Brona wirnikowa to kluczowe narzędzie w intensywnej uprawie gleby, cenione za swoją wszechstronność i efektywność. Jej zęby, obracające się w osi poziomej, skutecznie mieszają i rozdrabniają glebę, co jest szczególnie istotne na glebach ciężkich i średnich. Brony wirnikowe są wykorzystywane zarówno po orce, jak i do uprawy bezpośredniej. Optymalnie zaprojektowany układ zębów gwarantuje idealne rozbijanie bryłek gleby, a precyzyjne koła zębate i łożyska pozycjonujące zapewniają płynną i bezproblemową pracę. Długą żywotność i niskie koszty konserwacji wspiera system kasetowego uszczelnienia. Dodatkowo, brony aktywne często wyposażone są w ekrany boczne, które ograniczają promień wyrzucanej ziemi i zapobiegają powstawaniu niepożądanych redlin na łączeniach przejazdów.
Wybór Wału w Zestawach Uprawowo-Siewnych
Podczas jednoczesnej uprawy i siewu, kluczowe jest dobranie odpowiedniego wału, który pełni rolę wtórnego zagęszczania gleby na głębokości siewu. Wał nie tylko wyrównuje powierzchnię pola, ale także rozdrabnia bryły pozostawione przez narzędzia uprawowe. W celu optymalnego zagęszczenia dla stabilnej struktury gleby, wały redukują porowatość gleby i ograniczają parowanie, zapewniając roślinom równy dostęp do składników odżywczych, wody i światła. Dla wszystkich warunków glebowych dostępny jest szeroki wybór wałów, takich jak:
- Wał rurowy
- Wał daszkowy
- Wał packer
- Wał trapezowy pełny
- Wał gumowy
- Cracker
- Actipack
- Actiline
- Wał pełny zębaty
Seria M Kverneland: Solidność i Wydajność
Seria M firmy Kverneland to solidna, średniej wielkości brona wirnikowa, przeznaczona do efektywnej pracy w większości warunków glebowych. Jest przygotowana do współpracy z ciągnikami o mocy do 140 KM. Dzięki zastosowaniu podwójnie zginanej, warstwowej sekcji wanny, zwiększono jej wytrzymałość i uzyskano strukturę samonośną bez zwiększania wagi, zachowując przy tym przejrzystą i uporządkowaną konstrukcję. Brony wirnikowe serii M pracują z 4 wirnikami na metr szerokości roboczej i posiadają spiralne ustawienie zębów, co zapewnia mniejsze zapotrzebowanie na moc i efektywną uprawę gleby.
Optymalne Przygotowanie Podłoża Siewnego
Efektywne przygotowanie podłoża siewnego za pomocą bron wirnikowych Kverneland jest niezbędne dla zdrowego wzrostu roślin, wysokich plonów i bezpiecznej produkcji żywności. Optymalne podłoże siewne z nośnym horyzontem siewnym, w którym nasiona mogą być umieszczone na absolutnie równej głębokości na całej powierzchni pola, jest podstawą dobrych wschodów, a tym samym wysokich plonów.
Zalety Kombinacji Siewnych z Bronami Wirnikowymi Kverneland
Brony wirnikowe stały się typowymi maszynami kombinowanymi, ponieważ są niemal niezależne od warunków glebowych. Na ciężkich glebach zapewniają intensywne rozdrabnianie, a w lekkich warunkach mogą pracować płycej i z mniejszą prędkością wirnika. Zestawy zębów obracają się na pionowych osiach, zapewniając całkowicie poziomą uprawę gleby, bez odwracania warstw i bez pionowego ściskania prowadzącego do tworzenia się twardych plam. Kombinacja brony wirnikowej z siewnikiem stanowi ekonomiczne rozwiązanie o wysokiej wydajności, umożliwiając przygotowanie podłoża siewnego i siew w jednym przejeździe. Elastyczność połączenia szyny redlic siewnika z broną wirnikową za pomocą specjalnych haków (system znany z ładowaczy czołowych) pozwala na szybkie przygotowanie brony do pracy solo.
