Prawność i żywotność maszyn rolniczych, zwłaszcza ciągników służących w gospodarstwach rolnych przez wiele lat, w dużej mierze zależy od ich właściwej eksploatacji zgodnie z przeznaczeniem. W okresie intensywnych prac polowych szczególnie ważna jest ich właściwa konserwacja.
Niezawodność Silników i Podstawy Konserwacji
Ciągniki Belarus mogą pochwalić się swoją mocną stroną - jest nią niewątpliwie niezawodny silnik marki MMZ, który skutecznie opiera się tendencji tzw. downsizingu, czyli zmniejszania pojemności silnika. Niezawodność nie zawsze idzie w parze z bezawaryjnością, w szczególności wtedy, kiedy używamy czegoś nie tak jak powinniśmy. Nie raz się przekonaliśmy, że eksploatacja czegoś ponad normę nie jest dobra, to samo dotyczy silnika, nawet najbardziej niezawodnego. Jego nadmierne obciążenie może stać się przyczyną poważnego remontu.
Dlatego tak bardzo ważny jest dobór odpowiednich maszyn do ciągnika, dostosowanie podczas pracy odpowiedniej prędkości, zapoznanie się z instrukcją obsługi i wykonywanie okresowych przeglądów technicznych. Producent ciągników Belarus pierwszy przegląd zaleca zrobić już przy 50 - 70 mth.
Kontrola i Wymiana Filtrów
Jednym z podstawowych zabiegów mających na celu dbałość o silnik jest regularne sprawdzanie i wymiana filtrów, a tych w Belarus-ie mamy kilka, m.in.: filtr powietrza suchy bądź mokry, filtr paliwowy, filtr hydrauliczny, filtr oleju. Przy filtrach mokrych najważniejsza jest kontrola poziomu oleju w misie bądź jego wymiana i usunięcie zanieczyszczeń z obudowy.
O filtr powietrza należy troszczyć się znacznie częściej niż tylko podczas okresowego przeglądu. W dużej mierze zależy to od warunków, w jakich pracuje ciągnik. W czasie żniw bądź wietrznej pogody podczas uprawy przesuszonej gleby, warto sprawdzić go jednorazowo każdego dnia. Jeżeli go nie sprawdzimy, o niedrożności filtra poinformuje nas migająca kontrolka na panelu wskaźników. Na uwadze należy mieć fakt, iż zanieczyszczony filtr powietrza nie spełnia swojej podstawowej funkcji, przez co do silnika przedostaje się kurz i inne zanieczyszczenia, które prowadzą m.in. do jego uszkodzenia. Im później dojdzie do oczyszczenia filtra, tym poważniejsze mogą być tego konsekwencje.
Aby oczyścić suchy filtr, należy przedmuchać go sprężonym powietrzem, z zachowaniem ostrożności, by nie uszkodzić materiału filtrującego. Ciśnienie sprężonego powietrza w tym wypadku nie może przekroczyć 5 barów.
Układ Chłodzenia Silnika
Za prawidłowe funkcjonowanie silnika niezwykle odpowiedzialny jest układ chłodzenia. Sprawny termostat, czysta chłodnica i prawidłowy poziom płynu chłodzącego zapewnią optymalne warunki pracy silnika. Przy upałach z jakimi się stykamy w okresie letnim trzeba pilnować, aby nie zagrzał się płyn. W tym celu warto obniżyć obroty silnika bądź go przestudzić, przerywając jego pracę. Przegląd wykonany przez samego użytkownika może uchronić maszyny przed ewentualną usterką, a nas przed niepotrzebnymi wydatkami.
Należy zaznaczyć, że w niektórych modelach, takich jak Belarus 2022.3, oprócz standardowego układu chłodzenia płynem, jednostka jest wyposażona także w układ chłodzenia powietrza dolotowego, tzw. intercooler. Ma to na celu zwiększenie efektywności silnika turbodoładowanego poprzez obniżenie temperatury powietrza wtłaczanego do cylindrów.
Historia i Rozwój Mińskiej Fabryki Traktorów (MTZ)
Mińska Fabryka Traktorów (MTZ) produkująca ciągniki rolnicze marki Belarus została założona 29 maja 1946 roku. Początkowo MTZ specjalizował się w produkcji ciągników gąsienicowych, a dopiero z upływem lat zaczęto produkować ciągniki kołowe, dla których w 1950 roku wprowadzono nazwę „BELARUS”. W 1958 roku został wyprodukowany 100-tysięczny traktor, a w 1972 roku na rynek trafił milionowy egzemplarz. W 1961 roku wprowadzono do produkcji model MTZ-50, a w 1967 roku zaprezentowano model MTZ-80.
