W sierpniu br. przeprowadziliśmy test brony talerzowej Pöttinger Terradisc 4001 o szerokości roboczej 4 m. Testowana brona należy do najnowszej serii maszyn, które mają podwozie na czas pracy składane i wciągane ponad wał.
Konstrukcja i kluczowe cechy talerzy
Brona talerzowa Pöttinger Terradisc 4001 ma talerze karbowane o średnicy 580 mm. Są one zamocowane do ram poprzez podwójne, szerokie obejmy. Do każdej z nich przyspawane są po dwie grządziele, a u dołu każdej grządzieli znajduje się piasta talerza. Wszystkie grządziele są spawane do obejm, za wyjątkiem jednostek skrajnych, które mają otwory i są przykręcane.
Obecność dodatkowego otworu w skrajnych jednostkach stanowi element pozwalający dodatkowo regulować głębokość skrajnych elementów roboczych. Producent uzasadnia zamocowanie dwóch grządzieli elementów roboczych na jednej obejmie utrzymywaniem talerzy na odpowiednich miejscach przez cały czas pracy, aby nie odchylały się one zbyt łatwo na boki.
Zabezpieczenie przed uszkodzeniami
W takim przypadku zabezpieczenie przed uszkodzeniami przez kamienie stanowią grube, 4-centymetrowej średnicy wałki, wykonane z gumy. Znajdują się one pomiędzy obejmami a ramą. Dzięki temu istnieje możliwość wykonania niewielkiego ruchu w osi pionowej obu przyspawanych do dolnej części obejmy elementów roboczych, co pozwala na ominięcie lub delikatne najechanie przeszkody, takiej jak kamień, twarde resztki pożniwne czy grudy ziemi.
Łożyska i ich ochrona
Talerze obracają się na podwójnych dwurzędowych i bezobsługowych łożyskach stożkowych pracujących w kąpieli olejowej. Łożyska są zabezpieczone przed zabrudzeniem oraz wilgocią.
Ułożenie talerzy i efektywność uprawy
W bronie talerzowej Pöttinger TerraDisc 4001 karbowane talerze są ustawione na pierwszej belce uwypukloną stroną na prawo, co powoduje odrzucanie gleby na lewo, a na belce drugiej przeciwnie. Pöttinger nie zastosował ułożenia talerzy w formie tzw. lustrzanego odbicia, co praktykuje wielu innych producentów. Ma ono na celu znoszenie wzajemnie wywoływanych uprawą sił, które powodują poprzeczne, niestabilne ruchy broną.
Talerze w liczbie 32 sztuk są osadzone na dwóch ramach, w rzędach oddalonych od siebie o 90 cm. Na belce elementy robocze są rozmieszczone tak, że ślad pozostawiany przez nie na glebie jest zaznaczony co 12,5 cm. Oznacza to, że na każdej ramie elementy robocze są rozmieszczone co 25 cm, są jednak względem siebie poprzecznie przesunięte. Takie ich ułożenie pozwala na dokładną uprawę ścierniska.
Jednocześnie przestrzeń pomiędzy talerzami jest na tyle szeroka, aby przepływ gleby i resztek pożniwnych odbywał się swobodnie, bez blokowania. Nie uchroniło to jednak narzędzia podczas naszego testu przed zakleszczeniem się kamienia pomiędzy talerzem a grządzielą. Zwróciliśmy uwagę na tulejowe osłony nakrętek mocujących piasty do ramienia roboczego.
Prace Pożniwne 2016 - Polska Moc!
Procedura ustawienia i regulacji brony
Przed przystąpieniem do pracy, trzeba wykonać ustawienia, najlepiej zacząć od ciągnika. Z broną talerzową Pöttinger pracował McCormick X7670 o mocy maksymalnej 181 KM.
Ustawienia ciągnika
- Pierwszą czynnością była regulacja ciśnienia w oponach. W kołach tylnych ustawiliśmy 1 bar, z kolei w przednich 1,5 bara.
- Zostały także wyregulowane długości cięgieł i usztywnione wieszaki podnośnika.
- Ponadto musieliśmy wyregulować ich odległości od kół oraz je wyśrodkować.
- Zaczepiliśmy bronę do haków ciągnika poprzez kule kat. III.
Regulacja głębokości pracy talerzy
Kolejną czynnością były procedury związane z regulacją głębokości pracy talerzy. Regulacja ta generalnie odbywa się na wale, którego osadzenie na odpowiedniej wysokości regulujemy poprzez ograniczenie możliwości wsuwania się (chowania) tłoczysk jego siłowników. Do tego służą specjalne klipsy, które zamocowane są przy tłoczyskach. Jeden klips odpowiada za regulację wysokości (głębokości) w zakresie ok. 1 cm.
Podczas testu ustawiliśmy głębokość pracy na ok. 8 cm, czyli przestawiliśmy 8 klipsów. Usuwanie kolejnych spowodowałoby podczas pracy agregatu głębsze chowanie tłoczysk czterech siłowników i unoszenie wału, czyli zwiększanie głębokości roboczej karbowanych talerzy.
Po ustawieniach wykonanych na siłownikach, zaleca się przejechanie kilku metrów i sprawdzenie miarką, czy głębokość osiągana przez narzędzie jest właściwa. W międzyczasie pamiętać należy również o poziomym ustawieniu (podczas pracy) dyszla brony. Trzeba oczywiście skontrolować głębokość pracy talerzy na obu belkach, szczególnie kiedy korygujemy podparcie agregatu w przedniej części (na podnośniku).
Po wyregulowaniu głębokości roboczej, nie ma konieczności używania podnośnika. Producent przewidział w konstrukcji maszyny pokonywanie uwroci i krótkich odległości po polu na wale. Dlatego podczas zawracania należy korzystać wyłącznie z unoszenia zespołu roboczego talerzy na siłownikach wału.
Innowacje i rozwój serii Terradisc HT
Oferta firmy Pöttinger w zakresie krótkich bron talerzowych dotychczas kończyła się na 10 m szerokości roboczej. Dla większości gospodarstw to i tak dużo, ale są tacy, dla których to wciąż za mało. Właśnie tę lukę ma wypełnić model Terradisc HT 12000 o szerokości 12,50 m. Na nowo opracowano lub zmieniono wiele elementów. Zmiany zaczynają się już z przodu, przy dyszlu, który teraz jako jeden element prowadzi od zaczepu przez podwozie aż do tylnej ramy - bez (mocno obciążanego) kołnierza.
W przeciwieństwie do mniejszych modeli, Terradisc HT 12000 jest oferowana wyłącznie z oczkami zaczepowymi o średnicy 51 mm (kat. IV) lub 71 mm. Do transportu Pöttinger nadal wykorzystuje specjalny system składania. Najpierw jeden siłownik ustawia całą sekcję talerzy pionowo nad podwozie, po czym oba skrzydła składają się do środka i opierają z przodu na dyszlu.