Wanna przekładni i Zęby
W celu uzyskania optymalnej wydajności w ciężkich warunkach glebowych, mocna konstrukcja wanny o strukturze samonośnej zapewnia duży prześwit między uchwytem zębów a dnem wanny. Brony wirnikowe Kongskilde mają "wanny" wypełniane specjalnym półpłynnym środkiem smarnym, wykonane z wysokogatunkowej blachy i profili dostosowanych do przenoszonych obciążeń (grubości od 6 mm w HK 25 do 10 mm w PowerTill). Wszystkie wirniki są osadzone na łożyskach stożkowych ze specjalnie dobranym naprężeniem wstępnym. Zęby brony wirnikowej Kverneland są ustawione pod różnymi kątami, aby zminimalizować uszkodzenia powodowane przez kamienie i zapewnić równomierne wyrównanie terenu. Dzięki 4 wirnikom na metr i śrubowemu ustawieniu zębów, szczytowe obciążenia układu napędowego są zmniejszone, co skutkuje płynniejszą pracą i niższym zużyciem paliwa. Wszystkie koła zębate są hartowane w rynnie, aby zapewnić długą żywotność.
Kompatybilność i Opcje Zębów
Seria Kverneland M jest wyposażona w standardowe zęby i jest kompatybilna ze sprawdzonym systemem Quick-Fit, umożliwiającym łatwą wymianę wszystkich zębów bez użycia narzędzi. Zęby Kverneland Quick-Fit są bezpiecznie przymocowane do uchwytu zęba za pomocą sworznia i klipsa. Aby zminimalizować czas przestojów i zmniejszyć zużycie w glebach ściernych, seria M może być wyposażona w zęby pokryte węglikiem spiekanym, co znacznie zwiększa ich trwałość. Brony NG-M w standardzie są wyposażone w zęby przykręcane, zaś za dopłatą mogą być doposażone w zęby z systemem Quick-Fit, który dla bron NG-H i NG-S jest standardem. Opcjonalnie w bronach NG-H i NG-S mogą być zastosowane specjalnie utwardzone i wyprofilowane zęby, przeznaczone do pracy w skrajnie ciężkich warunkach i przy siewie w mulcz.
Brony Wirnikowe 3m od Różnych Producentów
Amazone
Ofertę bron wirnikowych Amazone otwiera seria KE, składająca się z modeli Special (do 140 KM) i Super (do 180 KM). Zaletą najmniejszej serii bron jest niska masa. Model KE Special o szerokości roboczej 3 m waży jedynie 850 kg, co jest jedną z najmniejszych wartości na rynku, a z nabudowanym siewnikiem AD - ok. 1900 kg. Ciężkie brony KG są dostępne w wersjach Special (do 220 KM) i Super (do 300 KM). Konstrukcje te są zbudowane na wannie ze stali o grubości 8 mm z dodatkowym wzmocnieniem, z wspawanymi tulejami łożyskującymi i dwustopniowym uszczelnieniem. W tych modelach występują wałki napędzające wirnik o średnicy 60 mm (w KE 45 mm), układ Safe-System (sprężyście zamontowane zęby o długości 320 mm) oraz system szybkiego montażu zębów ze sworzniem i zawleczką.
Horsch
Siewnik Horsch Express KR nabudowany na bronie Kredo to jedna z nowości. Sekcję uprawową tworzy 10 wirników (z zębami o długości 30 cm) rozmieszczonych na szerokości 3 m, a głębokość ich pracy jest ustawiana na wale uprawowym. Brona ma bardzo solidną konstrukcję i w połączeniu z nabudowanym siewnikiem pneumatycznym Express KR (zbiornik 1500 l) waży 3,1 t. Brona Kredo może być wyposażona w jeden z dwóch wałów. Wał zębaty o dużej, 64-centymetrowej średnicy jest polecany jako uniwersalny, do każdych warunków glebowych. Charakteryzuje się wysoką nośnością, co zapewnia utrzymanie zadanej głębokości pracy również na glebach lekkich.
Kongskilde
W ofercie firmy Kongskilde znajdziemy 3-metrowe brony wirnikowe HK25, HK31, HK32 oraz PowerTill 1000. Wersja HK25 (do 130 KM) jest wyposażona w standardzie w przekładnię bez wałka przelotowego. Brony HK31 mogą współpracować z ciągnikami o mocy do 170 KM, natomiast HK 32 - do 200 KM. HK31 wyposażona jest w przekładnię główną 3-biegową, a HK32 - w zależności od zamówienia - w 2- lub 3-biegową. PowerTill 1000 to najnowsza konstrukcja (do ciągników o mocach przekraczających 200 KM).