Pierwsze Ciągniki Kołowe: MTZ-1 i MTZ-2
W maju 1948 r. nowo utworzone biuro konstrukcyjne przy powstającej w Mińsku fabryce traktorów otrzymało z Ministerstwa Rolnictwa ZSRR zlecenie na opracowanie ciągnika kołowego. Zarządzenie określało podstawowe wymagania: ciągnik miał być przeznaczony dla kołchozów i sowchozów, zasilany silnikiem Diesla o mocy 35-40 KM, wyposażony w podnośnik hydrauliczny i osiągający maksymalną prędkość do 13 km/h. Prace projektowe ruszyły w dużym tempie, a już w październiku 1948 r. zakończone zostały rysunki techniczne prototypu.
Przygotowano dwie wersje ciągnika:
- MTZ-1 - trzykołowy, przeznaczony do upraw międzyrzędowych i wysokopiennych.
- MTZ-2 - klasyczny, czterokołowy traktor.
Ewolucja do MTZ-5
W kolejnych latach stwierdzono szereg niedociągnięć konstrukcji, które przyczyniły się do wielu zmian i w efekcie opracowania następcy, oznaczonego symbolem Białoruś MTZ-5. W prototypowym wydaniu z 1956 r. podniesiono maksymalną prędkość obrotową silnika z 1400 do 1500 obr./min, co przyczyniło się do wzrostu mocy o 3 KM. Zmodernizowany silnik otrzymał symbol D-40K. W skrzyni biegów pojawiła się dodatkowa przekładnia przyśpieszająca, pozwalająca na lepiej dopasowane dwie grupy biegów. Prędkość maksymalna wzrosła do 22 km/h. Poza tym ciągnik otrzymał ulepszony system hydrauliczny NS-37 z rozdzielaczem i możliwością podłączenia dwóch zewnętrznych cylindrów.
Produkcję ciągnika MTZ-5 uruchomiono w 1957 r. Był to już model z rozwierconą średnicą cylindrów silnika ze 100 do 105 mm i podwyższoną do 45 KM mocą. Pod oznaczeniem podstawowym kryły się dwie odmiany - 5L (ze spalinowym silnikiem rozruchowym) oraz 5M (z rozrusznikiem elektrycznym). W 1959 r. „piątkę” poddano kolejnej modernizacji, osiągnięto dalszy wzrost mocy do 48 KM. Poprawiony został system smarowania i układ korbowo-tłokowy. Uzyskano spadek termicznego napięcia powierzchni cylindrów i równomierniejsze oddawanie ciepła. Ciągniki z ulepszonym silnikiem (D-48L/D-48M) otrzymały dodatkową literę S (MTZ-5LS/MTZ-5MS). Od 1959 r., opcjonalnie, fabryka zakładała zamkniętą kabinę z płóciennymi ścianami i dachem. W Mińsku ciągniki MTZ-5 były produkowane do 1962 r., natomiast modele przejściowe wytwarzano dłużej, w celu wdrożenia nowego modelu MTZ-50 bez zatrzymywania fabryki. Warto wspomnieć o mało rozpowszechnionej odmianie MTZ-7 z napędem na dwie osie, którą wytwarzano dość krótko.
MTZ po Rozpadzie Związku Radzieckiego
Po rozpadzie Związku Radzieckiego, który nastąpił w 1991 roku, zakłady traktorowe w Mińsku znalazły się na terytorium niepodległej Białorusi. W latach dziewięćdziesiątych i na początku XXI wieku ciągniki marki Belarus przeszły modernizacje, dostosowując się do nowych standardów i wymagań rynkowych. W 1996 roku logo „MTZ” zmieniło się, przybierając nowy symbol w postaci litery „Б” (БЕЛАРУС).
Obecność Ciągników Belarus na Rynku Polskim
W Polsce ciągniki Belarus zyskały popularność już w latach pięćdziesiątych ubiegłego wieku, a dostępne modele do dzisiaj oferowane są w zakresie mocy od 25 do 160 KM. Pomimo iż MTZ Belarus 2022.3 zaprezentowany został już jakiś czas temu, dopiero teraz trafia do szerokiej dystrybucji. Białoruskie traktory MTZ Belarus to wciąż jedne z najpopularniejszych w naszym kraju ciągników. Szczególny prym wśród nich wiedzie model MTZ-82. W 1954 r. w myśl umów podpisanych między Polską i ZSRR zakupiono licencję na traktor MTZ-2, który miał być wytwarzany pod nazwą Mazowsze. Jednak po dojściu do władzy Władysława Gomułki w 1956 r. pomysł zarzucono.
