Brona wirnikowa – waga, informacje i zastosowanie w rolnictwie

Brona wirnikowa to kluczowe narzędzie w nowoczesnym rolnictwie, wykorzystywane do efektywnego przygotowania gleby pod siew. Jej uniwersalność i zdolność do pracy w różnorodnych warunkach glebowych sprawiają, że jest niezastąpiona zarówno na ciężkich, zbrylających się glebach, jak i na lżejszych podłożach. Dzięki swojej konstrukcji, brona wirnikowa zapewnia optymalne spulchnienie i rozdrobnienie ziemi, tworząc idealne warunki dla wzrostu roślin.

Konstrukcja i zasada działania

Brony wirnikowe charakteryzują się solidną konstrukcją, która gwarantuje stabilność i optymalne przeniesienie mocy z ciągnika na elementy robocze. Kluczowe elementy konstrukcyjne obejmują:

• Stojak TUZ zawieszenia: Jest podparty na dużej szerokości i zapewnia optymalne przeniesienie mocy. Ruchome ramiona z dolnymi sworzniami zaczepowymi kat. 2 i 3 zapewniają optymalne wyrównanie przy nierównościach terenu między ciągnikiem i zawieszoną maszyną.
• Wanna przekładni: Mocna i wysoka wanna przekładni z grodziami sprawia, że belka przekładni jest absolutnie stabilna. Dzięki mocnej budowie, wanna przekładni jest odporna na długotrwałe obciążenia. W bronach wirnikowych "wanny" wypełniane są specjalnym półpłynnym środkiem smarnym. Wykonane są z wysokogatunkowej blachy i profili dostosowanych do przenoszonych obciążeń (grubości od 6 mm do 10 mm w zależności od modelu).
• Deflektory boczne: Mają podwójne działanie - jako osłona przed zagrożeniem oraz jako boczny ogranicznik dla obrabianej gleby i brył. Zapewniają równomierność obróbki pola i zapobiegają tworzeniu się kopców na połączeniu jednego i drugiego przejazdu. W położeniu roboczym deflektor musi być zawsze w kontakcie z powierzchnią pola, aby go nie uszkodzić i nie ograniczać jego działania.
• Zęby: Nawet bardzo duże ilości resztek pożniwnych i bryły ziemi pokonywane są bez żadnych trudności dzięki dużej przestrzeni pomiędzy zębami. Elementami roboczymi jest 20 noży osadzonych po 2 sztuki na jednej sekcji, ustawione prostopadle do gleby. Zęby brony wirnikowej są ustawione pod różnymi kątami, aby zminimalizować uszkodzenia powodowane przez kamienie i zapewnić równomierne wyrównanie terenu.
• Łożyska i wałki: Wszystkie wirniki są osadzone na łożyskach stożkowych ze specjalnie dobranym naprężeniem wstępnym. Wałki napędowe wirników z wypustami wykonanymi metodą wyciskania oraz stożkowe mocowanie uchwytów zębów zapobiega powstawaniu luzów na wypustach.

Zalety bron wirnikowych

Brony wirnikowe od dawna stały się typowymi maszynami kombinowanymi, ponieważ są prawie niezależne od warunków glebowych. Oferują one szereg korzyści:

• Efektywność uprawy: Brona aktywna służy do całkowitego przygotowania gleby do wysiewu, idealnie spisuje się w pracy w sadach, winnicach, szklarniach, a także w uprawie polowej. Niezastąpiona przy pracy w ciężkim terenie.
• Rozbijanie brył: Najważniejsza jest zdolność bron wirnikowych do rozbijania twardych brył ziemi, co doceniają przede wszystkim rolnicy gospodarujący na ciężkich glebach, do przygotowania których pod siew potrzebny byłby często kilkakrotny przejazd agregatu biernego.
• Praca w mulczu: Brony wirnikowe stosowane są do uprawy gleby po orce oraz do siewu w mulcz, na rozluźnionych glebach. Możliwość bezproblemowej pracy nawet na polach z dużą ilością resztek pożniwnych.
• Optymalne podłoże siewne: Zestawy zębów obracają się na pionowych osiach, zapewniając całkowicie poziomą uprawę gleby - bez odwracania warstw gleby i bez pionowego ściskania prowadzącego do tworzenia się twardych plam. W rezultacie nie ma lepszej alternatywy dla przygotowania podłoża siewnego.
• Ekonomiczność: Brona wirnikowa w połączeniu z siewnikiem stanowi ekonomiczną kombinację o wysokiej wydajności, umożliwiając przygotowanie podłoża siewnego i siew w jednym przejeździe.