Kuhn
Firma Kuhn oferuje dwie serie bron wirnikowych: HRB i HR. HRB to konstrukcja lekka, która w konfiguracji z wałem rurowym o średnicy 520 mm, w wersji 3-metrowej (HRB 302D) waży niespełna tonę. Producent deklaruje, że do współpracy z 3-metrową broną HRB wystarczy ciągnik o mocy od 60-70 KM, maksymalnie do 140 KM. Brony wirnikowe HR (serie 104 i 1004) są przeznaczone do pracy z ciągnikami o większych mocach, na glebach ciężkich lub zakamienionych. Przenoszenie dużych mocy predysponuje przede wszystkim wzmocniona konstrukcja ramy, większa i masywniejsza wanna (ze ściankami o grubości 8 mm, a nie 6 mm jak w HRB 102 D, oraz obudowa łożysk 35 mm zamiast 18 mm), a także przekładnia z większymi kołami zębatymi, co zwiększa masę brony - z tym samym wałem brona HR3004 jest cięższa od HRB 302 o około 200 kg. Brony HR standardowo montowane są zęby mogące pracować na głębokości od 3 do 25 cm, ale można dobrać zęby o długości nawet 36 cm do upraw warzyw czy ziemniaków, a na gleby bardzo zakamienione - zęby wzmacniane napawaniem DuraKuhn. Standardowo w bronach wirnikowych Kuhna montowana jest przekładnia Duplex, umożliwiająca zmianę prędkości obrotowej wirników w dwóch zakresach. Istnieje także możliwość doposażenia w dwa opcjonalne zestawy kół zębatych. Opcjonalna przekładnia Multiplex (seryjnie w HR 304 M i HR 404 M) oferuje dwie prędkości ustawiane dźwignią i dwie przez zamianę kół zębatych. Ponadto, maszyny z serii HR i HRB mogą pracować w trzech zakresach prędkości WOM: 540, 750 i 1000 obr./min. Brony Kuhna mogą współpracować z kilkoma rodzajami wałów, w tym dwoma rurowymi (Crumbler i MaxiCrumbler), zębowym (Packer PK2 i Maxipacker) czy ogumionym (Packliner).
Kverneland
W kombinacjach Kvernelanda mogą pracować brony wirnikowe o oznaczeniu: NG-M, NG-H oraz NG-S. Zasadnicza różnica wynika z zastosowania przekładni dostosowanych do przenoszenia różnych wartości mocy (odpowiednio: 140, 180 i 250 KM) oraz innej konstrukcji ramy głównej i wirników. Najmniejsza z bron (NG-M) jest wyposażona w wannę o profilu 120x400 mm, z blachy o grubości 5 mm oraz dodatkową płytę wzmacniającą o grubości 10 mm. Model NG-H jest zbudowany z wanny o większym przekroju (140x400 mm), z blach o grubości 6 mm oraz dodatkowej płyty wzmacniającej o grubości 12 mm. Wirniki są osadzone na wałku o średnicy 50 mm na kołach zębatych o grubości 40 mm, a prześwit między uchwytem zęba a dnem wanny wynosi 95 mm. Największa z bron, NG-S, ma wannę o profilu 150x400 mm i jest wykonana z blachy o grubości 10 mm.
Pöttinger
Do oferty firmy Pöttinger trafiły nowe modele bron wirnikowych Lion o oznaczeniu 303 i 303 Classic. Obie maszyny przy szerokości roboczej 3 m mogą być skonfigurowane w wersji z 10 lub 12 wirnikami. Brony z 12 wirnikami są zalecane do intensywniejszego i równomiernego rozdrobnienia brył. Różnica między modelami 303 a 303 Classic wynika z zastosowania innych przekładni i konstrukcji wanny. W modelu Classic przekładnia oferuje stałe przełożenie i liczbę obrotów wirnika, maszyna może współpracować z ciągnikami o mocy do 140 KM. Brona Lion 303 wyróżnia się możliwością wymiany kół zębatych i zmiany prędkości obrotowej wirników. Największa z oferowanych bron wirnikowych, Lion 3003, jest przystosowana do pracy z ciągnikami o mocy do 250 KM. Standardem dla wszystkich bron Pöttingera z 12 wirnikami (303.12 i 303.12 Classic) jest montowanie zębów o wymiarach 15x300 mm. Maszyny z 10 wirnikami mają zęby o długości 320 mm i grubości 18 mm. Wszystkie zęby w standardowym wyposażeniu są przytwierdzane śrubami.
