Brona talerzowa to kluczowa maszyna uprawowa, która w ostatnich latach znacząco zmieniła życie wielu rolników, ułatwiając skuteczne mieszanie gleby z resztkami roślin po żniwach. Ta specjalna maszyna rolnicza służy głównie do ogólnego przygotowania gleby pod zasiew. Na Podlasiu, podobnie jak w całym kraju, rolnicy aktywnie wykorzystują i poszukują nowoczesnych rozwiązań w tej kategorii maszyn, adaptując je do lokalnych warunków i potrzeb.
Charakterystyka Brony Talerzowej
Brona talerzowa to maszyna uprawowa, należąca do grupy agregatów biernych. Charakteryzuje się tym, że może pracować samodzielnie lub we współpracy z siewnikiem, tworząc w ten sposób specjalny agregat uprawowo-siewny. Dzięki temu, brony talerzowe mogą w tym samym czasie przygotować i zasiać glebę.
Konstrukcja brony talerzowej opiera się na dwóch lub większej ilości osi wklęsłych tarcz, wspierających się na prostym podwoziu. Tarcze te przypominają swoim wyglądem talerze, stąd popularne nazewnictwo maszyny. Cała konstrukcja uzębionych dysków osadzona jest na gumowych stabilizatorach i wałach ugniatających. Ruch brony po gospodarstwie wprawia talerze w ruch, w następstwie którego rozcinają i obracają one glebę.
Różnice między broną talerzową a pługiem
Brony talerzowe w swoim działaniu zastępują starszą generację urządzeń do pracy na roli - głównie pługi. Mimo że tarcze, podobnie jak pług, odwracają i kroją ziemię, to konstrukcja brony talerzowej umożliwia ustawienie odpowiedniego kąta nachylenia talerzy. Pozwala to na dogłębne mieszanie resztek, jednocześnie stanowiąc podorywkę odwracającą glebę.
Pług to urządzenie rolnicze z reguły do użyźniania gleby. Wykonuje ono wiodące czynności, które przygotowują teren pod uprawę, takie jak: zgniatanie, spulchnianie, przerzucenie i mieszanie gruntu. Pług jest na tyle ciężki, że nie da się go samodzielnie przeprowadzić przez pole, musi być kierowany przez maszynę dwukołową, taką jak traktor czy ciągnik. Pługi dzieli się na kilka rodzajów: lemieszowe, obracalne, przyczepiane i talerzowe. Składa się z jednego lub kilku podłużnych korpusów odpowiedzialnych za odcinanie pasu roli od calizny, odkładanie i odwracanie. Ich działanie polega na wrzuceniu odciętej roli w odpowiedni rowek po wyoraniu - przejazd zasypuje jedną bruzdę, tworząc w tym samym czasie kolejny rowek do zakopania. Nowoczesna technologia w branży rolniczej wprowadziła wiele urządzeń, w celu uproszczenia pracy na wielohektarowym gospodarstwie. Jednym z nich są brony talerzowe, które skutecznie wyeliminowały potrzebę stosowania pługu.
Zalety Stosowania Brony Talerzowej
Brona talerzowa jest obszernie stosowana w rolnictwie, ponieważ nie potrzebuje dużej ilości mocy, nie jest podatna na zapychanie, a przede wszystkim doskonale sprawdza się w:
- usuwaniu chwastów i rozbijaniu brył ziemi,
- rozkładaniu resztek pożniwnych,
- płytkiej uprawie gleby po żniwach,
- pobudzeniu wzrostu samosiewów,
- mieszaniu resztek ścierniska.
Innowacje i Praktyka na Podlasiu
Region Podlasia, z licznymi gospodarstwami rolnymi, jest miejscem, gdzie rolnicy chętnie wdrażają nowoczesne rozwiązania w zakresie uprawy roli. Przykładem jest testowanie innowacyjnych maszyn, które mają usprawnić prace polowe.
Talerzówka łańcuchowa w gospodarstwie Moniki i Tomka Cieślików
W gospodarstwie Moniki i Tomka Cieślików z Pokaniewa na Podlasiu, rolnicy testowali pierwszą na polskim rynku talerzówkę łańcuchową. Mimo pojawienia się pierwszych przymrozków, małżeństwo, znane z programu "Rolnicy. Podlasie" i kanału YouTube, przystąpiło do testów tego nowoczesnego sprzętu, jeszcze niedostępnego szeroko na polskim rynku. Rolnik Tomek Cieślik zapowiadał, że pokaże, jak wygląda talerzowanie broną łańcuchową pola po kukurydzy zebranej na ziarno oraz pola po słoneczniku.
