Brona talerzowa to jedna z najpopularniejszych maszyn uprawowych, która z powodzeniem zastąpiła przestarzałe i mało wydajne pługi podorywkowe w wielu gospodarstwach. Do zalet stosowania bron talerzowych niezaprzeczalnie należy zaliczyć stosunkowo nieduże zapotrzebowanie na moc ciągnika, bardzo niską podatność na zapychanie nawet przy dużej ilości resztek pożniwnych oraz dobrą jakość mieszania gleby.
W dzisiejszym rolnictwie brona talerzowa ciężka jest maszyną nieuznającą żadnych kompromisów, zaprojektowaną do prowadzenia pierwszych zabiegów uprawowych po zbiorach. Bez problemu radzi sobie z dużą ilością resztek pożniwnych i przygotowuje łoże pod siew. Doskonale sprawdza się również przy przywracaniu ugorów do uprawy. Jest to rozwiązanie stworzone dla gospodarstw wielkoobszarowych, zapewniające najwyższe osiągi nawet w najbardziej wymagających warunkach.
Charakterystyka i Warianty Bron Talerzowych
Brony talerzowe występują w kilku podstawowych wariantach, w zależności od przeznaczenia:
- Brona do płytkiej uprawy pożniwnej
- Brona uprawowa
- Brona uprawowo-siewna
Najważniejszą różnicą w ich budowie jest rozstaw między rzędami talerzy. W przypadku maszyn uprawowo-siewnych, gdzie resztek pożniwnych jest bardzo mało lub wcale, mniejszy rozstaw między talerzami jest dobrym wyborem.

Ciężkie Brony Talerzowe Serii TITAN BTA
Brony talerzowe z serii TITAN BTA zostały zaprojektowane na potrzeby wielkoobszarowych gospodarstw w USA, Kanadzie, Argentynie czy Australii. Maszyny te mogą pracować tam, gdzie rozwiązania innych producentów nie dają rady. Dzięki swej konstrukcji oraz użyciu wyselekcjonowanych podzespołów najwyższej jakości, TITAN może pracować w każdych warunkach. Maszyna zaprojektowana została w sposób umożliwiający przenoszenie znacznie wyższych obciążeń niż podczas standardowej pracy. Brony tej serii są z powodzeniem użytkowane na gospodarstwach o rocznej powierzchni uprawy powyżej 30 tys. ha.
Prędkość Robocza i Zapotrzebowanie Mocy
Brony talerzowe serii BTA posiadają rozstaw między rzędami dysków wynoszący 100 cm, co w połączeniu z wysoką, masywną nogą talerzy pozwala na bezpieczną pracę w przedziale prędkości od 12-19 km/h bez obawy o zapychanie się maszyny. Dodatkowym atutem jest stosunkowo niewielkie zapotrzebowanie mocy współpracującego ciągnika, wynoszące w przypadku maszyn 4m około 120 KM, a w przypadku maszyn o szerokości roboczej 6m około 185 KM.
Bogate Wyposażenie Podstawowe
Standardowe wyposażenie bron talerzowych TITAN BTA obejmuje:
- Bezobsługowe piasty talerzy, w których sercu pracują łożyska tożsame do stosowanych w przemyśle motoryzacyjnym.
- Dostępne trzy rodzaje dysków do wyboru: 460 mm, 510 mm, 560 mm.
- Płynna regulacja przesunięcia przedniego rzędu talerzy.
- Skala głębokości pracy.
- Bezobsługowe łożyska wałów doprawiających.
- Autonomiczna amortyzacja talerzy (40×210) pozwalająca na optymalne dopasowanie się maszyny do terenu i zabezpieczająca talerze oraz piasty przed uszkodzeniem w razie natrafienia na przeszkodę.
- Tulejowane połączenia przegubowe.
