Artykuł ten szczegółowo omawia kwestie związane z przełożeniami w układzie napędowym ciągników Ursus z serii C-360 oraz ich starszych odpowiedników. Skupiamy się na różnicach w prędkościach między modelami, specyfikacją zwolnic, a także na zagadnieniach związanych z samodzielnym montażem przedniego napędu, w tym na ilości zębów kół w skrzyni przekładniowej.
Historia i Różnice Między Modelami: C-355, C-360, C-4011 i C-355M
W dyskusjach na temat ciągników Ursus często pojawia się kwestia różnic w prędkościach między poszczególnymi modelami. Wiele pytań dotyczyło modelu Ursus C-355M, który rzekomo miał rozwijać większą prędkość niż standardowy C-355 czy C-360. Ważne jest jednak rozróżnienie pomiędzy faktycznymi modyfikacjami fabrycznymi a współczesnymi adaptacjami.
Model C-355M a Standardowe Wersje
Zgodnie z informacjami od użytkowników i ekspertów, Ursus C-355M nie był fabrycznie szybszą wersją. Oznaczenie "M" wskazywało na modernizację modelu bazowego C-355. Modelowi C-355M było w zasadzie bliżej do C-360 niż do C-355. Główną i zasadniczą różnicą w stosunku do C-360 było montowanie w C-355M silnika S-4002. Przykład znajomego, który posiadał szybszą wersję C-355M, prawdopodobnie wynikał z wcześniejszych modyfikacji wtórnego rynku.
Porównanie Prędkości i Zwolnic
Porównując prędkości poszczególnych biegów C-355 z instrukcji z 1975 roku z danymi dla C-360, "sześćdziesiątka" jest nieznacznie szybsza. Jeśli chodzi o zwolnice, modele takie jak Ursus 4011 i C-355 nie były tak szybkie jak rzekomo szybszy C-355M, mimo że posiadały zwolnice starszego typu. Ursus 4011 i Ursus C-355M, wbrew niektórym przekonaniom, niekoniecznie miały zwolnice starszego typu, które czyniłyby je szybszymi. Standardowy Ursus C-355 miał zwolnice jak C-360. Następcą C-4011 był C-355M, a następnie C-355, lub były produkowane równolegle. W 4011 i C-360, poza półosiami i kołem w zwolnicy, różnice występowały również w szczękotrzymaczach i bębnach. Nowe bębny (starego typu) są jeszcze dostępne w sprzedaży, ale uchwytów szczęk już nie można kupić.
Różnice w Ilości Zębów Między C-4011 a C-360
Istnieje różnica w ilości zębów na wałkach i kołach w zwolnicy pomiędzy C-4011 a C-360. W C-4011 wałek ma 12 zębów, a koło 55 zębów. Natomiast w C-360 wałek ma 11 zębów, a koło 56 zębów. Ogólnie, C-4011 jest szybszy. Ilość zębów na wałku i kole w zwolnicy jest różna i zależy od numeru ciągnika. Dla numerów ciągników z końcówką do -799, wałek miał 12 zębów, a koło 55 zębów. Powyżej tego numeru, wałek miał 11 zębów, a koło 56 zębów.
Modyfikacje Przedniego Napędu w Ursusie C-360
Budowa przedniego napędu do Ursus C-360 Star 660
Fabrycznie ciągniki Ursus C-360 nie były wyposażone w przedni napęd. Jednakże użytkownicy często modyfikowali te maszyny, dodając przednie napędy, wykorzystując do tego mosty z dyferencjałem pochodzące z różnych pojazdów, w tym m.in. z Fiata 125. Nikt nie projektował specjalnie napędu na przód dla C-360, ponieważ nie istniały oryginalne fabryczne rozwiązania dla tego modelu.
Ilość Zębów w Skrzyni Przekładniowej dla Przedniego Napędu
Dla celów pracy projektowej, np. dyplomowej, na temat przedniego napędu w Ursusie C-360, istotne jest poznanie ilości zębów na poszczególnych kołach w skrzyni przekładniowej. Wielu użytkowników wskazuje, że nie jest to łatwe do ustalenia bez demontażu skrzyni. Sugeruje się udanie się do sklepu z częściami do C-360 i zliczenie zębów bezpośrednio na dostępnych częściach. Ważne jest również, aby znać całkowite przełożenia ciągnika na poszczególnych biegach.
Podłączanie Napędu i Obliczenia
W przypadku samodzielnej konstrukcji przedniego napędu, należy podłączyć się pod koło stałego zazębienia reduktora. Wystarczy znać obroty koła reduktora (do którego następuje podłączenie) oraz obroty zwolnicy (drogę, jaką pokonuje tylne koło jezdne). Bardziej potrzebne są przełożenia koła reduktora, dyfra (mostu) i zwolnic. Kluczowe jest również zastosowanie odpowiedniego rozmiaru ogumienia, ponieważ to jest bardzo ważne dla zgrania napędu.
Dobór Kół i Tolerancje
Ważne jest zachowanie odpowiedniej różnicy w obwodach kół, aby przednia oś faktycznie ciągnęła, a nie stawiała oporów. Różnica między osiami powinna wynosić od 1% do 7%. Przód ma ciągnąć, w przeciwnym razie może "rwać" i stawiać opory. Wg katalogu Goodyear średnica opon 14.9-28 wynosi 1,344 m, a Mitas podaje 1,365 m. W RPT nr 10/2012 wskazano, że 7% to już granica bezpieczeństwa, a układ będzie funkcjonował w granicach 1-3%.
Przystawki i Mosty
W kontekście adaptacji mostów, np. z Robura (przełożenia 5.166) czy UAZ-a (przełożenia 5.125), należy precyzyjnie dobrać koła zębate do przystawki. Na przykład, przy przystawce do Robura z kołami 85-90 cm, sugerowano tryb 49 zębów, a przy kołach 90-96 cm - 51 zębów. W przypadku mostu UAZ przy przełożeniu 8-41 i kołach 85 cm, przy 49 zębach koła 7,5-18 mogłyby być odpowiednie. Skracanie mostu to ostateczność, gdyż trudno jest uzyskać współosiowość, co może prowadzić do uszkodzeń.
Ursus C-360-3P - Modernizacja z Silnikiem Perkins
Główna różnica między ciągnikami Ursus C-360 a C-360-3P polegała na zamontowaniu nowego silnika MF PERKINS - AD3.152UR. Ten trzycylindrowy silnik o mocy 47,5 KM (C-360 miał 52 KM) charakteryzował się mniejszym zużyciem paliwa, obniżonym poziomem hałasu i mniejszym zadymieniem spalin. W pierwszych egzemplarzach montowano oryginalne silniki wyprodukowane w Wielkiej Brytanii, wyróżniające się calowym układem śrub i dłuższą żywotnością. Różniły się również tarcze sprzęgłowe i dłuższe wałki sprzęgłowe.
Ursus C-360-3P, mimo upływu lat, jest nadal cenionym ciągnikiem. Charakterystyczną cechą wszystkich Ursusów z rodziny C-360 jest głośna praca przekładni głównej na wyższych biegach, wynikająca z zastosowania prostych zębów na wałku atakującym i tarczy. Ciągniki te różniły się głównie silnikiem i jego osprzętem, deską rozdzielczą oraz rodzajami kabin. Od sierpnia 1989 roku wprowadzono jeden akumulator montowany z przodu ciągnika w masce przed chłodnicą (wcześniej były dwa akumulatory pod podłogą kabiny). Zmieniono również układ zaczepów tylnych i nieznacznie wzmocniono instalację hydrauliczną.