Test brony talerzowej 2,7m z wałem strunowym nacinanym Agromix
Zdaniem rolnika z Podlasia, brona łańcuchowa wyróżnia się na tle innych ze względu na swój dość oryginalny kształt, który w złożonej pozycji przypomina choinkę z zawieszonymi bombkami. Rolnik podkreślił, że mimo futurystycznego i nieco nieprofesjonalnego wyglądu, jest to bardzo profesjonalna maszyna, będąca pierwszą w Polsce i jedną z nielicznych w Europie. Uważa ją za najlepsze rozwiązanie dla ich systemu uprawy roli typu strip-till, czyli bezorkowego.
Tomek Cieślik szczegółowo wyjaśnił działanie maszyny, od jej rozłożenia na polu aż do rozpoczęcia pracy. Po rozłożeniu talerzówki na polu rolnik musiał poczekać, aż ciśnienie na zegarze osiągnie 200 barów, co powoduje napięcie łańcuchów. Brona nazywana jest łańcuchową, ponieważ każdy z talerzy stanowi odrębne ogniwo łańcucha. Do każdego talerza przymocowano trzy obciążniki po 2,5 kg, co razem daje 7,5 kg. Ich zadaniem jest nie tylko dociążenie talerza, ale także określenie, jak głęboko ma on wejść w ziemię. Talerz pracuje na głębokości 3-4 cm, co przy użyciu normalnej talerzówki nic by nie dało. Pierwszy rząd talerzy to talerze atakujące, które mają najciężej i skalpują ziemię. Dzięki temu, że każdy kawałek ziemi jest naruszany przez przynajmniej trzy talerze, uzyskuje się efekt niemożliwy do osiągnięcia normalną talerzówką. Każdy rząd talerzy, z pierwszym rzędem na 7 tys. przepracowanych hektarów, a pozostałymi dwoma rzędami na 21 tys. hektarów, świadczy o ich wytrzymałości.
Rynek Bron Talerzowych na Podlasiu
Rynek maszyn rolniczych w województwie podlaskim jest bardzo aktywny, oferując szeroki wybór bron talerzowych, zarówno nowych, jak i używanych. Ogłoszenia dotyczące bron talerzowych można znaleźć w różnych miejscowościach regionu, takich jak Suwałki, Łomża, Białystok, Mońki, Krasnopol, Zambrów, Kolno, Wysokie Mazowieckie, Sokółka, Rajgród, Supraśl, Boćki, Grajewo, Sejny, Zabłudów, Surały, Ostrożne, Netta Pierwsza, Czyżew i Kulesze Kościelne.
Wśród dostępnych modeli i marek można znaleźć: Bronę talerzową Lemken Rubin 9 (szerokość 3m, zabezpieczenia sprężynowe), Kverneland Qualidisc 3000 (hydrauliczna regulacja wału, duże talerze), modele firm Bomet (np. 2.1 m szerokości), Grano System SHS (4,0 m, hydrauliczna, z siłownikami i wózkiem), Rolmako (3m), Metanga BTH (4m do 6m, hydrauliczna), Agro-MIX, WOLF-MET (3m), Janpol (różne szerokości), Euro-masz (2m, wał rurowy), UNI-TECH (2,5m, 2,7m, 3,0m), Helagro, Mandam, Landstal, Agrona Powerdisc (3m), Quivogne APAV oraz RYWAL Light (3,0m).
Maszyny te charakteryzują się różnymi szerokościami roboczymi, od 1.6m do 6m (np. 2.0m, 2.2m, 2.5m, 2.7m, 3.0m, 3.5m, 4.0m, 4.5m, 4.6m, 4.7m, 5m, 5.5m, 6m), co pozwala dobrać sprzęt do wielkości gospodarstwa i mocy ciągnika. Wiele z nich oferuje opcje takie jak hydrauliczne składanie, zabezpieczenia sprężynowe, wały typu packer czy rurowe, a także możliwość zalania ramy wodą w celu dociążenia. Ceny wahają się od około 4 199 zł za lżejsze, używane modele, do 48 000 zł za nowe, ciężkie brony hydrauliczne, z możliwością negocjacji i zakupu na raty.