Wersje Zawieszane i Półzawieszane
Każda maszyna serii BTA może być wyposażona w dodatkowy wózek jezdny oraz dyszel, pozwalający na użytkowanie maszyny w formie półzawieszanej. W standardzie wózek jezdny posiada amortyzację tłumiącą drgania podczas przejazdów na nierównym podłożu. System ten pozwala na spokojną pracę maszyny również w trudnych warunkach polowych. Podczas pracy w polu wózek jezdny unoszony jest nad ramę maszyny, dodatkowo ją dociążając i ułatwiając pracę dyskom. Dla zwiększenia bezpieczeństwa podczas przejazdów wózek może być wyposażony w zestaw oświetlenia oraz hamulce pneumatyczne lub hydrauliczno-pneumatyczne. Zastosowanie wózka transportowego pozwala na pracę z cięższymi wałami doprawiającymi nawet mniejszym ciągnikom. Układ jezdny wyposażony jest w hydrauliczne akumulatory zapewniające wyjątkowy komfort prowadzenia zestawu nawet po nierównym podłożu.
Test brony talerzowej Bednar Swifterdisc XN 3000 - więcej w miesięczniku RPT 12/2015
Trzy Wielkości Talerza dla Różnych Systemów Uprawy
Kolejnym dylematem, z jakim należy się zmierzyć przy zakupie brony talerzowej, jest wybór odpowiednich talerzy. Dostępne są następujące typy:
- Gładkie talerze o średnicy 460 mm: Przeznaczone do płytkiej uprawy ściernisk. Pozwalają na intensywne mieszanie gleby i resztek pożniwnych, przyspieszając ich rozkład. Tak wykonany zabieg przyspiesza kiełkowanie i wschody chwastów. Głębokość robocza: 3 - 12 cm.
- Uzębione talerze o średnicy 510 mm: Przeznaczone do pracy z umiarkowaną ilością resztek pożniwnych. Doskonale mieszają glebę ze słomą i resztkami roślinnymi. Talerze te mogą być wykorzystywane przy uprawie ściernisk, niszczeniu poplonów oraz rekultywacji użytków zielonych. Głębokość robocza: 5 - 15 cm.
- Uzębione talerze o średnicy 560 mm: Przeznaczone do głębszej uprawy ściernisk z dużą ilością resztek pożniwnych. Mogą być wykorzystywane przy uprawie kukurydzy. Są to najczęściej wybierane talerze ze względu na swój uniwersalny charakter. Głębokość robocza: 6 - 17 cm.
- Uzębione talerze o średnicy 610 mm: Przeznaczone do głębokiej uprawy. Idealnie nadają się do uprawy wysokich ściernisk kukurydzy, na których zalegają duże ilości resztek pożniwnych. Znajdują również zastosowanie w rekultywacji łąk i ugorów. Głębokość robocza: 9 - 19 cm.
Nieco bardziej uniwersalnym wyborem wydają się być talerze mocniej uzębione o średnicy około 600 mm, gdyż sprawdzą się zarówno przy płytkiej uprawie pożniwnej, jak i przy głębszej pracy.
Ciężkie Brony Talerzowe Serii ATLAS AO_PROFI
Linia modelowa ATLAS AO_PROFI obejmuje ciężkie kultywatory talerzowe o właściwościach odpowiednich do przerobu dużych ilości resztek pożniwnych. Te brony talerzowe charakteryzują się solidnością, co zapewnia równomierny nacisk na sekcję talerzową, umożliwiając uprawę gleby nawet podczas suszy.
Precyzyjne Prowadzenie i Stabilność
Modele ATLAS AO_PROFI posiadają sekcje talerzowe ułożone w kształcie X. Ta innowacyjna konstrukcja eliminuje znoszenie maszyny na bok, dzięki czemu kultywator talerzowy precyzyjnie śledzi ślady ciągnika. Niezwykle stabilny, nawet przy większej prędkości roboczej, jest to możliwe dzięki dwurzędowemu układowi tylnych wałów, który zapewnia lepszą stabilność niż konstrukcja jednorzędowa oraz eliminuje luki. Zintegrowana oś zapewnia równomierne rozłożenie ciężaru maszyny i eliminuje jej kołysanie.
Praca z Dużą Ilością Masy Organicznej
Ciężkie brony talerzowe ATLAS AO_PROFI posiadają właściwości, które predestynują maszynę do przerobu dużych ilości resztek pożniwnych, międzyplonów i innej materii organicznej (gnojowica, obornik). Dla bezproblemowej pracy i eliminacji potencjalnego zapychania się maszyny, nawet podczas pracy w mokrych warunkach, ta linia modeli oferuje wystarczającą odległość pomiędzy poszczególnymi sekcjami roboczymi. Odległość między przednim a tylnym rzędem sekcji talerzy wynosi ponad 145 cm, a odległość talerzy od tylnej osi wału do 145 cm.
