Ciągniki rolnicze są niezastąpionymi maszynami w pracy na roli, umożliwiając wykonywanie wielu kluczowych czynności, takich jak uprawa ziemi, zbiór plonów, transport czy prace z urządzeniami roboczymi. Niezawodność tych maszyn ma ogromne znaczenie, dlatego ich regularne serwisowanie i konserwacja są niezbędne do zapewnienia ciągłości pracy w gospodarstwie rolnym. Mimo nowoczesnych technologii, które są stosowane w budowie ciągników, jak każda skomplikowana maszyna, mogą one ulegać awariom. Niewiele jest maszyn, które w gospodarstwie są bardziej obciążone niż paszowóz. Intensywna eksploatacja i niewłaściwa konserwacja mogą prowadzić do problemów, które sprawiają, że ciągnik nie daje rady przy paszowozie. Poniżej przedstawiamy najczęstsze przyczyny i sposoby ich rozwiązania.
Problemy z paszowozem - diagnostyka i konserwacja
Producenci paszowozów stawiają na bardzo trwałe rozwiązania, dzięki czemu można spotkać wiele wozów pracujących bezawaryjnie przez dwadzieścia lat i więcej, co jest zasługą okresowych przeglądów. Konstrukcja paszowozu, z grubym na 2 cm dnem i ścianami liczącymi 6 mm i więcej, tworzy bardzo stabilną i trwałą konstrukcję, jednak intensywne wycieranie powoduje uszczuplenie grubości, co niekiedy skutkuje koniecznością remontu skrzyni i mieszadła.
Waga w paszowozie - usterki i kalibracja
Dość częstą usterką są nieprawidłowe wskazania wagi w paszowozie, które mogą wpływać na niewłaściwe dawkowanie paszy dla zwierząt i działać niekorzystnie na opłacalność produkcji. Może się to również odbić na kondycji samych zwierząt hodowlanych, które mogą być przekarmiane lub niedokarmiane. Jeżeli waga ma małe odchylenia, najczęstszą przyczyną jest przewód. Przewody są bardzo wrażliwe i małe zawilgocenie czy skorodowanie może dawać takie efekty. Jeżeli okablowanie przy wadze jest w peszlu, warto rozciąć peszel i wysuszyć przewody. Sensory nie psują się często, jednak gdy już to się zdarzy, odchylenia są dużo większe, najczęściej przekraczające 1 tonę. Przed wymianą sensora warto sprawdzić przewody biegnące od czujników. Błędne pomiary obserwujemy również, gdy gruda ziemi czy kamień znajduje się na ramie, pod koszem. Kondycję czujników wagi, na których zawieszony jest zbiornik, rolnicy powinni kontrolować optycznie. Może się okazać, że konieczna będzie ponowna kalibracja wagi. Aby to sprawdzić, wystarczy włożyć do zbiornika np. 25-kilogramowy worek z paszą i sprawdzić, jaki będzie odczyt wagi. Należy zwrócić uwagę na to, że większość wag ma dokładność plus minus 5 kg. Ważną sprawą jest rozróżnienie czujnika od urządzenia, które dokonuje konwersji sygnału służącego do odczytu. Naprawa komputera w paszowozie BVL obejmuje jednostkę obliczeniową, natomiast sam czujnik służy do pomiaru określonego parametru - w tym wypadku jest to waga paszy.
Sprawdzanie czujników wagowych
To, jak sprawdzić czujnik wagowy w paszowozie, zależy przede wszystkim od konstrukcji urządzenia. Przed każdym odczytem należy tarować wagę, czyli zerować jej odczyt. Często podczas włączania lub wyłączania urządzenia mogą pokazywać się sprzeczne wyniki. Przyczyną problemu może być niewłaściwe działanie zasilania tego urządzenia, które może być stałe lub wykorzystywać podtrzymywanie za pomocą akumulatora lub innego źródła. W ostateczności niesprawny czujnik tensometryczny w paszowozie można wymienić na nowy, który będzie pokazywał prawidłowe wartości.
Konserwacja i stan techniczny paszowozu
Hodowcy za każdym razem powinni troszczyć się o to, aby wewnątrz zbiornika pozostało jak najmniej paszy. W tym celu pod koniec rozładunku warto zwiększyć obroty ślimaka, a jeżeli jest taka możliwość, skorzystać z możliwości ich zwiększenia, jakie daje przekładnia redukcyjna. Co 50 godzin powinno się wejść do zbiornika, by wyczyścić mieszadło i dno zbiornika z resztek paszy. Pozostawione na dłuższy czas w zbiorniku resztki TMR mogą być przyczyną powstawania pleśni i mikotoksyn, co szkodzi zdrowiu krów.