Wybór brony wirnikowej - moc i waga

Wybór odpowiedniej brony wirnikowej zależy od mocy ciągnika, rodzaju gleby i specyfiki gospodarstwa. Producenci oferują szeroki wachlarz modeli, dostosowanych do różnych wymagań.

Typy bron wirnikowych w zależności od mocy ciągnika

• Do 125 KM: Brony o szerokościach 2,5 i 3,0 metry są idealnym rozwiązaniem, gdyż są to maszyny zarówno stabilne, jak i lekkie.
• Do 140 KM: Brony wirnikowe Amazone serii KE Special (waga 850 kg dla modelu 3 m) oraz seria Kverneland NG-M.
• Do 170-190 KM: Brony wirnikowe Kongskilde HK31, Sulky Cultiline HR 3000.19 (waga 1315 kg).
• Do 180 KM: Brony wirnikowe Amazone serii KE Super oraz Kverneland NG-H.
• Powyżej 200 KM: Brony Kongskilde PowerTill 1000, Kverneland NG-S (do 250 KM), Pöttinger Lion 3003 (do 250 KM), Sulky Cultiline HR 3000.26 (do 260 KM, waga 1380 kg).

Waga i konfiguracja

Waga brony wirnikowej jest istotnym czynnikiem, wpływającym na jej stabilność i możliwość współpracy z różnymi ciągnikami:

• Lekkie konstrukcje: Rolnicy gospodarujący przede wszystkim na lekkich glebach powinni zainteresować się bronami o delikatniejszej konstrukcji i mniejszej masie, z krótszymi zębami (27-28 cm) oraz skonfigurowanymi z wałami oponowymi lub rurowymi. Takie agregaty o szerokości roboczej 3 m można kupić za 60-90 tys. zł. Model Amazone KE Special o szerokości roboczej 3 m waży jedynie 850 kg.
• Ciężkie konstrukcje: W przypadku gleb z tendencją do zbrylania i szybkiego zasychania, polecane są głównie ciężkie konfiguracje bron wirnikowych, z zębami o długości powyżej 30 cm, które są osadzone w solidnej wannie wykonanej z blachy o grubości 8-10 mm, z dodatkowymi wzmocnieniami. Agregat w takim zestawieniu nie jest tani w zakupie (przy szerokości roboczej 3 m przeciętny koszt zakupu waha się w granicy 110-150 tys. zł). Ciężkie brony Amazone serii KG są zbudowane na wannie ze stali o grubości 8 mm z dodatkowym wzmocnieniem. Brona Horsch Kredo w połączeniu z nabudowanym siewnikiem pneumatycznym Express KR (zbiornik 1500 l) waży 3,1 t.

Niezależnie od tego, czy wybierzemy serię lekkich, średnich czy ciężkich bron, warto zwrócić uwagę na szerokie możliwości ich konfiguracji, w tym zastosowanie systemów szybkiej wymiany zębów.

Renomowani producenci i ich rozwiązania

Na rynku dostępnych jest wiele modeli bron wirnikowych od wiodących producentów, każdy z nich oferuje unikalne rozwiązania technologiczne.

