Nazwa „traktor” wywodzi się od łacińskiego słowa tractus, co oznacza ciągnięcie, przeciąganie, wleczenie za sobą, i jest używana w większości języków na świecie.
Historia Ciągników Rolniczych
Przed powstaniem traktora rolniczego prace uprawowe wymagały wsparcia zwierząt pociągowych, głównie koni, bydła i osłów. Około połowy XIX wieku rozpoczęto używanie lokomobili w systemie orki parowej, polegającej na przeciąganiu pługa przy pomocy lin pomiędzy dwiema maszynami rozstawionymi na krańcach pola. Pierwszy skonstruowany na świecie ciągnik o napędzie spalinowym to maszyna konstrukcji Amerykanina Johna Froehlicha z 1892 roku.
Definicja i Zastosowanie Ciągnika Rolniczego w Polsce
Według prawa o ruchu drogowym w Polsce, ciągnik rolniczy to pojazd silnikowy skonstruowany do używania łącznie ze sprzętem do prac rolnych, leśnych lub ogrodniczych. Maksymalna dopuszczalna prędkość poruszania się ciągnika rolniczego w ruchu ulicznym to 30 km/h (również z przyczepą). Ciągnik rolniczy używany jest do przemieszczania pojazdów, maszyn i urządzeń nieposiadających własnego napędu (np. przyczep), do napędu maszyn i urządzeń nieposiadających własnego silnika za pośrednictwem wałka odbioru mocy (WOM), koła pasowego (obecnie praktycznie nie występuje) lub złączy hydrauliki zewnętrznej. Maszyny i urządzenia współpracujące z ciągnikiem można montować przy użyciu trójpunktowego układu zawieszenia (TUZ), w większości maszyn znajdującego się z tyłu, w nowoczesnych maszynach często występuje on również z przodu.
Rodzaje Ciągników Rolniczych
Ciągniki rolnicze dzielą się na kilka podstawowych typów w zależności od konstrukcji układu jezdnego i przeznaczenia:
Ciągniki kołowe
- Ciągniki kołowe ze stałym napędem jednej (tylnej) osi (2WD): są to ciągniki uniwersalne o mocy do 310 KM, najczęściej spotykane. Obecnie produkowane są również z dołączanym napędem przedniej osi (MFWD).
- Ciągniki kołowe ze stałym napędem obu osi (4WD): zazwyczaj ciągniki ciężkie, obecnie produkowane osiągają moc od 50 do 600 KM.
Ciągniki gąsienicowe
To ciągniki, w których układ jezdny stanowią gąsienice. Zazwyczaj stosowane do najcięższych prac, najczęściej spotykane na terenach podmokłych i o glebach ciężkich. W latach 70.-80. ciągniki na stalowych gąsienicach, wskutek wielu wad i ograniczeń zastosowania, praktycznie wyparte zostały przez ciężkie ciągniki kołowe. Obecnie, przy dużej uwadze, jaką przykłada się do ograniczenia ugniatania gleby, idea gąsienicowego układu jezdnego opartego na gąsienicach ze zbrojonej stalą nieścieralnej gumy przeżywa swój renesans.
Ciągniki półgąsienicowe
W zasadzie opierają się na idei ciągnika kołowego, lecz zamiast kół na jednej (ciągniki półgąsienicowe) lub wszystkich osiach stosuje się specjalne gąsienicowe wózki.
Ciągniki specjalistyczne
- Ciągniki komunalne: małe ciągniki służące do robót komunalnych w miastach, m.in. do odśnieżania dróg, koszenia trawy oraz utrzymywania zieleni w parkach.
- Ciągniki ogrodnicze: małe ciągniki przystosowane do upraw międzyrzędowych, o wąskich oponach z możliwością zmiany rozstawu kół, jednoosiowe lub dwuosiowe. Ciągnik ogrodniczy jest ciągnikiem rolniczym, gdyż jest dostosowany do podczepiania maszyn i narzędzi rolniczych, niezależnie od liczby osi czy osiąganej prędkości. W Polsce najczęściej spotykane to Ursus C-330 i Władimirec T-25.
- Ciągniki pomocnicze: pojazd stworzony z myślą o zadaniach wspomagających, do których standardowy sprzęt nie nadaje się z powodu zbyt dużej masy, niewystarczającej zwrotności lub nieekonomicznej jazdy. Ich największymi atutami są mobilność i ekonomiczna jazda. Taki pojazd zużywa mniej paliwa, nie wymaga kosztownej konserwacji, a dzięki przemyślanej konstrukcji umożliwia efektywną pracę w trudno dostępnych miejscach. Zastosowanie ciągnika pomocniczego obejmuje szereg prac sezonowych i całorocznych - od transportu narzędzi i płodów rolnych po obsługę niewielkich maszyn współpracujących. To także doskonały wybór do codziennych obowiązków gospodarskich, takich jak prace w sadzie, porządkowanie terenu czy odśnieżanie.
