Słowo brona kojarzy nam się z narzędziem pociągowym do płytkiej uprawy roli. Służy ona do spulchniania i rozdrabniania oraz różnych prac pielęgnacyjnych. Stosowana bywa najczęściej po orce do rozdrabniania roli lub po zasiewie, w celu przykrycia materiału siewnego cienką warstwą gleby. Jednym z kluczowych typów tego narzędzia jest brona talerzowa, której budowa i zastosowanie odgrywają istotną rolę w nowoczesnym rolnictwie, a jej obecność w krajobrazie rolniczym bywa przedmiotem zarówno codziennej pracy, jak i, niestety, nieprzewidzianych zdarzeń, o czym świadczy sytuacja z okolic Witkowa.
Wypadek z udziałem brony talerzowej w okolicach Witkowa
We wtorek, 28 sierpnia br. o godzinie 13.00 w miejscowości Małachowo Wierzbiczany doszło do wypadku drogowego, w którym obrażenia ciała odniosła jedna osoba. Kierujący samochodem marki Volkswagen Golf, 40-letni mieszkaniec powiatu obornickiego jadąc od strony Karsewa w kierunku Witkowa na łuku drogi w prawo, otarł się bokiem pojazdu o ciągnik rolniczy marki Case jadący z przeciwnego kierunku, którym kierował 39-letni mieszkaniec gminy Witkowo. Następnie golf wjechał w wystającą, zawieszoną za ciągnikiem bronę talerzową, która znajdowała się na pasie ruchu 40-latka. Kierowca golfa z obrażeniami ciała został przewieziony do szpitala w Gnieźnie. W miejscu zdarzenia ruch został wstrzymany na 1,5 godziny. Policja wprowadziła objazdy. Policjanci wydziału ruchu drogowego przeprowadzili badanie, które wykazało, że kierowcy obu pojazdów byli trzeźwi.
Co to jest brona? - Historia i ewolucja narzędzi do uprawy roli
Początki i rozwój
Brona wywodzi się z prabrony, tzw. brony gałęziowej - wiązki chrustu lub wierzchołka drzewa ciągnionych przez człowieka. Jak każde narzędzie, była udoskonalana. Na początku połączono ze sobą poprzecznymi łatami kilka pni młodych drzew z gałęziami i wprowadzono do ciągnięcia woły lub konie. W Indiach wynaleziono bronę - grabie, składającą się z grubej deski z drewnianymi kołkami, dyszla i rękojeści dla robotnika. Chińczycy rozpowszechnili ją jako bronę chińską. Z brony tej rozwinęła się we wczesnym średniowieczu w Chinach oraz w północnej i środkowej Europie brona beleczkowa, czyli ramowa. Składała się ona z drewnianej ramy o poprzecznych beleczkach z drewnianymi lub żelaznymi zębami.
Brony witkowe - historyczny kontekst
W północnej Polsce używano takiej brony do XIX wieku i nazywano ją sękatką, smykiem, broną orczykową. W Polsce i na Rusi przejściem od gałęziówki do brony beleczkowej były brony laskowe, witkowe, polskie, kokoszki, wykonane z pęków prętów leszczynowych, powiązanych łykiem w kratę i z osadzonymi na skrzyżowaniach kołkami dębowymi lub grabowymi. Od XVI wieku rozpowszechniały się w Polsce po folwarkach zwykłe brony beleczkowe z zębami drewnianymi, "bronikami", lub żelaznymi gwoździami. W 1839 roku Anglik W. Armstrong opatentował wynalazek całkowicie żelaznej brony zygzakowatej, ulepszonej przez J. Howarda, gdzie każdy ząb znaczył swój własny ślad. Stała się ona punktem wyjścia dalszych ulepszeń.
Rodzaje bron
Brona talerzowa - budowa i zasada działania
Brona talerzowa to zespół wklęsłych tarcz podobnych do talerza (stąd nazwa), osadzonych na wspólnej osi, wsparty dodatkowo na prostym podwoziu. Działanie brony talerzowej jest podobne do działania pługa. Obracające się tarcze kroją glebę i lekko ją odwracają.
Inne typy bron
Obok brony talerzowej wyróżnia się także inne typy narzędzi uprawowych:
- Brona żebrowa - zębowa drewniana: Jest to kratownica z listew drewnianych z nabijanymi stalowymi zębami. Stosowana jako brona ciągniona przez konie lub woły, pojedynczo lub w zespołach po dwie. Pierwotnie brony drewniane były wykonywane bez użycia części metalowych.
- Brona sprężynowa (sprężynówka): To zespół sprężyn płaskich, wygiętych łukowato, zakończonych małymi radełkami, umieszczonych na dwukołowym podwoziu lub na metalowych sankach.
Brona jako element fortyfikacji
W encyklopediach znajdziemy również inne znaczenie słowa brona. Według encyklopedii staropolskiej brona to "krata żelazna spuszczana z góry w bramach zamkowych, nazwana tak od obrony, broniła bowiem wejścia nieprzyjacielowi przez bramę do obronnego zamku lub miasta."
Polska produkcja bron talerzowych - firma Agro-Klon
Doświadczenie i oferta Agro-Klon
Agro-Klon to producent maszyn rolniczych z wieloletnim doświadczeniem. Firma dostarcza niezawodne rozwiązania, które wspierają rozwój nowoczesnego rolnictwa. Od lat produkuje maszyny rolnicze i części do maszyn. Rynek produkcji rolnej wymaga nieustannego rozwoju, poszerzania zakresu i dopasowywania się do potrzeb odbiorców, dlatego Agro-Klon idzie z duchem czasu i dostarcza nowoczesne i wytrzymałe maszyny. Koncentruje się na detalach, by sprostać wymaganiom rynku. Produkuje kilka typów maszyn rolniczych. W sprzedaży posiada wszystkie elementy składowe produkowanych maszyn. Produkty Agro-Klon spełniają wymogi bezpieczeństwa, zdrowia i ochrony środowiska. Zgodność z normami m.in: PN-EN ISO 12100:2011, PN-EN ISO 4254-1:2009+AC:2010, PN-EN 982+A1:2008, PN-ISO 730-1+AC1:1996, PN-ISO 2332:1998, PN-ISO 3600:1998.
Klienci ceniący sobie polskie maszyny (oparte w większości o polskie podzespoły) oraz jakość w rozsądnych cenach mogą zainteresować się m.in. agregatami uprawowo-siewnymi, bronami talerzowymi, gruberami itp. Do zamówienia możliwe są wszystkie typy wałów, zarówno packera, rurowy, jak i wiele innych, a także wszystkie podzespoły. Produkty firmy można obejrzeć w siedzibie, jak i na targach branżowych.
Zastosowanie bron talerzowych w rolnictwie
Brony talerzowe są fundamentalnym narzędziem w nowoczesnym rolnictwie, umożliwiającym efektywne przygotowanie gleby pod zasiew, rozdrabnianie resztek pożniwnych i zwalczanie chwastów. Ich wszechstronność i efektywność sprawiają, że są niezastąpione w wielu gospodarstwach rolnych, przyczyniając się do zwiększenia plonów i optymalizacji procesów uprawowych.