Wałek odbioru mocy (WOM) jest kluczowym elementem w wielu ciągnikach rolniczych, w tym w popularnych modelach Ursus. Zapewnia on napęd dla maszyn towarzyszących, takich jak prasy, kosiarki czy opryskiwacze. Niestety, mechanizm WOM, podobnie jak inne układy hydrauliczne i mechaniczne, bywa podatny na awarie. W niniejszym artykule omówimy typowe problemy związane z włączaniem i działaniem wałka WOM, a także przedstawimy praktyczne wskazówki dotyczące ich diagnozy i naprawy, bazując na doświadczeniach użytkowników ciągników Ursus 912, 914 oraz C-360.
Typowe objawy awarii wałka WOM w ciągnikach Ursus
Trudności z włączeniem WOM lub jego zatrzymywanie pod obciążeniem
Użytkownicy ciągników, takich jak Ursus 912, często zgłaszają, że wałek przekazu mocy nie raz dobrze działa, a nieraz trzeba długo czekać, żeby się włączył. Zdarza się również, że pod obciążeniem wałek WOM staje. Nawet wymiana całego kosza wałka przekazu mocy nie zawsze rozwiązuje ten problem.
Wyciek oleju z układu sprzęgła WOM
Kolejnym powszechnym problemem jest wyciek oleju spod pokrywy tylnej sprzęgła WOM. Przypuszcza się, że często winne są uszkodzone oringi. W związku z tym pojawia się pytanie, czy po odkręceniu tej pokrywy od mostu, całe sprzęgło wyjdzie w całości, bez konieczności rozbierania mostu? Możesz śmiało wyjmować, nic się nie rozpadnie, jedynie mogą przestawić się tarczki, które łatwo ustawić na rowki - będziesz to widział.

Problemy z prawidłowym wyborem trybu pracy WOM i pompy
Podczas pracy na polu może dojść do awarii, w której dźwignia WOM-u i pompy znajduje się w położeniu maksymalnie w przód (w normalnych warunkach ta pozycja odpowiada za napęd wału i pompy niezależny od skrzyni biegów), jednak aktywny jest tryb, w którym napędzany jest wałek WOM zależnie od skrzyni biegów. Dźwignię można wówczas podnieść tylko o jeden stopień do góry (dalej nie można, bo jest zablokowana) i wtedy włącza się pompę zależną od skrzyni, a powinno być wyłączone wszystko (WOM i pompa).
Diagnostyka i lokalizacja przyczyn awarii
Kontrola ciśnienia w układzie hydraulicznym WOM
Ciśnienie to podstawa prawidłowego działania wałka WOM. Jeśli nie masz czym zmierzyć ciśnienia, to przynajmniej napraw kontrolkę. W przypadku Ursusa 914, na rozdzielaczu, w miejscu przewodów dostarczających olej do wałka, wkręcono nanometry, które pokazywały ciśnienie 15 atm. Oznaczało to, że rozdzielacz i pompa są w porządku, podobnie jak na końcu tych przewodów. To wskazuje, że problem leżał dalej w układzie.
Z kroniki garażowej #11☆Ursus c360☆ Pomiar ciśnienia sprężania 🔧🚜
Szczegółowa inspekcja kosza sprzęgła WOM
Główna przyczyna problemów często tkwi w "koszu" sprzęgła, w którym znajdują się tarczki. W jednym z przypadków w ciągniku Ursus 914, pierwsza przekładka napędowa, ta z zębami, opierała się na końcu wcięć w koszu. Powodowało to powstanie przestrzeni pomiędzy ceowatym pierścieniem a tą przekładką. Wszystko co należało zrobić, to między nie wstawić te cienkie pierścienie, aby zlikwidować tę przestrzeń. Wówczas zębata przekładka oparła się w całości na spodzie tłoczka, a nie dochodziła do końca tego wycięcia. Koszt takiej naprawy wyniósł jedynie 8 zł, a czas jej wykonania to około 40 minut. Dodatkowo, po tej naprawie, hamulec po wyłączeniu wałka również zaczął działać prawidłowo.

Praktyczne wskazówki dotyczące naprawy
Rozwiązanie problemu z zablokowaną dźwignią WOM
Jeśli dźwignia WOM jest zablokowana lub nie pozwala na prawidłowy wybór trybu pracy, spróbuj wykręcić zatrzask z dekla (będzie to pierwszy od lewej) i wtedy przełączyć dźwignię. Można również spróbować kombinować na wyciśniętym sprzęgle, żeby rozłączyć drugi stopień i zluzować napięcie na trybach. Po wykręceniu zatrzasków warto popatrzeć w otwór po nim, aby ocenić stan mechanizmu.
Znaczenie prawidłowego montażu i uszczelnień
Poprawny montaż wszystkich elementów kosza sprzęgła i układu hydraulicznego WOM jest kluczowy. Niewielkie niedokładności, takie jak niewłaściwe ułożenie tarczek lub brak cienkich pierścieni dystansowych, mogą prowadzić do poważnych awarii i kosztownych napraw. Regularne sprawdzanie stanu oringów i uszczelek zapobiega wyciekom oleju, które mogą prowadzić do spadku ciśnienia i nieprawidłowego działania WOM.
Części zamienne do wałka WOM w ciągnikach Ursus
Dostępne są oryginalne wałki przekazu mocy oraz zamienniki do ciągników Ursus. Przykładowo, wałek przekazu mocy (WOM) pasujący do ciągnika Ursus C-360, C-362, C-355, C-4011 ma numer porównawczy 50619021 O (lub 50/61-902/1). Jest to istotna część skrzyni biegów, zapewniająca prawidłowe funkcjonowanie napędu maszyn towarzyszących. Wybierając części zamienne, zawsze należy zwracać uwagę na ich jakość i zgodność z modelem ciągnika.
