Cewka zapłonowa to jeden z głównych komponentów układu zapłonowego w kosiarce spalinowej, niezbędny do uruchomienia i sprawnej pracy sprzętu ogrodniczego. Odpowiada za dostarczenie wystarczającej ilości energii elektrycznej, aby umożliwić przedostanie się iskry do świecy zapłonowej. Jest to element umieszczony w silniku spalinowym, który, ze względu na intensywną eksploatację, może ulec zużyciu, co wymaga regularnej kontroli stanu technicznego i ewentualnej wymiany. Niskiej jakości cewka może zużyć się znacznie szybciej.
Budowa i zasada działania cewki zapłonowej
Układ zapłonowy w kosiarkach, pilarkach i podobnych małych silnikach spalinowych opiera się na współdziałaniu magnesu oraz cewki zapłonowej. Na wirniku zamontowany jest magnes (element 46), a element 48 to biegunniki przedstawiające dwa różne bieguny. Cewka posiada trzy kolumny. Strumień magnetyczny najpierw zamyka się przez kolumnę boczną 16 i środkową 17, a następnie przez kolumny 18 i 17, zmieniając kierunek strumienia. Ta zmiana indukuje napięcie w cewce głównej oraz wyzwalającej.
Kluczowa jest bardzo mała odległość między magnesem a rdzeniem cewki, wynosząca około 0,3-0,5 mm, co umożliwia powstanie wystarczająco wysokiego napięcia. Kręcący się wirnik powoduje łagodne opadanie strumienia kolumny bocznej 16, generując dodatnie napięcie i polaryzując tranzystor, co wywołuje przepływ prądu w uzwojeniu pierwotnym. Moment wystąpienia ujemnego napięcia jest zbliżony do momentu zmiany strumienia w cewce głównej. Gdy strumień w kolumnie głównej szybko zmienia znak, w tym czasie następuje wyeliminowanie malejącego strumienia w kolumnie 16 z cewką sterującą. Strumień cewki sterującej i napięcie są w tym czasie zerowe, przy maksymalnej zmianie strumienia kolumny głównej, a zarazem maksymalnym napięciu cewki głównej.
Elementy składowe i rodzaje cewek
W prostych układach zapłonowych stosuje się jedną cewkę z dużą ilością zwojów i odczepem do gaszenia. Ten odczep (często niebieski kabel) służy do wyłączania zapłonu przez zwarcie do masy. W bardziej zaawansowanych systemach, na przykład w silnikach Briggs & Stratton, obecne są dodatkowe elementy wbudowane w zalewę izolacyjną cewki, takie jak kondensator, tyrystor i ze dwie diody, a co ważne - cewka inicjująca. Schematy przedstawiają rozwiązania z tyrystorami oraz pojedynczym tranzystorem, sterowanym z uzwojenia wyzwalającego (elementy 34, 72). W rozwiązaniu z cewką na środkowej kolumnie, cewka nawinięta jest tak, aby jej napięcie wyprzedzało napięcie z głównej cewki (ma więcej uzwojeń).
W rozwiązaniu z tyrystorem (Fig. 3) nagła zmiana strumienia generuje w cewce 34 napięcie polaryzujące tranzystor 52, co pozwala na przepływ prądu uzwojenia pierwotnego. Cewka sterująca jest na wspólnym rdzeniu z cewką główną, ale jest bliżej wirnika. Powoduje to, że tranzystor jest załączany wcześniej, zanim napięcie w cewce głównej 30 osiągnie swoją maksymalną wartość, zapewniając maksymalne przewodzenie tranzystora i uzyskanie największej mocy. Napięcie narastające cewki głównej powoduje, że również narasta napięcie na pinie sterującym tyrystora. Załączenie tyrystora jest dobrane potencjometrem 62 tak, aby nastąpiło przed maksymalnym napięciem z cewki głównej. Załączenie tyrystora powoduje wyłączenie tranzystora 52 i przeskok iskry. Rozwiązanie z Fig. 4 jest analogiczne, ale wyeliminowano tranzystor i dodano kondensator, aby szybko wyłączyć tranzystor. Kolejny obwód (Fig. 5) z pojedynczym tranzystorem ma cewkę sterującą przesuniętą na zewnętrzną kolumnę. Różnica polega na tym, że strumień magnetyczny w kolumnie 16 z cewką sterującą nie zmienia znaku gwałtownie, lecz płynnie narasta i opada do zera.
