Brony aktywne, często nazywane bronami wirnikowymi, stanowią kluczowe narzędzie w nowoczesnym rolnictwie, szczególnie w kontekście przygotowania gleby pod wysiew lub sadzenie. Ich zastosowanie jest nieocenione w uprawie przedsiewnej, zwłaszcza na glebach średniozwięzłych i zwięzłych, gdzie tradycyjne bierne agregaty uprawowe często nie radzą sobie efektywnie.

Wprowadzenie do Bron Aktywnych
Maszyna aktywna została zaprojektowana w celu optymalnego przygotowania gleby do wysiewu lub sadzenia poprzez spulchnianie, wyrównanie powierzchni pola i lekkie ugniecenie wierzchniej warstwy gleby, do uprawy bezorkowej, głównie na glebach średniozwięzłych i zwięzłych. Brony wirnikowe, których elementy robocze są napędzane przez wałek odbioru mocy ciągnika, są idealnym narzędziem do uprawy gleb ciężkich i suchych.
Charakterystyka i zasada działania
Niezależnie obracające się wirniki kruszą i wyrównują wierzchnią warstwę gleby, pozostawiając ją do siewu w formie drobnogruzełkowatej. Brony aktywne mogą pracować indywidualnie jako maszyny uprawowe lub z nadbudowanym siewnikiem jako agregaty uprawowo-siewne, co jest częściej spotykane.
Stopień oddziaływania maszyny na glebę można regulować poprzez zmianę prędkości obrotowej wirników, prędkość roboczą zestawu czy też odpowiedni dobór zębów. Głębokość pracy ustalana jest natomiast poprzez regulację położenia wału wyrównującego i zagęszczającego glebę. Aktywne narzędzia doprawiające znacznie ułatwiają i przyspieszają przygotowanie pola do siewu, jednak w porównaniu z biernymi maszynami uprawowymi, taki sprzęt wymaga większego zapotrzebowania na moc ciągnika.
Przykłady rozwiązań konstrukcyjnych
- Firma Bomet wyposaża swoje brony wirnikowe w ruchome ramiona stabilizujące prace na nierównościach. Zmianę prędkości obrotowej wirników umożliwia centralna skrzynia przekładniowa, w której możliwe jest przestawienie par kół zębatych zamontowanych w urządzeniu. Boczne deflektory osłaniają przed niepożądanym wyrzuceniem obrabianej ziemi oraz ograniczają tworzeniu się tzw. kopców na połączeniu dwóch przejazdów. Warunkiem jest jednak zagłębienie bocznych elementów na około 10 mm. Duże przestrzenie pomiędzy zębami umożliwiają płynne przejście, bez zbędnego obciążenia, nawet dużych ilości resztek pożniwnych i brył ziemi.
- Brony aktywne firmy Maschino-Gaspardo przeznaczone są do pracy z prędkościami WOM 100 obr/min, gdzie obroty pojedynczego rotora wynoszą 357 obr/s. Wanna maszyny jest podwójnie wzmocniona, co ma chronić przed uderzeniami rozpędzonej masy. Pływające zaczepy pozwalają dokładnie i równomiernie mieszać glebę na całej długości maszyny, nawet przy stosunkowo dużych nierównościach.
Brony Aktywne w Ofercie Ditta-Seria
Firma Ditta-Seria oferuje brony aktywne o szerokim zastosowaniu. Mogą one przygotowywać pole pod siew oraz pracować w sadach, dzięki swym małym wymiarom, przewietrzając glebę w międzyrzędziu i poprawiając wnikanie wody. Maszyny te są zaopatrzone w zęby o grubości 10 mm i długości 260 mm.
Model Brony Aktywnej DS-BA
Przedstawiamy bronę aktywną DS-BA, zaprojektowaną w celu optymalnego przygotowania gleby do wysiewu lub sadzenia poprzez spulchnianie, wyrównanie powierzchni pola i lekkie ugniecenie wierzchniej warstwy gleby, do uprawy bezorkowej, głównie na glebach średniozwięzłych i zwięzłych.