Sulky
Sulky oferuje 3 modele bron wirnikowych serii Cultiline HR o oznaczeniu: 3000.14, 3000.19 i 3000.26. Maszyny są przygotowane do współpracy z ciągnikami o mocy maksymalnej odpowiednio: 140, 190 i 260 KM. Brony charakteryzują się odpowiednio masą: 1120, 1315 i 1380 kg. Modele 3000.14 i 3000.19 oferują 2 prędkości pracy wirników (zmiana poprzez wymianę pary kół zębatych), z opcją zakupu 2 dodatkowych par kół zębatych, które zwiększają zakres prędkości obrotowych wirników do 4. Największa z bron Sulky, Cultiline HR 3000.26, jest wyposażona w przekładnię, która już w standardzie oferuje 4 przełożenia. Centralnym elementem bron są wanny wykonane ze stali o grubości 8 mm, z dodatkowym wzmocnieniem w dolnej części. W modelu Cultiline HR 3000.14 standardowo montowane są zęby w rozmiarze 300x15 mm. Brony z oznaczeniem 3000.19 i 3000.26 są natomiast standardowo wyposażane w zęby o wymiarach 330x18 mm, z systemem szybkiej wymiany.
Unia Group
Gamę bron wirnikowych Unii Group tworzą dwa modele serii Hermes, przeznaczone do współpracy z ciągnikami o mocy odpowiednio do 110 i 180 KM. Zasadnicza różnica między nimi dotyczy przekładni, a więc i masy bron. Mniejsza z przekładni oferuje stałe przełożenie, zaś w większym Hermesie przełożenia można zmieniać przez wymianę kół zębatych. Brony są przystosowane do współpracy z ciągnikami z WOM w konfiguracji 540/540E/1000/1000E obr./min. W konstrukcjach wanien bron linii Hermes zastosowano m.in. dwa łożyska kulkowe dla każdego z wirników, umieszczone na skrajnych częściach wałków wirników, co zapewnia ich stabilną pracę.
Waga i Dobór Brony Wirnikowej 3m
Aktywne agregaty uprawowo-siewne kojarzą się głównie z ciężkimi glebami, jednak bogata oferta tych maszyn i możliwości konfiguracyjne pozwalają na zastosowanie ich również na lżejszych glebach z bardzo dobrymi efektami. Jedną z zalet jest możliwość bezproblemowej pracy nawet na polach z dużą ilością resztek pożniwnych. Najważniejszą zaletą jest jednak zdolność bron wirnikowych do rozbijania twardych brył ziemi, co doceniają rolnicy gospodarujący na ciężkich glebach, gdzie często potrzebny byłby kilkakrotny przejazd agregatu biernego.
Agregaty uprawowo-siewne oparte na aktywnej sekcji uprawowej trafiają do gospodarstw z glebami z tendencją do zbrylania i szybkiego zasychania. W takim przypadku polecane są głównie ciężkie konfiguracje bron wirnikowych, z zębami o długości powyżej 30 cm, osadzone w solidnej wannie wykonanej z blachy o grubości 8-10 mm, z dodatkowymi wzmocnieniami. Konfiguracja ciężkich zestawów uprawowo-siewnych obejmuje najczęściej również pneumatyczny siewnik wyposażony w redlice talerzowe z solidnym dociskiem (nawet powyżej 50 kg na redlicę). Przy szerokości roboczej 3 m przeciętny koszt zakupu waha się w granicy 110-150 tys. zł.
Nic nie stoi na przeszkodzie, aby takie agregaty w razie potrzeby wykorzystać również na lżejszych glebach, ponieważ większość bron wirnikowych jest wyposażona w przekładnię, która oferuje zmianę prędkości pracy zębów (zazwyczaj przez zamianę kół zębatych). W niektórych konstrukcjach bron spotkamy również 2 dodatkowe przełożenia (za pomocą dźwigni), co łącznie daje 4 "biegi". Jeśli dodamy do tego dwie lub trzy prędkości WOM ciągnika (540, 750 i 1000 obr./min), z którymi pracuje większość bron, możemy wówczas wybierać spośród wielu prędkości pracy wirników, przy czym najniższe przydadzą się na lekkich glebach. W przypadku pracy na takich glebach pomocne może okazać się również wyposażenie bron w belki (włóki) wyrównujące zamontowane przed i za wirnikami.
Rolnicy gospodarujący przede wszystkim na lekkich glebach powinni zainteresować się bronami o delikatniejszej konstrukcji i mniejszej masie, z krótszymi zębami (27-28 cm) oraz skonfigurowanymi z wałami oponowymi lub rurowymi. Takie agregaty o szerokości roboczej 3 m można kupić za 60-90 tys. zł. Niezależnie od wyboru serii (lekkich, średnich czy ciężkich), warto zwrócić uwagę na szerokie możliwości konfiguracji, w tym systemy szybkiej wymiany zębów.