Mimo sukcesów firma Belarus była krytykowana z powodu niekonkurencyjności i niskiej jakości w porównaniu do zachodnich producentów ciągników rolniczych. W odpowiedzi marka Belarus skoncentrowała się na poprawie wizerunku i rozwoju nowych modeli ciągników, wprowadzając nowoczesne technologie. Ciągniki rolnicze Belarus stanowią częsty widok na polskiej wsi. Produkty firmy MTZ mają w naszym kraju opinię maszyn tanich i niezbyt zaawansowanych technicznie. Użytkownicy Belarusów od lat chwalą sobie prostą konstrukcję ciągników z Białorusi, która nierozerwalnie wiąże się z niskimi kosztami serwisu.
Nowoczesne Ciągniki Belarus i Innowacje
Minskij Traktornyj Zawod (MTZ) to jeden z większych producentów ciągników rolniczych na świecie. W zeszłym roku miński zakład wytworzył aż 32 689 sztuk, z czego 90% zostało przeznaczonych na eksport. Głównymi rynkami zbytu są Rosja, Ukraina, Pakistan oraz Kazachstan. Asortyment MTZ obejmuje kilkadziesiąt modeli, począwszy od przestarzałej serii Belarus 550, wywodzącej się z lat 60., a skończywszy na ciągnikach dużej mocy z niemieckimi lub amerykańskimi silnikami.
Ciągnik Belarus 2022.3
Oferta białoruskich ciągników MTZ Belarus w Polsce powiększyła się o model 2022.3 o mocy 212 KM. Pod maską Belarusa 2022.3 znajdziemy 6-cylindrowy silnik produkcji MMZ o pojemności 7,1 l. Silnik dodatkowo wyposażono w turbodoładowanie i chłodnicę powietrza doładowanego (intercooler). Za przeniesienie napędu odpowiada prosta, mechaniczna i zsynchronizowana skrzynia biegów. Przekładnia posiada dwa zakresy jazdy do przodu: polowy i szosowy, bieg wsteczny obsługiwany jest w ramach jednego zakresu. Belarus 2022.3 oferuje za to elektrohydrauliczne sterowanie podnośnikiem, dzięki czemu jego obsługa jest precyzyjna i komfortowa. Tylny podnośnik sterowany elektrohydraulicznie może poszczycić się udźwigiem 6,5 t. Do napędzania maszyn dostępne są cztery prędkości WOM: 540, 750, 1000 i 1400 obr./min. Układ hydrauliki zewnętrznej ma wydatek 56 l/min, a do zasilania sprzętu dostępne są trzy pary wyjść plus gniazdo wolnego spływu. Ciągnik wyposażony jest w dwa zbiorniki paliwa, których łączna pojemność wynosi 360 l, co zdaniem producenta powinno wystarczyć na 10 godzin wytężonej pracy. W standardzie znajdziemy również 3 pary wyjść hydraulicznych oraz opony w rozmiarze 420/70R24 z przodu oraz 580/70R40 z tyłu. Niskie koszty serwisu są atutem tego modelu, a wymienny filtr paliwa w obudowie jest bardzo ekonomiczny. Cena modelu 2022.3 wynosi około 265 tys. złotych, a okres oczekiwania na zamówiony egzemplarz to około 2 miesięcy.
Belarus 4522 z silnikiem Caterpillar
Czerwony kolor charakterystyczny dla maszyn spod znaku Belarus oraz moc 460 koni mechanicznych w połączeniu z atrakcyjnym wyglądem to mieszanka, która może się podobać. Charakteryzuje go nowa osłona chłodnicy i maska z dość oryginalnym układem reflektorów. Czerwony lakier z którym kojarzymy produkty Belarusa tym razem został nałożony również na sześciocylindrowy silnik Caterpillara. Tegoroczną nowością konstruktorów z Mińska jest model Belarus 4522 z silnikiem Caterpillar C13 o pojemności 12,5 l i mocy maksymalnej 466 KM. Pierwszy raz model ten ujrzał światło dzienne już w 2016 roku na wystawie Belagro w Mińsku. Od tego czasu zmontowano kilkanaście takich ciągników, z których niektóre są nadal w fazie prób polowych w gospodarstwach. Prezentowany model wyróżnia nowoczesna stylistyka zaproponowana przez MTZ już podczas targów Agritechnica w Hanowerze, oraz szerokie ogumienie w rozmiarze 1000/50R25 na przedniej osi i tylne opony 1250/50R32, które istotnie zmniejsza nacisk na glebę 15-tonowego traktora. Przekładnia typu powershift oferuje 16 biegów do przodu i 8 w tył zmienianych pod obciążeniem. W ciągniku Belarus 4522 dodatkowo zostały zamontowane videokamery, które pełnią funkcję lusterek.