Łatwa Obsługa i Technologie
Podstawowy model brony talerzowej ATLAS AO_PROFI zawiera już łatwe ustawienie głębokości roboczej bez użycia klipsów hydraulicznych. Agregat talerzowy może być wyposażony w dyszel hydrauliczny, zapewniając perfekcyjne kopiowanie terenu. Pełne sterowanie elektryczno-hydrauliczne wszystkimi funkcjami maszyny jest również dostępne. Ponadto, podczas produkcji, brona ATLAS AO_PROFI może być wyposażona w sekcję wysiewającą BEDNAR ALFA DRILL do wysiewu poplonów i roślin drobnonasiennych podczas uprawy ścierniska, wszystko w jednym przejeździe, co przekłada się na znaczną oszczędność czasu i paliwa.

Ochrona i Bezobsługowość
Ochronę NON-STOP zapewnia pozioma sprężyna o sile wyzwolenia 200 kg, która zapewnia idealną siłę uprawy i nacisk na każdy dysk roboczy. Unikalna konstrukcja techniczna zapewnia precyzyjne prowadzenie maszyny. System FLEXI-BOX zapewnia bezobsługowy montaż słupic do ramy, gdzie każda słupica zamocowana jest w obudowie ze specjalnymi segmentami. Talerze umieszczone są na bezobsługowych łożyskach kulkowych o dożywotnim użytkowaniu, a szczelność łożyska zapewnia uszczelka kasetowa.
Wspólne Cechy Technologiczne Bron Talerzowych Ciężkich
Płynna Regulacja i Precyzyjne Ustawienie
Utrzymanie wysokiej kultury pracy w trudnych warunkach jest możliwe dzięki płynnej regulacji przesunięcia rzędów talerzy. Regulacja ta pozwala na uzyskanie efektu równomiernego podcięcia gleby w całym zakresie pracy maszyny, co jest szczególnie ważne podczas suszy, gdy pracuje się na glebach bardzo zwięzłych. Regulacja ta pozwala również na korektę wzajemnego położenia dysków w sytuacji, gdy dyski ulegną już częściowemu zużyciu.
Minimalna Konserwacja
Dzięki zastosowaniu technologii tulejowania połączeń przegubowych wszystkie newralgiczne miejsca w maszynie są zabezpieczone przed nadmiernym zużywaniem się. Tuleje wykonane z brązu stanowią podstawę tej technologii. W standardzie maszyna wyposażana jest w całkowicie bezobsługowe łożyska wałów oraz bezobsługowe piasty talerzy. Wszystkie elementy ruchome zostały wyposażone w bezsmarowe polimerowe łożyska ślizgowe niemieckiej firmy IGUS. Te rozwiązania zastosowano w celu zminimalizowania kosztów i skrócenia czasu konserwacji maszyny do minimum.
Wyposażenie Opcjonalne i Akcesoria
Brony talerzowe można wyposażyć w szereg opcji dodatkowych, dostosowując je do indywidualnych potrzeb i przewidywanego zastosowania.
Wyposażenie Opcjonalne do Montażu Przed Wałami
- Przedni wałek tnący Trash Cutter: Wyposażony w ostre krawędzie tnące o rozmieszczeniu śrubowym. Mała średnica wałka pozwala na osiągnięcie dużej prędkości obwodowej. Wał zapewnia doskonały efekt cięcia przy obróbce łodyg rzepaku, słonecznika czy międzyplonu. Dzięki temu resztki pożniwne lepiej mieszają się z glebą, co przyspiesza ich rozkład.
- Włóka Crushbar: Włóka przed tylnymi wałami podwójnymi służy do wyrównania nierówności po poprzedniej sekcji roboczej. Wały tylko konsolidują glebę, nie wyrównują jej.
Sekcja Dysków
- Dyski Agresywne: Specjalnie ukształtowane dyski zapewniają lepszy efekt cięcia i mieszania. W porze suchej lepiej penetrują glebę. Mają wiele krawędzi tnących na obwodzie, co ułatwia wymieszanie dużej ilości resztek pożniwnych. Ostre krawędzie skutecznie tną resztki pożniwne, a wyprofilowany kształt pozwala na wydobycie większej ilości ziemi.
