Kabiny w Ciągnikach Rolniczych Fortschritt ZT

Wprowadzenie Ciągników Fortschritt ZT do Polski

Choć fabryka VEB Traktorenwerk Schönebeck znajdowała się w Niemieckiej Republice Demokratycznej, ciągniki Fortschritt, zarówno tytułowy ZT-303, jak i pokrewne ZT-300, ZT-320 czy ZT-323, na szerszą skalę zaczęły się pojawiać w Polsce dopiero w latach 90-tych XX wieku w ramach prywatnego importu maszyn używanych. Wcześniej, jako nowe, pojawiały się u nas sporadycznie. Ze względu na wiele rozwiązań różniących je od krajowych Ursusów, nazywane były często cudami techniki. W archiwalnych dokumentach można znaleźć informacje, że ciągniki Fortschritt bywały przekazywane przez NRD w ramach rozliczeń barterowych w zamian za różne polskie towary.

Historia i Rozwój Serii Fortschritt ZT

Marka Fortschritt w NRD była monopolistą na rynku maszyn rolniczych i nie tylko. Historia fabryki w Schönebeck sięga roku 1885, a od 1935 roku fabryka należąca wówczas do grupy Junkers, rozpoczęła produkcję ciągników kołowych i gąsienicowych. Po drugiej wojnie światowej zakład powrócił do cywilnego asortymentu. Wraz z powstaniem zjednoczenia przemysłu budowy maszyn IFA, został włączony w jego struktury.

Fortschritt ZT-300 i ZT-303

W 1962 roku władze NRD przyjęły program rozwoju rolnictwa, w ramach którego zaznaczyły potrzebę powstania ciągnika większej mocy niż dotychczas produkowane. Dwa lata później fabryka ciągników w Schönebeck zaprezentowała prototyp ZT-300. Po trzech latach testów, w lipcu 1967 roku, władze Niemieckiej Republiki Demokratycznej uznały, że ciągnik stworzony przez zespół inż. Reinharda Blumenthala to maszyna nowoczesna, potężna i odpowiadająca najnowszemu poziomowi światowej techniki. W Niemieckiej Republice Demokratycznej, gdzie dotychczas mechanizacja rolnictwa opierała się na ciągnikach Famulus o mocy 30 i 36 koni mechanicznych, nowy Fortschritt ZT-300 był przełomową maszyną. Z ważniejszych modernizacji należy wymienić wprowadzenie w 1971 roku modelu ZT-303, wyposażonego w napęd na 4 koła.

Po famuluksie produkcję traktorów w NRD zrestrukturyzowano. Celem było zaoferowanie traktorów w pięciu różnych klasach wielkości. W klasie mocy 90 KM opracowano ZT 300, a do produkcji wszedł tylko ZT 300, której rozpoczęcie nastąpiło jesienią 1967 roku. Producentem było Traktorenwerk Schönebeck, a silnik wyprodukował Motorenwerk Nordhausen. Czterocylindrowy silnik o pojemności 6,6 litra został opracowany na bazie silnika IFA W50 ciężarówki. Z ciężarówki IFA zastosowano również napędzaną przednią oś, która została zamontowana w modelu z napędem na cztery koła ZT 303, zaprezentowanym w 1971 roku.

Skrzynia biegów w traktorach serii ZT składała się z trzech biegów podstawowych, trzech zakresów do jazdy do przodu i dwóch do tyłu oraz biegu szybkiego. Łącznie było więc 18 biegów do przodu i 12 do tyłu. Układ kierowniczy był wspomagany, a hamulce hydrauliczne - bębnowe. Zalety ZT to również łatwość obsługi serwisowej i dobre przełożenia biegów. Wadami były niskie prześwity i duży promień skrętu. W 1973 roku fabryka została włączona do kombinatu Fortschritt, a później na bocznych panelach traktorów pojawiła się również marka Fortschritt. Początkowo ZT był czerwony lub niebieski, a w ostatnich latach także w zielonym kolorze Fortschritt. Około połowy lat 70. układ kierowniczy zmieniono na hydrostatyczny. Na wiosnę 1978 roku moc silnika podniesiono do 100 KM. Traktory serii ZT były sprzedawane w Europie Zachodniej, między innymi we Francji, Belgii i Hiszpanii.

Charakterystyka Kabin w Modelach ZT-300 i ZT-303

Kabina w ciągnikach Fortschritt serii ZT, w tym w modelach ZT-300 i ZT-303, była nowoczesna jak na ówczesne standardy zachodnie. Charakteryzowała się kilkoma specyficznymi rozwiązaniami konstrukcyjnymi:

• Pedały przechodziły przez podłogę.
• Dźwignie zmiany biegów były umieszczone na środku.
• Kabina zawsze była biała, niezależnie od koloru reszty ciągnika.

Jak podkreśla właściciel odrestaurowanego Fortschritta ZT-303, Piotr Leśny, choć maszyna ma już swoje lata i ze względu na duży promień skrętu potrzebuje kawał pola, by zawrócić, charakteryzuje się również dużą siłą uciągu, szczelną w porównaniu do Ursusów kabiną czy bardzo wydajnym ogrzewaniem.

Komfort i Wyposażenie Kabiny Fortschritt ZT 323-A

Model Fortschritt ZT 323-A, produkowany w latach 1985-1992, przedstawiał dalszy rozwój w kwestii komfortu operatora i wyposażenia kabiny. Ciągnik ten został wyposażony w:

• Komfortową kabinę ogrzewaną i wentylowaną, co znacznie poprawiało warunki pracy w różnych porach roku.
• Hydrostatyczny układ kierowniczy.
• Hydrauliczne sterowanie sprzęgła.

Układ elektryczny ciągnika Fortschritt ZT 323 został wyposażony m.in. w:

• Czujnik zanieczyszczenia filtra powietrza.
• Czujnik zanieczyszczenia filtrów oleju (silnik).
• Czujnik zanieczyszczenia filtra hydrauliki.
• Świecę płomieniową i elektrozawory sterujące pneumatyką.

Ponadto, standardowe wyposażenie kabiny obejmowało:

• Halogeny robocze.
• Wycieraczka oraz spryskiwacz przedniej szyby.
• Wentylacja kabiny.
• Wskaźnik poziomu paliwa i ciśnienia pneumatyki.

Instalacja elektryczna działała na napięciu 24V oraz wyposażona była w 2 akumulatory. Należy również zaznaczyć, że kabina ZT 323 nie posiadała systemu ROPS (Roll-Over Protective Structures), co było typowe dla wielu maszyn z tamtego okresu.

Specyfikacje Techniczne i Udoskonalenia

Poniższa tabela przedstawia wybrane dane techniczne ciągników serii Fortschritt ZT, uwzględniając rozwój i zmiany na przestrzeni lat, w tym aspekty związane z kabiną i jej funkcjonalnością.

tags: #ciagnik #fortschritt #kabina