Wraz ze wzrostem wielkości, szerokości roboczych i stopnia skomplikowania maszyn rolniczych, producenci oferują ciągniki o coraz większych mocach. W pewnym momencie jednak konwencjonalny kołowy układ jezdny przestaje zapewniać efektywny uciąg. Dlatego producenci coraz częściej stawiają na układy gąsienicowe, które zdecydowanie poprawiają trakcję oraz obniżają nacisk na jednostkę powierzchni, ograniczając ugniatanie gleby.
Zalety i ograniczenia trakcji gąsienicowej
Myli się ten, kto uważa, że napęd gąsienicowy to panaceum na każde warunki polowe. Choć trakcja jest lepsza niż w przypadku kół ze względu na większą powierzchnię styku z podłożem, skuteczność samooczyszczania w mokrych warunkach, zwłaszcza na podłożach gliniastych, bywa problematyczna. Zalepiony bieżnik powoduje, że gąsienica zaczyna się ślizgać.
Typy podwozi a warunki pracy
- Układy 2-gąsienicowe: Lepiej sprawdzają się tam, gdzie pola są suche i wyrównane. Charakteryzują się lepszą zwrotnością samego ciągnika.
- Układy 4-gąsienicowe: W mokrych warunkach zwyciężają zazwyczaj układy 4-gąsienicowe, gdzie dzięki ruchowi gąsienic po wózku w kształcie trójkąta następuje ich lepsze oczyszczanie.
- Układy hybrydowe (koła z przodu, gąsienice z tyłu): Rozwiązania takie jak Claas Axion Terra Trac czy Case IH Magnum Rowtrac łączą zalety obu systemów, zapewniając zwiększoną trakcję przy zachowaniu szerokości maszyny nieprzekraczającej 3 metrów.
Nowoczesne rozwiązania techniczne
Niezależnie od rodzaju podwozia, ciągniki fabrycznie wyposażone w gąsienice są droższe od wersji konwencjonalnych - różnica w cenie może dochodzić do 30 proc. Należy również pamiętać, że gąsienice nie są stworzone do intensywnych prac transportowych na drogach utwardzonych, gdzie szybciej się zużywają i mogą się nagrzewać.
Innowacje w konstrukcji
Producenci tacy jak John Deere oferują serie ciągników (np. 8RX), które skonstruowano pod kątem maksymalnej ochrony gleby. Z kolei Fendt w serii 1100 Vario MT wprowadził układ amortyzacji SmartRide+, który za pomocą siłowników hydraulicznych umożliwia wzdłużne wypoziomowanie maszyny. Unikalnym rozwiązaniem jest również wychylny tylny TUZ, który ułatwia prowadzenie szerokich maszyn towarzyszących.
Zasada działania napędu gąsienicowego
Ciągniki gąsienicowe opierają się na podłożu za pomocą nawiniętej gąsienicy pierścieniowej. Pod działaniem momentu napędowego, koło napędowe w sposób ciągły podwija gąsienicę, a siła reakcji podłoża napędza ciągnik do przodu. Maksymalna siła napędowa zależy od wydajności silnika oraz warunków przyczepności. Opór toczenia powstaje w wyniku odkształcenia gleby w kierunku pionowym oraz tarcia wewnętrznego elementów układu jezdnego.
Różnicowy | Jak to działa?
Historyczne korzenie: Ciągnik artyleryjski C2P
W Polsce w okresie międzywojennym opracowano własną konstrukcję - ciągnik artyleryjski C2P. Był to pierwszy gąsienicowy ciągnik zaprojektowany i produkowany w kraju, bazujący na rozwiązaniach tankietki TKS. Pojazdy te, produkowane w Państwowych Zakładach Inżynierii, służyły do holowania armat przeciwlotniczych Boforsa. Konstrukcja przeszła długą drogę modernizacji - od prototypów z nitowanym kadłubem po seryjne wersje spawane, wyposażone w silniki Fiat 122 BC o mocy 46 KM.
tags: #ciagnik #gasienicowy #most