Mieszadło i noże tnące
Ślimak jest elementem, który decyduje o właściwej pracy całego paszowozu. Posiada kształt okrągłego stożka, wokół którego przeciągnięto śrubę Archimedesa. Wykonują one ruch obrotowy, mieszając duże ilości paszy. Pod dużym ciężarem ślimaki zaczynają się wyginać. Rozwiązaniem są wzmocnienia za pomocą płaskowników i specjalne wkładki gięte pod kątem ślimacznicy. Wzmocnienia są dokładane i spawane do śruby. W wielu paszowozach spotkać można hartowane noże tnące, pokryte warstwą utwardzającą z wolframu. Ich grubość to około 8 mm. Wzmocnione mogą być także ściany zbiornika czy mieszadło. Producenci zalecają, aby co 50 godzin kontrolować stopień naostrzenia noży na ślimaku. Konieczne jest także sprawdzenie, czy wszystkie śruby dobrze trzymają noże oraz czy noże nie są wygięte. Na krótką metę można naostrzyć noże za pomocą szlifierki kątowej, jednak nie jest to tak precyzyjne i trwałe, jak w przypadku profesjonalnych ostrzałek lub wymiany noży na nowe. Sprawdzono, że średni czas pracy paszowozu na nowych ostrzach skraca się o 5 minut. Równocześnie spada zużycie paliwa przez ciągnik oraz poprawia się jakość przygotowywanej paszy. Raz w roku należy skontrolować grubość poszycia mieszadła ślimakowego. Jeżeli grubość blachy jest mniejsza niż 7 mm, grozi to trwałym uszkodzeniem i deformacją mieszadła. Osłabione mieszadło może się wyginać w dół, szczególnie przy załadunku ciężkich bel, wskutek czego znacznie wzrasta zapotrzebowanie na moc. Wtedy trzeba wymienić mieszadło na nowe. Producenci opracowali też alternatywne rozwiązania, zwiększające trwałość oraz żywotność - stal stopowa (np. siloking silonox, nierdzewna odporna na ścieranie i działanie kwasów).
Lemiesz wygarniający i jakość mieszania
Każdego roku powinniśmy również skontrolować stan lemiesza wygarniającego paszę ze zbiornika. Wraz ze zużyciem wzrasta odstęp płyty wygarniającej od dna paszowozu oraz od jego ścian zewnętrznych. Wtedy niestety spada jakość mieszania. W zależności od konstrukcji za wysyp TMR odpowiada płyta lub przenośnik taśmowy. Rolnicy powinni każdego miesiąca kontrolować jakość mieszania i cięcia paszy za pomocą sit. Taka kontrola powinna się odbywać w różnych miejscach stołu paszowego, najlepiej na początku, w środku i na końcu. Wyniki rozkładu poszczególnych frakcji należy porównać bezpośrednio ze sobą, by różnica była jak najmniejsza. Paszowozy to sprzęt powstały z myślą o hodowcach zwierząt. Jego rolą jest przygotowanie pokarmu dla bydła mlecznego oraz opasanego. Konstrukcja paszowozu uniemożliwia dostawanie się powietrza do warstwy pokarmowej. Dzięki temu nie ma możliwości zagrzewania się kiszonki czy wystąpienia powtórnej fermentacji, która powoduje, że karma nie nadaje się dla zwierząt.
Przekładnia i punkty smarne
Zazwyczaj po 1000 przepracowanych godzinach konieczna jest wymiana oleju w głównej przekładni napędowej. W przypadku nowych maszyn taka wymiana konieczna jest już po 100 godzinach. Z biegiem czasu spadają właściwości smarne oleju, który się utlenia. Poziom oleju powinniśmy kontrolować regularnie, a dzięki temu, że przekładnia jest w całości wypełniona olejem, producenci wyprowadzają na zewnętrzną ścianę zbiornika niewielki zbiornik wyrównawczy, dzięki czemu możliwe jest łatwe kontrolowanie poziomu oleju. Paszowóz nie ma zbyt wielu punktów smarnych, najczęściej tylko na wałku przekaźnika mocy. Przynajmniej raz w roku sprawdźmy dokręcenie śrub kół, zaczepu i stopy podporowej. Nie bez znaczenia jest także kondycja przewodów hydrauliki, oświetlenia i zasilania wagi. Pamiętajmy, aby podczas pracy we wnętrzu zbiornika paszowozu wyłączyć ciągnik i odłączyć wałek przekaźnika mocy.
Dodatkowe usprawnienia paszowozów
Coraz częściej w zbiorniku spotkać można magnes (neodymowy), który eliminuje z paszy metalowe ciała obce. Dlatego podczas czyszczenia zbiornika hodowcy powinni także skontrolować czystość magnesu i oczywiście usunąć z jego powierzchni nagromadzone resztki metali. Unikalnym rozwiązaniem zastosowanych w produktach niemieckiej marki BVL są dozowniki w systemie EDS. Umożliwiają one właściwe dozowanie pokarmu, który jest podawany zwierzętom w szybki i precyzyjny sposób. Konstrukcja jest bardzo bezpieczna i posiada nakładkę ochronną, dzięki czemu minimalizuje się ryzyko zranienia bydła.