Amazone

Ofertę bron wirnikowych Amazone otwiera seria KE, którą tworzą dwa modele: Special (z przekładnią przystosowaną do ciągników o mocy 140 KM) oraz Super (do 180 KM). Zaletą najmniejszej serii bron jest niska masa. Ciężkie brony KG są również dostępne w dwóch wersjach: Special (do 220 KM) i Super (do 300 KM). Konstrukcje są zbudowane na wannie ze stali o grubości 8 mm z dodatkowym wzmocnieniem. W wannę są wspawane tuleje łożyskujące. Mocowanie ma dwustopniowe uszczelnienie z kasetowymi pierścieniami. Wałki napędzające wirnik mają średnicę 60 mm (w KE 45 mm), a układ Safe-System (sprężyście zamontowane zęby o długości 320 mm) oraz system szybkiego montażu zębów ze sworzniem i zawleczką zapewniają trwałość. Na bronach Amazone może być zamontowany m.in. siewnik AD.

Horsch

Jedną z nowości wśród agregatów uprawowo-siewnych jest siewnik Horsch Express KR nabudowany na bronie Kredo. Sekcję uprawową tworzy 10 wirników (z zębami o długości 30 cm) rozmieszczonych na szerokości 3 m, a głębokość ich pracy jest ustawiana na wale uprawowym. Brona ma bardzo solidną konstrukcję i może być wyposażona w wał zębaty o dużej, 64-centymetrowej średnicy, polecany jako uniwersalny do każdych warunków glebowych. Charakteryzuje się on wysoką nośnością, przez co zapewnia utrzymanie zadanej głębokości pracy również na glebach lekkich.

Kongskilde

HK25, HK31 i HK32 oraz PowerTill 1000 to oznaczenie 3-metrowych bron wirnikowych w ofercie firmy Kongskilde. Wersja HK25 może współpracować z ciągnikami o mocy do 130 KM. Brony wirnikowe HK31 mogą współpracować z ciągnikami o mocy do 170 KM, natomiast HK 32 - do 200 KM. Brona HK31 wyposażona jest w przekładnię główną 3-biegową, a HK32 - w zależności od zamówienia - w 2- lub 3-biegową. Brona wirnikowa PowerTill 1000 jest najnowszą konstrukcją, przystosowaną do ciągników o mocach przekraczających 200 KM. Wanny są wykonane z wysokogatunkowej blachy i profili (grubości od 6 mm w HK 25, 8 mm w HK 31 i HK 32, do 10 mm w modelu PowerTill). Wszystkie wirniki są osadzone na łożyskach stożkowych ze specjalnie dobranym naprężeniem wstępnym.

Kuhn

W ofercie firmy Kuhn można znaleźć dwie serie bron wirnikowych: HRB i HR. HRB to konstrukcja lekka (HRB 302D waży niespełna tonę), przeznaczona do ciągników o mocy od 60-70 KM do 140 KM. Brony wirnikowe HR (serie 104 oraz 1004) są przeznaczone do pracy z ciągnikami o większych mocach, na glebach ciężkich lub zakamienionych. Do przenoszenia dużych mocy predysponuje je wzmocniona konstrukcja ramy, większa i masywniejsza wanna (ze ściankami o grubości 8 mm) oraz przekładnia z większymi kołami zębatymi. Standardowo w bronach wirnikowych Kuhna montowana jest przekładnia Duplex umożliwiająca zmianę prędkości obrotowej wirników w dwóch zakresach. Możliwa jest również opcjonalna przekładnia Multiplex (seryjnie w HR 304 M i HR 404 M), oferująca cztery przełożenia. Brony Kuhna mogą współpracować z kilkoma rodzajami wałów, w tym dwoma rurowymi (Crumbler i MaxiCrumbler), zębowym (Packer PK2 i Maxipacker) czy ogumionym (Packliner). W przypadku zestawów uprawowo-siewnych Kuhna mogą być montowane siewniki mechaniczne Integra, Sitera lub pneumatyczny Venta.