Inne Akcesoria
- Sekcja siewna ALFA: Służy do siewu międzyplonów, traw lub do nawożenia na wszystkich powierzchniach.
Dostępne Wały (Packery)
Ostatnią, ale wcale nie najmniej ważną kwestią, jest wybór wału. W bronie talerzowej wał odpowiada za ustalenie głębokości roboczej talerzy, a także jest odpowiedzialny za wyrównanie oraz zagęszczenie wierzchniej warstwy gleby. Na glebach zwięzłych, gdzie często mamy do czynienia z bryłami, należałoby postawić na wały ciężkie, charakteryzujące się agresywnym profilem powierzchni roboczej. Szeroka gama tylnych wałów umożliwia dostosowanie maszyny do każdych warunków. Dwurzędowy układ wału zapobiega kołysaniu się maszyny podczas pracy.
- Podwójny wał strunowy: Składa się z wału rurowego i listwowego o różnych średnicach (630 i 370 mm). Nadaje się do uprawy średnich i lekkich gleb w suchych warunkach.
- Wał CUTPACK + skrobaki: Ciężki stalowy wał o wysokiej zdolności cięcia i doskonałym efekcie zagęszczania wtórnego. Nadaje się do ciężkich gleb. Średnica wału: 630 mm. Waga: 222 kg/m (w tym zgarniacze).
- Wał RUBBERPACKER + skrobaki: Solidny wał wykonany z twardej naturalnej gumy, odpowiedni do każdych warunków. Efekt wyrównywania jest doskonały dzięki dużej wadze wału. Dzięki gumie i skrobakom przyczepność gleby do wału jest prawie zerowa. Średnica wału: 590 mm.
- Wał V-Ring + skrobaki: Bardzo ciężki wał przystosowany do intensywnego kruszenia i odwrotnego zagęszczania gleby. Nadaje się do wszystkich rodzajów gleby. Średnica pakera: 630 mm.
- Podwójny wał V-RING: Paker z pojedynczymi pierścieniami w kształcie litery V. Ma wyjątkowo niską zdolność do zaklejania, co zapobiega zapychaniu się w mokrych warunkach. Rzędy są przesunięte, co zapewnia doskonały efekt samooczyszczania. Podwójny wał zwiększa stabilność maszyny podczas pracy. Średnica wału: 630 mm.
- Podwójny wał U-RING (600 mm): Podwójny wał stalowy. Pierścienie są przesunięte względem siebie, co zapewnia doskonały efekt samooczyszczania. Wał świetnie kruszy, a pierścienie w kształcie litery U i niskie zaklejanie sprawiają, że nadaje się do pracy w wilgotnych warunkach. Podwójny wał zwiększa stabilność maszyny podczas pracy. Średnica wału: 600 mm.
- WAŁ SEGMENTOWY + zgarniacze: Wykonany z masywnych segmentów stalowych zapewniających doskonałe zagęszczenie, odpowiednie dla wszystkich rodzajów gleby. Poszczególne segmenty doskonale kruszą grudy. Średnica wału: 530 mm.
- WAŁ RUROWY: Wykonany z masywnych stalowych prętów, które zapewniają dobre kruszenie, szczególnie przy wyższych prędkościach roboczych. Odpowiednia konstrukcja do gleb lekkich. Średnica wału: 630 mm.

Znaczenie Szybkiej Uprawy Pożniwnej
Jakość i szybka uprawa ścierniska to jedna z najważniejszych czynności w uprawie. Zgodnie z dobrymi praktykami agrotechnicznymi, powinna być przeprowadzona jak najszybciej po zbiorach. Brony talerzowe półzawieszane to maszyny stworzone do trudnych zadań, pozwalające na intensywną i szybką uprawę ściernisk. Są wydajne przy jednoczesnym niskim zużyciu paliwa. Optymalną głębokość roboczą, w danych warunkach, kontrolują koła na prawej i lewej sekcji roboczej.
Zaczepy
Brony talerzowe wyposażone są w wzmacniany zaczep 3 kat., a dostępne typy zaczepów to belka (kat. III), K80 oraz oko 40, 51.