Ciekawą, chociaż mało popularną wśród rolników maszyną do wykonywania uprawy pożniwnej, jest brona łopatkowa, znana również pod nazwą brony nożowej. Rolnicy, którym przyszło gospodarować w dzisiejszych czasach, poszukują narzędzi i rozwiązań, które pozwoliłyby im na uzyskanie oszczędności. Jednocześnie rozwiązania te powinny prowadzić do zmniejszenia czasu potrzebnego na uprawę i poprawiać jakość gleb w gospodarstwie. Jednym z takich rozwiązań wydaje się brona łopatkowa.
Wprowadzenie do Brony Nożowej
Brona łopatkowa pojawiła się w ofercie firmy Claydon na życzenie rolników, którzy szukali prostej i efektywnej maszyny do uprawy pożniwnej, a jednocześnie pozwalającej uprawiać glebę trochę bardziej intensywnie niż ma to miejsce w przypadku brony mulczowej. Sprawdza się ona także doskonale jako maszyna do uprawy przedsiewnej.
Claydon Terrastar: Szczegółowa Analiza
Budowa i Zasada Działania
Jednym z producentów takiej maszyny jest brytyjska firma Claydon oferująca bronę Terrastar. Jest ona produkowany tylko w jednej wersji - jako maszyna o szerokości roboczej 6,4 metra. Jej głównym elementem roboczym są wałki ustawione w kształcie litery X, na których parami, prostopadle do siebie, ustawione są elementy robocze nazwane nożami. Każda para jest oddzielona od siebie dystansem, a wałki umieszczone są ukośnie do kierunku jazdy.
Podczas pracy wałki zaczynają się obracać, a końcówki noży zagłębiają się w glebę i wyrywają z niej „kęsy”, które są wyrzucane do góry. Wyrzucona gleba i resztki pożniwne mieszają się, a spadając, układają się zgodnie z ciężarem właściwym. Powoduje to, że lekkie resztki organiczne znajdują się na powierzchni, a cięższe pod nimi. Jej elementy robocze pozostawiają w glebie wgłębienia, których układ przypomina wytłaczankę do jajek. Wszystkie resztki organiczne są częściowo wymieszane z glebą, ale w większości znajdują się na jej powierzchni i skutecznie ją przykrywają, zapobiegając utracie wilgoci.
Parametry Techniczne i Wymagania
Do efektywnej pracy Terrastar potrzebuje ciągnika o mocy 150 KM. Waga maszyny w wersji podstawowej wynosi 1750 kg. Głębokość pracy noży wynosi, w zależności od rodzaju gleby i warunków, do 10 cm.
Najlepsze efekty uzyskuje się podczas pracy z prędkością minimum 10 km/h, ale można prowadzić maszynę również szybciej, o ile pozwala na to powierzchnia pola. Umożliwia to osiągnięcie dużej wydajności pracy.
Dodatkowe Zastosowania
Właściwość, dzięki której lekkie resztki organiczne pozostają na powierzchni, a cięższe pod nimi, wykorzystano podczas użycia brony łopatkowej jako siewnika. Nasiona zbóż mają większą gęstość i spadają ok. 2-3 cm poniżej powierzchni gleby, gdzie mają doskonałe warunki do wzrostu.
Ograniczenia w Pracy
Brona łopatkowa podczas pracy słabo radzi sobie z chwastami płożącymi się i długą słomą. W obu przypadkach materiał może bowiem nawijać się na wałki, co utrudnia efektywną pracę.
Claydon Terrastar
Doświadczenia Użytkownika: Pan Jonasz Mackiw
Bronę łopatkową Terrastar przez jeden sezon użytkował w swoim gospodarstwie oraz wykonywał nią usługi (łącznie kilkaset hektarów) pan Jonasz Mackiw, gospodarujący na 40 hektarach we wsi Wiekowice, w woj. zachodniopomorskim. Rolnik użytkuje gleby od III do VI klasy bonitacyjnej, z czego te wyższej klasy są z dużą domieszką gliny. Jak mówi, głównym zadaniem maszyny była uprawa ściernisk po zebranej pszenicy i rzepaku.
Na cięższej glebie Terrastar pracował na głębokość 2-3 cm, na lżejszej: 6-7 cm. Z maszyną doskonale radził sobie ciągnik o mocy 180 KM, który rozwijał prędkość roboczą około 18 km/h. Zużycie paliwa oscylowało na poziomie około 8 litrów na hektar.