Kverneland

W kombinacjach Kvernelanda mogą pracować brony wirnikowe o oznaczeniu: NG-M, NG-H oraz NG-S, dostosowane do przenoszenia mocy odpowiednio 140, 180 i 250 KM. Różnice wynikają z konstrukcji ramy głównej i wirników. Wanna najmniejszej z bron (NG-M) ma profil 120x400 mm z blachy o grubości 5 mm, NG-H - 140x400 mm z blachy 6 mm, a NG-S - 150x400 mm z blachy 10 mm. W bronach NG-H i NG-S standardem jest system Quick-Fit dla zębów, natomiast w NG-M jest to opcja. Brony Kverneland są kompatybilne ze sprawdzonym systemem Quick-Fit, umożliwiając łatwą wymianę wszystkich zębów bez użycia narzędzi. Seria M może być wyposażona w zęby pokryte węglikiem spiekanym, co zwiększa ich trwałość. Każda z bron o szerokości 3 m może współpracować z siewnikami mechanicznymi M-Drill, M-Drill Pro oraz Mc-Drill Pro, a także z lekkimi siewnikami pneumatycznymi serii DA.

Pöttinger

Do oferty firmy Pöttinger trafiły nowe modele bron wirnikowych Lion o oznaczeniu 303 i 303 Classic. Obie maszyny przy szerokości roboczej 3 m mogą być skonfigurowane w wersji z 10 lub 12 wirnikami. Brony z 12 wirnikami są zalecane do intensywniejszego rozdrobnienia brył. W modelu Classic przekładnia oferuje stałe przełożenie, natomiast w Lion 303 istnieje możliwość wymiany kół zębatych i zmiany prędkości obrotowej wirników. Największa z oferowanych bron wirnikowych, Lion 3003, jest przystosowana do pracy z ciągnikami o mocy do 250 KM. Standardem dla wszystkich bron Pöttingera z 12 wirnikami jest montowanie zębów o wymiarach 15x300 mm, a maszyny z 10 wirnikami mają zęby o długości 320 mm i grubości 18 mm. Wszystkie zęby w standardowym wyposażeniu są przytwierdzane śrubami. Każda z bron może być skonfigurowana z jednym z 9 rodzajów wałów i współpracować z siewnikami mechanicznymi Vitasem A lub pneumatycznymi Aerosem 1002 ADD.

Sulky

Sulky oferuje 3 modele bron wirnikowych serii Cultiline HR o oznaczeniu: 3000.14, 3000.19 i 3000.26, przygotowane do współpracy z ciągnikami o mocy maksymalnej odpowiednio: 140, 190 i 260 KM. Brony charakteryzują się odpowiednio masą: 1120, 1315 i 1380 kg. Modele 3000.14 i 3000.19 oferują 2 prędkości pracy wirników, z możliwością rozszerzenia do 4. Największa z bron Sulky, Cultiline HR 3000.26, jest wyposażona w przekładnię, która już w standardzie oferuje 4 przełożenia. Centralnym elementem bron są wanny wykonane ze stali, o grubości 8 mm, z dodatkowym wzmocnieniem w dolnej części. W modelu Cultiline HR 3000.14 standardowo montowane są zęby w rozmiarze 300x15 mm, natomiast 3000.19 i 3000.26 są wyposażane w zęby o wymiarach 330x18 mm, z systemem szybkiej wymiany. Wyróżnikiem bron wirnikowych Sulky jest układ skrobaków wału packer oparty na jednej szynie, którą po odkręceniu jednej śruby można odchylić do tyłu, co umożliwia szybkie oczyszczenie całego wału i skrobaków.

Unia Group

Gamę bron wirnikowych Unii Group tworzą dwa modele serii Hermes przeznaczone do współpracy z ciągnikami o mocy odpowiednio do 110 i 180 KM. Zasadnicza różnica między nimi dotyczy przekładni, a więc i masy bron. Mniejsza z przekładni oferuje stałe przełożenie, zaś w większym Hermesie przełożenia można zmieniać przez wymianę kół zębatych. Brony są przystosowane do współpracy z ciągnikami z WOM w konfiguracji 540/540E/1000/1000E obr./min. W konstrukcji wanien bron linii Hermes zastosowano dwa łożyska kulkowe dla każdego z wirników, umieszczone na skrajnych częściach wałków wirników, co zapewnia ich stabilną pracę.

tags: #brona #wirnikowa #waga