Ciągniki kontenerowe w portach

Ciągniki kontenerowe, znane również jako ciągniki terminalowe, odgrywają kluczową rolę w efektywności operacji logistycznych w portach, centrach dystrybucyjnych i magazynach. Są to wyspecjalizowane pojazdy, których głównym zadaniem jest transport i manewrowanie kontenerami, co jest niezbędne dla płynnego przepływu towarów w globalnym łańcuchu dostaw.

Definicja i budowa kontenera

Za kontener uznajemy konstrukcję wyposażoną w ramę samonośną, umożliwiającą załadunek oraz transport różnymi środkami transportu. Najpopularniejszą grupę kontenerów stanowią kontenery morskie, jednak definicja ta odnosi się również do innych rodzajów kontenerów, na przykład biurowych, mieszkalnych czy specjalistycznych.

Elementy konstrukcyjne kontenera

• Solidna, stalowa rama: Przenosi większość obciążeń, co jest kluczowe dla wytrzymałości kontenera na wielokrotne załadunki, rozładunki oraz piętrzenie w kilkupiętrowych sztaplach.
• Naroża kontenerowe: Są to stalowe odlewy posiadające certyfikaty towarzystw klasyfikacyjnych.
  • Dolne naroża: Umożliwiają przytwierdzenie kontenera do naczepy podkontenerowej, wagonu lub zaczepów na statku. Przy piętrzeniu kontenerów, dzięki wykorzystaniu osprzętu kontenerowego (np. twistlocki), dolne naroże zostaje połączone z górnym narożem kontenera stojącego na dole.
  • Górne naroża: Służą przede wszystkim do podnoszenia kontenerów.
• Kieszenie na widły: Dają możliwość szybkiego rozładunku/załadunku pustych kontenerów. Niektóre kontenery biurowe również mogą być wyposażone w takie kieszenie.

Transport kontenerów

Transport kontenerów może odbywać się różnymi środkami, w zależności od etapu podróży i dostępnej infrastruktury.

Transport lądowy

W transporcie lądowym kontenery najczęściej wożone są przez samochody ciężarowe. Wykorzystuje się zarówno ciągniki siodłowe z naczepą, jak i przyczepy.

Naczepy podkontenerowe

Wyróżniają się specjalną budową przedniej części, zaprojektowaną i przystosowaną do tunelu "gęsia szyja" w kontenerze. Pozwala to na obniżenie całkowitej wysokości zestawu naczepy z kontenerem. Istnieją także rozsuwane naczepy podkontenerowe, które umożliwiają przewóz kontenerów 45-stopowych.

Zalety transportu samochodowego

Główną zaletą jest możliwość dojazdu z kontenerem niemal w każde miejsce, co sprawia, że zazwyczaj właśnie tym środkiem transportu kontener trafia do finalnego odbiorcy.

Metody załadunku i rozładunku

Załadunek i rozładunek kontenerów z samochodu odbywa się metodą pionową lo-lo (lift-on / lift-off). W przypadku kontenerów obciążonych ładunkiem, siły podnoszenia powinny być skierowane pionowo w górę z każdego z czterech górnych naroży. Jeżeli w miejscu dostawy kontenera nie ma sprzętu do rozładunku, można wykorzystać samochody samowyładowycze typu HDS. Zasięg dźwigu HDS jest ograniczony do kilku metrów od samochodu ciężarowego. Dźwig HDS montuje się w samochodach ciężarowych, a nie ciągnikach siodłowych, co umożliwia przewożenie tylko kontenerów 20-stopowych lub nieznacznie większych (maksymalnie dwa kontenery, jeden na głównej pace samochodu i drugi na przyczepie).

Systemy samodzielnego załadunku/rozładunku

Istnieją także specjalne przyczepy lub samochody wyposażone w system samodzielnego załadunku/rozładunku kontenerów, tzw. side loader. Załadunek następuje z jednej strony naczepy, która musi być ustawiona równolegle do kontenera. Hammar Sideloader, rozwijany od 1974 roku, to szwedzki system bocznego zdejmowania kontenerów. Opiera się na dwóch żurawiach z łańcuchami oraz dwóch ukośnych podporach stabilizujących, które można przesuwać wzdłuż naczepy. Umożliwia zdejmowanie nawet dwóch kontenerów 20-stopowych jednocześnie, a także pobieranie kontenerów ze stojącej obok naczepy, nawet jeśli ta nie posiada systemu Hammar Sideloader.