Aspekty Prawne Ciągników Rolniczych
Każdy pojazd, niezależnie czy jest to lekki skuter, czy wielotonowy kombajn, podlega przepisom ruchu drogowego. Posiadacze sprzętu rolniczego są zatem zobowiązani do rejestracji pojazdów i poruszania się po drogach jedynie sprawnym sprzętem. O przestrzeganiu przepisów wspominać nie trzeba.
Rejestracja Maszyn Rolniczych
Rejestracja maszyn rolniczych to temat, który może zaskoczyć niejednego rolnika. Wbrew pozorom, nie wszystkie maszyny rolnicze muszą być rejestrowane, ale te, które poruszają się po drogach publicznych - już tak, nawet jeśli jest to kilka metrów od gospodarstwa do pola. Zgodnie z przepisami, obowiązek rejestracji dotyczy tylko tych, które poruszają się po drogach publicznych. Wymienne urządzenia ciągnięte, które poruszają się po drogach publicznych, również podlegają rejestracji. Procedura rejestracji jest podobna do tej dla pojazdów mechanicznych - potrzebujemy dowodu zakupu, ubezpieczenia OC i kilku innych dokumentów. Zgodnie z przepisami prawa o ruchu drogowym, przyczepy rolnicze, podobnie jak inne pojazdy mechaniczne, podlegają obowiązkowi rejestracji. Jazda z niezarejestrowaną przyczepą rolniczą to wykroczenie, zgodnie z ustawą Prawo o ruchu drogowym. W przypadku kontroli drogowej kierowca może otrzymać mandat, a także zakaz dalszej jazdy do czasu rejestracji pojazdu. Może też zostać zatrzymany dowód rejestracyjny.
Podsumowanie rejestracji ciągników z Agritrac w 2022 roku
Homologacja i wymagane wyposażenie
Według Art. 68 ust. 7 pkt 2, każdy pojazd wyprodukowany po 20 marca 1958 roku ma lub nie ma homologacji. Aby pojazd został dopuszczony do ruchu legalnie, zwłaszcza nowe typy, musi spełniać określone normy homologacyjne. Ciągniki ogrodnicze, nawet jeśli są ciągnikami rolniczymi, często nie posiadają wymaganego prawem osprzętu (światła, kierunkowskazy, hamulce itd.), co uniemożliwia im legalne poruszanie się po drogach publicznych. W takich przypadkach brak homologacji lub odpowiedniego wyposażenia stanowi przeszkodę w rejestracji. Niemniej jednak, w Polsce stosuje się praktykę, gdzie brak tabliczki znamionowej na pojeździe sprowadzonym z zagranicy nie stanowi problemu. Po negatywnym wyniku badania technicznego i uzyskaniu zgody starosty na zamontowanie tabliczki znamionowej, pojazd może przejść pozytywny wynik badania technicznego. Opłata za zgodę w starostwie wynosi 40 zł opłaty skarbowej oraz około 10 zł opłaty skarbowej. Do decyzji przygotowuje się wszystkie dokumenty jak do rejestracji.
Ubezpieczenie OC
W naszych rozważaniach musimy brać pod uwagę, że praktycznie każdy pojazd poruszający się po drodze publicznej musi mieć ubezpieczenie OC. W tym przypadku ciągnik ogrodniczy również. Lepiej, żeby był dowód rejestracyjny, ponieważ w przypadku kolizji świadczy on o sprawności pojazdu i posiadaniu wymaganych badań technicznych.
Prawo Jazdy a Ciągniki Rolnicze
Posiadanie prawa jazdy kategorii B uprawnia nie tylko do jazdy samochodami osobowymi, ale również daje możliwość legalnego prowadzenia innych pojazdów.
Uprawnienia kategorii B
Prawo jazdy kategorii B uprawnia do prowadzenia pojazdu samochodowego o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 tony (z wyjątkiem autobusu i motocykla). Dodatkowo, właściciel prawa jazdy kat. B może prowadzić:
- Ciągnik rolniczy oraz pojazd wolnobieżny (czyli taki, którego konstrukcja ogranicza możliwą prędkość jazdy do 25 km/h) - czyli np. kombajn rolniczy czy walec. Do ciągnika i pojazdu o ograniczonej prędkości możesz też zamontować przyczepę o dopuszczalnej masie całkowitej (dmc) do 750 kilogramów. Należy pamiętać, że ciągnik rolniczy i pojazd wolnobieżny (z przyczepą oraz bez) można prowadzić na podstawie kat. B tylko w Polsce.