Największy dotychczas model: Belarus 5022
W minionym roku gwiazdą dorocznej uroczystości na placu fabryki MTZ Belarus był największy jak do tej pory model Belarus 5022 o mocy 500 KM. Wszystko za sprawą sześciocylindrowego silnika wysokoprężnego Caterpillar o poj. 18,1-litra. Co ważne silnik spełnia wymagania Stage V, zaś na rynki rosyjski i białoruski montowana ma być jednostka spełniająca standard Stage III. Przekładnia typu powershift zapewnia 16 przełożeń w przód i 8 w tył. Gigantyczny traktor o masie 18,6 tony może rozpędzić się do prędkości 38 km/h. Układ hydrauliczny traktora generuje ciśnienie robocze 215 barów, które jest obsługiwane przez pompę o wydajności 200 litrów. Przedni TUZ ma udźwig 5,5 t, a tylny może unieść ładunek 11,5 t. W trakcie prezentacji na przedniej osi zamontowano ogumienie 650/65R38, a na tylnej opony 750/75R46. Pod maską białoruskiego kolosa drzemie 6-cylindrowy silnik Caterpillar C9 rozwijający moc 364 KM. Jednostka spełnia normy emisji na poziomie Stage 3A, przez co nie można jej nabyć na terenie UE. Do dyspozycji mamy tu 36 biegów do przodu i 24 w tył oraz jedną prędkość WOM: 1000 obr./min. Producent chwali się nośnością tylnej osi rzędu 10 ton i układem hydraulicznym o wydatku 160 l/min przy ciśnieniu 20 MPa. W standardzie ciągnik wyposażony jest w przednie ogumienie w rozmiarze 600/65R34 i tylne 710/70R42, natomiast na życzenie dostępne są opony 710/55R30 z przodu i 900/50R42 z tyłu. W wersji podstawowej ciągnik waży 14 ton i może się rozpędzić nawet do 40 km/h.
Rolnictwo Precyzyjne i Ciągniki Hybrydowe
MTZ Belarus 4522 idzie w kierunku trendów jakie wyznacza rolnictwo precyzyjne. Mińska Fabryka Traktorów również pokusiła się o Autopilota. System automatycznego prowadzenia w ciągniku rolniczym Belarus jest zintegrowany z układem kierowniczym. Jak zapewnia producent, cechuje się wysoką dokładnością sygnału bez względu na rodzaj pola. Zastosowanie systemu autopilota może przynieść duże korzyści w zmniejszeniu zużycia paliwa, poprawie jakości wykonywanych prac polowych oraz zwiększeniu plonów.
Stosuje się dwa rodzaje mechanizmów autopilota:
- Pierwszy - silnik elektryczny na wale kierowniczym. Jest to tańszy i bardziej uniwersalny wariant, z dokładnością od 7 do 12 cm.
- Drugi rodzaj układu - z hydroblokiem, który ma wpływ na pracę cylindrów hydraulicznych.
Inżynierowie z Mińska nad hybrydowym traktorem pracują już od 2006 roku. Efekt ich działań to ciągnik ciężki o oznaczeniu Belarus 3623. Źródło napędu hybrydy stanowi 6-cylindrowy diesel Mercedes-Benz OM470 o mocy 373 KM lub Cummins QSL9 generujący 360 KM. Jednostka spalinowa pełni rolę generatora dla głównego silnika elektrycznego wytwarzającego 270 kW (367 KM). Według Białorusinów nowy model cechuje się spalaniem niższym o około 15% podczas prac polowych i o minimum 30% w trakcie wykonywania zadań transportowych. Dzięki charakterystyce silnika elektrycznego moc dostępna jest w całym zakresie obrotów. W efekcie 367-konna hybryda odpowiada klasycznemu ciągnikowi z 420-konnym dieslem. Producent podkreśla niezawodność układu napędowego, który przez aż 30 tys. motogodzin (mth) nie będzie wymagał poważnych ingerencji. Według wyliczeń, każde 10 tys. mth przyniesie oszczędność na poziomie około 40 tys. dolarów. Belarus 3623 jest ciągnikiem, którego odbiorcami mają być przede wszystkim klienci posiadający areały o wielkiej powierzchni. Dlatego w pierwszej kolejności traktory te będą kierowane na rynki Rosji, Kanady oraz USA.
tags: #ciagnik #bialoruski #chlodzony #powietrzem