Transport kolejowy

Transport kolejowy stanowi ciekawą alternatywę dla transportu drogowego i morskiego, szczególnie z punktu widzenia ochrony środowiska, poprzez odciążenie dróg kołowych. Jeżeli odbiorca dysponuje odpowiednią infrastrukturą logistyczną, możliwe jest całkowite zrezygnowanie z przewozu drogowego.

Rodzaje wagonów

Istnieje wiele rodzajów wagonów przystosowanych do przewozu samych kontenerów, naczep z kontenerem, a także całych zestawów ciężarówka + naczepa z kontenerem. Obecność na wagonie zaczepów dla naroża kontenerowego można poznać po literze "g" w symbolu wagonu.

Kolej z Chin do Polski

Już kilka lat temu uruchomiono pierwsze połączenia kolejowe dla transportu kontenerów z Chin do Polski.

Transport morski

W dzisiejszych czasach widok ogromnych statków wiozących na swoim pokładzie tysiące kontenerów jest powszechny. Wraz ze wzrostem popularności transportu kontenerowego zaczęto projektować i produkować statki przystosowane wyłącznie do przewozu kontenerów, zwane kontenerowcami.

Ewolucja kontenerowców

Początkowo wykorzystywano istniejące już rodzaje statków, nieznacznie je dostosowując. Wkrótce kontenerowce stały się tak duże, że ograniczeniem dla ich dalszego rozwoju stały się niektóre drogi morskie (jak Kanał Panamski) lub głębokość i możliwości portów, do których zawijały.

Klasyfikacja kontenerowców pod względem pojemności

• Panamax: około 3000-5000 TEU
• Post-Panamax: około 5000-10000 TEU
• Suezmax: około 12000 TEU
• Post-Suezmax: około 18000 TEU
• Ultra Large Container Vessel (ULCV): największe na świecie kontenerowce.

Oprócz olbrzymich kontenerowców pokonujących długie trasy do najważniejszych i największych portów świata, istnieją także małe jednostki, tzw. feedery, rozwożące kontenery z dużych do mniejszych portów.

Czas podróży

Kontenerowce płyną z Chin do Europy około 4-6 tygodni. Przykładowo, kontener od załadunku w porcie w Szanghaju przypłynie do Gdańska w ciągu 30-33 dni. Czas ten jest orientacyjny i zależy od wielu czynników, takich jak warunki pogodowe czy procedury celne w portach.

Ciągniki terminalowe w porcie

Ciągniki terminalowe to specjalistyczne maszyny kluczowe dla branży logistycznej, szczególnie w portach, centrach dystrybucyjnych i magazynach. Są to wydajne pojazdy, których budowa i funkcjonalność ułatwia czynności wymagające precyzji oraz szybkości w działaniu.

Zadania operatora ciągnika terminalowego

Operator ciągnika terminalowego zajmuje się przemieszczaniem kontenerów na terenie terminalu, głównie podczas obsługi statków kontenerowych. Do jego zadań należy transport kontenerów pomiędzy nabrzeżem, placem składowym a innymi strefami terminalu, zgodnie z procedurami bezpieczeństwa i organizacją pracy portu. W rękach sprawnego operatora ciągnik terminalowy staje się uniwersalnym narzędziem pozwalającym na optymalizację procesów logistycznych.

Cechy i rodzaje ciągników terminalowych Terberg

Firma Terberg oferuje różne serie ciągników terminalowych, dostosowanych do specyficznych potrzeb:

• Seria YT193 / 223: Przeznaczone do przenoszenia naczep w centrach dystrybucyjnych, magazynach, terminalach kontenerowych i na lotniskach. Posiadają przestronną kabinę z doskonałą widocznością.
• Seria TT: Z obrotowym siedziskiem o 180°, idealne do aplikacji wymagających intensywnego cofania.
• Ciągnik dystrybucyjny DT: Pojazd o nisko położonej kabinie (ok. 0.6 m nad podłożem) dla centrów dystrybucyjnych, umożliwiający łatwe wchodzenie i wychodzenie z obu stron.
• Ciągniki RT223 / 283 / 323 / 403 RoRo: Przeznaczone do aplikacji RoRo w portach. Napęd 4x4, obrotowe siedzenie Ergoturn® 180° i przestronna kabina sprawiają, że są idealnym wyborem do pracy na statkach RoRo i pokonywania stromych ramp. Są również szeroko stosowane w przemyśle ze względu na swoją solidną konstrukcję.
• Pojazdy do nadwozi wymiennych Terberg Body Carrier BC183: Wykorzystywane do manewrowania nadwoziami wymiennymi i kontenerowymi w centrach dystrybucyjnych, charakteryzują się zwinnością i małym promieniem skrętu.
• Ciągniki drogowo-kolejowe: Opracowane wspólnie z Zagro, mogą być dostarczone do szerokości torów od 1,435 do 1,676 metra.

Ciągniki terminalowe często posiadają podesty robocze za kabiną lub na kabinie, ułatwiające szybkie inspekcje.

Innowacje: wodorowe ciągniki portowe Toyota UNO

Toyota UNO to pierwszy ciągnik portowy typu UTR (Utility Tractor Rig) z elektrycznym napędem na wodorowe ogniwa paliwowe, mający na celu ograniczenie emisji dwutlenku węgla w logistyce portowej. Jest to idealne rozwiązanie dla pojazdów przewożących kontenery na krótkich dystansach, przy nieustannym manewrowaniu, zatrzymywaniu się i ruszaniu.

Technologia i środowisko

Model UNO, opracowany we współpracy z firmą logistyczną Fenix Marine Services, otrzymał napęd oparty na mocnym silniku elektrycznym oraz ogniwach paliwowych z Toyoty Mirai. Układ generuje prąd w reakcji wodoru i tlenu, nie emitując spalin ani CO2, a jedynym produktem ubocznym jest woda. Ciągniki portowe UTR wykonują jedne z najcięższych prac w portach, przemieszczając kontenery i przygotowując je do załadunku na statki, pociągi lub ciężarówki. Jest to praca energochłonna, wymagająca częstego ruszania i zatrzymywania się, często z ładunkami ważącymi 5,5 tony lub więcej.

Testy i rozwój

Prototyp początkowo trafił do floty samochodów ciężarowych pracujących w terminalu firmy Fenix Marine Services, obsługującego ponad milion kontenerów rocznie. Po pierwszej fazie testów został przeniesiony do Centrum Dystrybucji Części Toyoty w Los Angeles. Te doświadczenia posłużą do opracowania nowego, jeszcze bardziej wydajnego modelu wodorowego ciągnika UTR, nad którym prace rozwojowe już się rozpoczęły.

Współpraca z portami w Kalifornii

Obecnie niemal wszystkie UTR, podobnie jak inne pojazdy pracujące w portach, korzystają z silników Diesla. Toyota współpracuje z kalifornijskimi portami we wprowadzaniu do użytku pojazdów wodorowych od 2017 roku. Prototypowa ciężarówka Toyota Project Portal rozpoczęła pracę w centrum logistycznym Toyoty w Porcie Long Beach. W 2018 roku powstał prototyp drugiej generacji, a w 2019 roku Toyota wraz z Kenworth Truck Company zbudowała 10 egzemplarzy ciężarówki T680 FCEV, bazujących na modelu Kenworth T680 z silnikiem Diesla. Pojazdy trafiły m.in. do Toyota Logistics Services, Total Transportation Services oraz Southern Counties Express, pokonując nawet 500 mil dziennie i pozwalając uniknąć emisji 74,66 ton CO2 rocznie w porównaniu z ich odpowiednikami z silnikiem Diesla.

Rynek i dostępność ciągników terminalowych

W Polsce ciągniki terminalowe są już powszechnie stosowane przez dużych operatorów logistycznych, co doprowadziło do powstania firm wyspecjalizowanych w usługach ich obsługi. Platformy takie jak Mascus oferują kompleksowy wybór maszyn z kategorii ciągników terminalowych od wiodących marek, zarówno nowych, jak i używanych, od zaufanych dealerów i prywatnych sprzedawców z kraju i zagranicy. Pozwala to na porównanie kluczowych parametrów technicznych, cen oraz informacji o sprzedawcach, ułatwiając podejmowanie decyzji zakupowych.

tags: #ciagnik #kontenerow #w #porcie