- Czterokołowiec - pojazdy wykorzystywane do przewozu osób i ładunków, w tym quady i inne lekkie czterokołowce (tzn. nie cięższych niż 350 kg, które nie poruszają się szybciej niż 45 km/h).
- Skuter - jednoślad o pojemności skokowej do 50 cm³.
- Zespół pojazdów złożony z samochodu oraz przyczepy lekkiej - o dmc do 750 kg. Może to być także zespół pojazdów, który tworzą samochód o dmc do 3,5 t (nie może być to autobus i motocykl) oraz inna przyczepa, ale pod warunkiem, że dmc całego tego zespołu pojazdów nie przekracza 3 500 kg. Przyczepa nigdy nie może być również cięższa niż pojazd ją holujący. Jeśli rozszerzysz swoje prawo jazdy o dodatkowy wpis (zdobędziesz kod B96), zdobędziesz uprawnienia do prowadzenia zespołu pojazdów składającego się z pojazdu o dmc do 3,5 t oraz przyczepy innej niż lekka, przy czym dopuszczalna masa całkowita takiego zespołu pojazdów nie będzie mogła być wyższa niż 4 250 kg.
- Motocykle z silnikiem do 125 cm³ - aby móc jeździć takim jednośladem, musisz mieć prawo jazdy kategorii B od minimum 3 lat. Dodatkowe warunki musi spełnić również sam pojazd.
Zdawalność egzaminów na prawo jazdy
Egzamin na prawo jazdy w Polsce zdaje średnio 35 proc. osób, które do niego podchodzą. Posiadaniem prawa jazdy może się pochwalić 80 proc. mężczyzn i 51 proc. kobiet (wyniki badania przeprowadzonego w 2017 roku przez CBOS).
Quad jako Ciągnik Rolniczy
Zgodnie z polskimi przepisami, quad może pełnić funkcje ciągnika rolniczego. Wiele osób korzysta z tej możliwości, co pozwala nie tylko na legalną jazdę po drogach, ale także na wykorzystywanie pojazdu do różnych zadań w gospodarstwie. Inwestycja w nowy quad i jego rejestracja jako ciągnik rolniczy, części zamienne i serwis również wychodzą o wiele taniej, niż w przypadku tradycyjnych ciągników.
Zastosowania Quadów w Rolnictwie
Po przyłączeniu odpowiednich narzędzi, quad może służyć do zgarniania paszy, koszenia, sprzątania czy też odśnieżania. Quady zarejestrowane jako ciągniki rolnicze zdobywają coraz większą popularność w gospodarstwach rolnych, a ich właściciele znajdują im coraz liczniejsze zastosowania. Pojazdy z łatwością przemieszczają się po pastwiskach, umożliwiając doglądanie stada. Jeśli zaś chodzi o trudniejszy teren, doskonale radzą sobie z wąskimi ścieżkami, pozwalając na sprawne manewrowanie np. w lesie.
Rejestracja Quada jako Ciągnika Rolniczego
Jeśli quad ma zostać zarejestrowany jako ciągnik rolniczy, koniecznie trzeba zwrócić uwagę na takie parametry jak pojemność i wydajność silnika. Modele o zbyt niskiej mocy mogą nie sprostać wszystkim wyzwaniom, a ich głównym zadaniem będzie jedynie transport. Quady zarejestrowane jako ciągniki trzeba zgłosić w odpowiednim wydziale komunikacji w urzędzie, zgodnie z miejscem zamieszkania właściciela. Cała procedura jest podobna do rejestracji auta. Konieczne będzie pokrycie pewnych opłat, takich jak koszty wyrobienia tablic rejestracyjnych czy otrzymania dowodu rejestracyjnego. W dniu zarejestrowania pojazdu otrzymuje się tymczasowy dokument, który upoważnia do korzystania z pojazdu.
Odliczenie VAT
Przy zakupie quada zarejestrowanego jako ciągnik rolniczy można odzyskać cały podatek VAT, jeżeli pojazd jest używany tylko dla potrzeb działalności gospodarczej.
Instalacje Hamulcowe w Ciągnikach
Starsze ciągniki nie miały instalacji pneumatycznej. Jeśli przyczepa nie osiąga odpowiedniej DMC, może mieć niezależny system hamulcowy. Podstawa prawna, która reguluje te sprawy, to Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. (Dziennik Ustaw z 2003 r. Nr 32 poz. 262).