Typowe objawy uszkodzonej cewki zapłonowej w kosiarce
Uszkodzona cewka zapłonowa może powodować szereg problemów, które wpływają na funkcjonowanie kosiarki. Do najczęstszych objawów należą:
- Nierówna praca kosiarki: Silnik może szarpać, a jego praca na biegu jałowym jest niestabilna.
- Spadek mocy silnika: Kosiarka może mieć trudności z przyspieszaniem lub działać z mniejszą mocą.
- Większe zużycie paliwa: Niewłaściwy zapłon mieszanki paliwowo-powietrznej prowadzi do nieefektywnego spalania.
- Brak możliwości odpalenia silnika lub problemy podczas włączania: Jest to jeden z najczęstszych objawów, gdy cewka nie generuje iskry.
- Gaśnięcie silnika: Zjawisko "misfire", czyli przerywanie pracy silnika, może prowadzić do jego gaśnięcia w trakcie pracy.
Jeśli zauważysz któreś z tych utrudnień, nie bagatelizuj ich. Od razu samodzielnie wymień cewkę zapłonową lub oddaj sprzęt do profesjonalnego serwisu. Pamiętaj, że niskiej jakości cewka może szybciej ulec zużyciu.
Diagnostyka cewki zapłonowej w kosiarce spalinowej
Sprawdzenie cewki zapłonowej w kosiarce jest szybkie i łatwe. Poniżej przedstawiamy kroki, jak to zrobić:
Przygotowanie do testu
Przed przystąpieniem do testów cewki zapłonowej należy wykonać kilka istotnych kroków przygotowawczych:
- Odłącz świecę zapłonową: Zapewnij bezpieczeństwo podczas pracy.
- Zbierz narzędzia: Będziesz potrzebować multimetru do pomiaru oporności oraz testera iskry.
- Sprawdź stan przewodów: Upewnij się, że przewód wysokiego napięcia jest prawidłowo podłączony i nie ma widocznych uszkodzeń.
Krok po kroku: testowanie cewki zapłonowej
Aby skutecznie sprawdzić cewkę zapłonową w kosiarce, wykonaj następujące kroki:
- Analiza silnika: Podłącz jeden koniec testera iskry do przewodu zapłonowego, a drugi do głowicy cylindrów.
- Uruchom koło zamachowe: Wpraw koło w ruch.
- Obserwuj tester: Jeśli iskra się pojawi, oznacza to, że cewka jest sprawna. Jeśli nie, konieczna jest jej wymiana.
Ważne jest, aby ostrożnie wykonywać każdą czynność. Pod żadnym pozorem nie dotykaj ruchomych elementów, a przede wszystkim świecy zapłonowej, aby uniknąć poważnych konsekwencji zdrowotnych!
Pomiar rezystancji cewki za pomocą multimetru
Oprócz sprawdzania obecności iskry, warto również zmierzyć rezystancję cewki za pomocą multimetru:
- Odłącz przewody i wyjmij cewkę: Wykręć cewkę z silnika.
- Ustaw multimetr: Ustaw go na pomiar oporności (Ohm).
- Zmierz opór: Zmierz opór między pinami wejściowymi i wyjściowymi cewki.
Prawidłowe wartości dla uzwojenia pierwotnego powinny wynosić od 0,2 do 2 Ohm, a dla uzwojenia wtórnego od kilku do kilkunastu kilo Ohm, na przykład 6-15 kOhm. Porównaj uzyskane wyniki z danymi producenta. Jeśli pomiary mieszczą się w akceptowalnym zakresie, cewka jest prawdopodobnie sprawna.
Sprawdzanie świecy zapłonowej
Sprawdzanie świecy zapłonowej jest kluczowym krokiem w diagnostyce układu zapłonowego kosiarki:
- Odłącz świecę: Odłącz świecę zapłonową od przewodu wysokiego napięcia.
