów, sprawdzić, na którym przewodzie powinien być plus. Następnie odłączyć klemę plusową i połączyć przewodem biegun plusowy z wejściem plusa do manetki, a kontrolką sprawdzać, gdzie pojawi się plus w skrzynce z przekaźnikami i bezpiecznikami.
• Elektrozawory ciśnienia: Jeżeli system jest hydrauliczny, należy odnaleźć wejście ciśnienia i elektrozawór ciśnienia. Jeżeli jest elektryczny, postępuje się podobnie jak z manetką od biegów. Można sprawdzić zasilania przekaźników i mostkować styki w celu identyfikacji uszkodzonego elementu.

Rola hamulca postojowego i ciśnienia hydraulicznego

W przypadku problemów z jazdą i hydrauliką, kontrolka hamulca postojowego (P) jest kluczowym wskaźnikiem. Hydraulika pracuje niezależnie od skrzyni biegów. Rano, po odpaleniu maszyny, po chwili poziom oleju w skrzyni biegów powinien się obniżyć, co jest normalne. Skrzynia jest sterowana elektrycznie, a elektrozawory znajdują się na skrzyni. Można sprawdzić, czy dochodzi do nich napięcie. Pierwszy elektrozawór od góry może być od wstecznego biegu i ma dwa przewody elektryczne: masę i plus z dźwigni biegów.

Warto również pamiętać, że brak ciśnienia na wyjściu z pompy hydraulicznej również może być normalny w pewnych warunkach. Jeżeli hamulce są hydrauliczne, pod kabiną powinien znajdować się akumulator ciśnienia (taka stalowa kula), a koło niego elektryczny czujnik ciśnienia. Awaria układu hamulcowego powinna być też sygnalizowana ciągłym przerywanym dźwiękiem.

W jednym z opisanych przypadków, problem zaczął się od nagłego braku jazdy. Po wyciągnięciu hydromotoru i szukaniu usterki zniknęła również możliwość pracy ze strony hydrauliki - łyżka nawet nie drgnęła, a kontrolka hamulca postojowego świeciła się na stałe. Pomiar ciśnienia na sterowaniu wykazał wartość między 1-3 bary. Ostatecznie mechanik stwierdził, że problem może leżeć w uszkodzonej pompie hydraulicznej, która obsługuje sterowniki i hamulec postojowy.

Kluczowe komponenty układu hydraulicznego i sterowania

Przekaźniki i elektrozawory

Przekaźniki i elektrozawory są fundamentalnymi elementami w układach hydraulicznych Bobcata, odpowiadającymi za precyzyjne sterowanie przepływem oleju i aktywację poszczególnych funkcji. Przekaźniki, działające jako przełączniki sterowane elektrycznie, kontrolują zasilanie elektrozaworów. Te z kolei, po otrzymaniu sygnału elektrycznego, otwierają lub zamykają kanały hydrauliczne, kierując olej do odpowiednich części silnika hydraulicznego lub innych siłowników, umożliwiając np. zmianę biegów czy ruch osprzętu.

Sterownik Danfoss

Sterownik Danfoss pełni rolę "mózgu" w wielu systemach Bobcata, integrując sygnały z różnych czujników i manetek, a następnie wysyłając odpowiednie polecenia do przekaźników i elektrozaworów. Jest odpowiedzialny za logikę pracy maszyny, w tym za bezpieczne i efektywne przełączanie biegów oraz sterowanie funkcjami hydraulicznymi. Brak błędów na sterowniku Danfoss, jak w przypadku T40140, może wskazywać na problem mechaniczny lub hydraulicznym, który nie jest bezpośrednio wykrywany przez elektronikę sterownika, lub na problem z sygnałami wejściowymi/wyjściowymi, które nie generują typowych kodów błędów.

Silnik hydrauliczny i jego mechanizm

Silnik hydrauliczny w ładowarkach Bobcat często posiada mechanizm zmiany "chłonności" (objętości roboczej), co pozwala na efektywną jazdę zarówno na wolnym, jak i szybkim biegu. Kluczowym elementem tego mechanizmu jest przesuwka (suwak), która zmienia geometrię wnętrza silnika. Ruch tej przesuwki jest zazwyczaj sterowany przez elektrozawór w połączeniu z niskim ciśnieniem hydraulicznym. Prawidłowe działanie tego systemu jest niezbędne do płynnej i efektywnej zmiany biegów. Problemy z przesuwką, jej zablokowanie, uszkodzenie uszczelnień lub nieprawidłowe ciśnienie sterujące, mogą skutkować utknięciem maszyny na jednym biegu.

tags: #bobcat #przekazniki #od #hydrauliki