Poleca się stosowanie brony aktywnej w sadach do uprawy gleby w międzyrzędziu. Zabieg ten stosuje się w celu wyrównania powierzchni gleby, nadania jej struktury gruzełkowatej, co ułatwia przewietrzanie i wnikanie wilgoci. Brona jest maszyną zawieszaną na trójpunktowym zaczepie bezpośrednio do ciągników. Napędzana jest wałem przegubowo-teleskopowym ze sprzęgłem przeciążeniowym, które zabezpiecza maszynę przed uszkodzeniem.
Wyposażenie standardowe brony DS-BA:
- Tylny wał wyrównująco-ubijający o masie 400 kg.
- Zęby o grubości 10 mm i długości 260 mm.
- Przekładnia jednobiegowa 540 obr./min WOM.
- Maksymalna głębokość robocza: 260 mm.
- Wałek WOM ze sworzniem ścinającym.
- Trójpunktowy układ zawieszenia.
- Regulacja wysokości roboczej tylnego wału.
- Regulacja wysokości osłon bocznych.
- Tylna belka równająca.
- Dwa noże na kołnierz.
- Hak do wału napędowego.
W ofercie Ditta-Seria można znaleźć również sadowniczy rozsiewacz nawozu, który umożliwia równomierne nawożenie na spulchnionej glebie.
Odkażacz Gleby DS-OG na Konstrukcji Brony Aktywnej Ditta-Seria
Interesującym rozwiązaniem z firmy Ditta-Seria jest odkażacz gleby DS-OG, który jest zamontowany na konstrukcji brony aktywnej. Wyposażono go w radła z dyszami służącymi do wprowadzenia do gleby środka chemicznego.

Noże mieszają glebę za radłami, a walec ugniata ją, co wydłuża działanie środka chemicznego oraz pozwala utrzymać stałą wysokość pracy maszyny. Odkażacz wyposażony jest w zbiornik o pojemności 500 l wykonany ze stali nierdzewnej i zaopatrzony we wskaźnik poziomu cieczy roboczej. Do regulacji ilości wypływającej cieczy służy zawór, a ryzyko zapychania się ograniczają filtry na przewodach.
Za pomocą tej maszyny można odkażać glebę, eliminując patogeny chorobotwórcze pochodzenia bakteryjnego i grzybowego, szkodniki oraz nasiona chwastów, zarówno na powierzchni całego pola, jak i rzędowo. Problemem jest na razie brak zarejestrowanych do tego celu środków w Polsce.
Porównanie i Opinie Użytkowników
Wybór odpowiedniej brony wirnikowej do sadu często bywa wyzwaniem. Użytkownicy rozważają różne marki, szukając maszyn wytrzymałych i efektywnych. W dyskusjach pojawiają się takie firmy jak Kuhn, Lemken, Amazone, Maschio (np. model DL2300) czy Emy Elenfer (np. model CL23). Modele o szerokości około 2,3 m są często uznawane za optymalne do pracy w sadzie.
W kontekście pracy w sadzie, dyskusje często dotyczą wyboru między nożami płaskimi a prętami w bronach wirowych. Użytkownicy doceniają maszyny, które spulchniają glebę elegancko i na pełną głębokość, jak wspomniany model Celli Go 200cm, wyposażony w wałek i sprzęgło.
Jednym z często zadawanych pytań przez użytkowników bron wirnikowych jest to, co dzieje się, gdy maszyna napotka kamień między zębami. Zazwyczaj kamienie są wyrzucane przez mechanizm, ale w przypadku dużych egzemplarzy zaleca się ich wcześniejsze usunięcie z pola.
Jeden z użytkowników, posiadający bronę Ditta-Seria, zauważył, że jest ona identyczna jak maszyny Celli - wszystkie podzespoły, przekładnia i noże to oryginalne części Celli. Podkreśla również, że brona Ditta-Seria jest tańsza o 5 tys. złotych, co czyni ją godną uwagi alternatywą. Stwierdził, że kamienie przeważnie są wyrzucane, choć duże lepiej zbierać.