- Sprawdź stan: Szukaj oznak zużycia, takich jak nagromadzenie węgla lub korozja na elektrodach.
- Wymiana/czyszczenie: Jeśli świeca jest brudna, oczyść ją. Jeśli jest mocno uszkodzona, wymień na nową.
- Sprawdzenie iskry: Podłącz świecę do przewodu i oprzyj metalową część o blok silnika, a następnie pociągnij za linkę rozruchową.
Testowanie przewodu wysokiego napięcia
Aby upewnić się, że przewód wysokiego napięcia działa prawidłowo, przeprowadź test na ciągłość:
- Odłącz przewód: Odłącz przewód od świecy zapłonowej.
- Użyj multimetru: Ustaw go na pomiar oporności.
- Podłącz przewód: Podłącz jeden koniec przewodu do jednego z zacisków multimetru, a drugi koniec do drugiego zacisku.
Jeżeli multimetr wskazuje wartość bliską zeru, przewód jest sprawny. W przeciwnym razie, jeśli wskazania są wysokie lub nie ma sygnału, przewód może być uszkodzony i wymaga wymiany. Zwróć uwagę na wszelkie widoczne uszkodzenia, takie jak pęknięcia lub przetarcia.
Wymiana cewki zapłonowej w kosiarce
Gdy po sprawdzeniu wiesz już, że cewka jest zużyta, należy dokonać jej wymiany. Wymiana cewki zapłonowej w kosiarce również nie jest trudna:
- Przygotuj nowe części: Nowa cewka zapłonowa oraz świeca zapłonowa (zaleca się jednoczesną wymianę świecy).
- Ustaw kosiarkę: Obróć kosiarkę na bok na twardej i płaskiej powierzchni.
- Zdejmij pokrywę silnika.
- Odkręć mocujące śruby cewki.
- Odłącz przewód.
- Wyjmij starą cewkę zapłonową.
- Włóż nową cewkę zapłonową w to samo miejsce.
- Podłącz ponownie przewód zapłonowy.
- Dobrze dokręć śruby mocujące.
- Sprawdź koło zamachowe: Upewnij się, że swobodnie się obraca.
- Załóż pokrywę silnika.
Cewka zapłonowa do małego silnika Briggs & Stratton, część zamienna nr 593872
Prawidłowe podłączenie cewki zapłonowej
Cewka zapłonowa nie jest zasilana bezpośrednio z akumulatora. Napięcie indukuje się w cewce dzięki polu magnetycznemu wytwarzanemu przez magnes koła zamachowego, co tworzy niezależny obwód. Wyjście cewki jest podłączone do stacyjki, która łączy przewód z masą w celu wyłączenia silnika poprzez zwarcie. Drugi przewód cewki służy do gaszenia silnika i może być połączony z mikrowyłącznikami bezpieczeństwa (np. pod siedzeniem operatora lub przy koszu na trawę).
Podłączenie przewodu gaszenia bezpośrednio do plusa akumulatora powoduje zwarcie i uszkodzenie styków oraz cewki. Prawidłowe podłączenie wymaga uwzględnienia stacyjki i mikrowyłączników w obwodzie, a cewka powinna być zasilana wyłącznie przez indukcję magnetyczną.
Jak dbać o cewkę zapłonową, aby przedłużyć jej żywotność
Aby zapewnić długotrwałe i efektywne działanie cewki zapłonowej, warto wdrożyć kilka prostych praktyk konserwacyjnych:
- Regularne czyszczenie: Czyść elementy układu zapłonowego, w tym świecę zapłonową oraz przewody wysokiego napięcia.
- Jakość paliwa: Zwracaj uwagę na jakość używanego paliwa, ponieważ zanieczyszczone lub niskiej jakości paliwo może prowadzić do osadzania się nagaru i uszkodzeń w układzie zapłonowym.
- Regularne przeglądy techniczne: Dostosowuj ustawienia silnika do warunków pracy, aby minimalizować obciążenie cewki zapłonowej.