Typowe problemy z ciągnikiem rolniczym
Awarie ciągników rolniczych mogą mieć różne przyczyny, takie jak niewłaściwa eksploatacja, zaniedbanie konserwacji czy nadmierne obciążenie maszyny. Poniżej przedstawiamy najczęstsze obszary problemów.
Układ napędowy
Układ napędowy w ciągniku rolniczym odpowiada za przekazywanie mocy z silnika na koła, co jest niezbędne do wykonywania wszelkich prac w polu. Niestety, systemy napędowe są narażone na zużycie, szczególnie przy intensywnej eksploatacji. Częstym problemem są uszkodzenia sprzęgła, które objawiają się trudnościami w przełączaniu biegów lub szarpaniem podczas jazdy. Z kolei awarie skrzyni biegów mogą prowadzić do hałasu lub problemów z płynnością zmiany biegów. W przypadku starszych maszyn, zużycie mechanizmów wewnętrznych może wymagać wymiany części. Kolejnym problemem są zatrzymania napędu, które mogą być efektem uszkodzenia wałów napędowych lub przegubów, co uniemożliwia dalszą pracę ciągnika rolniczego.
Układ hydrauliczny
Kolejnym istotnym obszarem jest układ hydrauliczny, który ma kluczowe znaczenie dla obsługi urządzeń takich jak podnośniki, siłowniki czy rozdzielacze. Jednym z najczęstszych problemów w tym zakresie jest niskie ciśnienie oleju, które może wynikać z uszkodzeń pompy hydraulicznej, wycieków czy zanieczyszczeń w oleju. Niewłaściwe ciśnienie skutkuje spadkiem mocy i nieprawidłową pracą narzędzi hydraulicznych. Ponadto, wycieki oleju mogą pojawić się wskutek zużycia uszczelek, pęknięć przewodów czy uszkodzeń tłoków w siłownikach, co prowadzi do spadku efektywności układu i zwiększenia kosztów eksploatacji.
Układ chłodzenia
Układ chłodzenia ma kluczowe znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania silnika, zapobiegając jego przegrzewaniu. Zatkane chłodnice lub wloty powietrza mogą powodować niewłaściwe chłodzenie. Uszkodzenia termostatu - jeśli termostat nie działa prawidłowo, silnik może nie osiągnąć odpowiedniej temperatury roboczej lub przeciwnie - przegrzewać się.
Układ elektryczny
Układ elektryczny ciągnika rolniczego odpowiada za szereg funkcji, w tym uruchamianie silnika, oświetlenie i systemy sterujące. Najczęstszymi problemami są awarie akumulatora, które mogą powodować trudności w uruchomieniu maszyny, oraz uszkodzenia alternatora, prowadzące do braku ładowania i rozładowania akumulatora.
Układ kierowniczy i zawieszenie
Układ kierowniczy i zawieszenie w ciągniku są odpowiedzialne za stabilność maszyny, zwłaszcza podczas pracy w trudnym terenie. Awarie w tym obszarze mogą skutkować poważnymi problemami z manewrowaniem i bezpieczeństwem pracy. Zużycie elementów układu kierowniczego - zużycie łożysk, przegubów czy pompy wspomagania kierownicy może prowadzić do problemów z kierowaniem. Problemy z zawieszeniem - zawieszenie, które amortyzuje wstrząsy podczas pracy w trudnym terenie, może ulec uszkodzeniu w wyniku nadmiernego obciążenia.
Wybór i serwisowanie ciągników rolniczych
Firma Kania Wałcz od lat specjalizuje się w sprzedaży nowych i używanych ciągników rolniczych oraz kompleksowej ofercie części zamiennych. Jej działalność opiera się na dostarczaniu wysokiej jakości sprzętu, który spełnia wymagania współczesnego rolnictwa. W ofercie znajdują się ciągniki rolnicze renomowanych marek, takich jak PRONAR, BELARUS, FARMTRAC, SIPMA i AGRO-MASZ, które charakteryzują się niezawodnością, nowoczesnymi rozwiązaniami technologicznymi oraz wysoką efektywnością pracy. Oferta obejmuje również szeroką gamę części do maszyn rolniczych, które zapewniają długowieczność i niezawodność ciągników. Firma gwarantuje szybki dostęp do wszelkich elementów eksploatacyjnych, od silników po układy hydrauliczne, umożliwiając klientom utrzymanie sprzętu w doskonałej kondycji przez długie lata. Celem jest nie tylko sprzedaż, ale także kompleksowe wsparcie na każdym etapie użytkowania sprzętu - od wyboru odpowiedniego modelu, przez serwis ciągników rolniczych, aż po dostarczenie wymaganych części zamiennych. Firma stawia na pełną satysfakcję klientów, oferując elastyczne warunki sprzedaży oraz konkurencyjne ceny.
Wady fabryczne i serwis
Jak wynika z doświadczeń użytkowników, nawet renomowane marki mogą mieć wady fabryczne. Przykładem jest ciągnik Farmtrac 7110, który po przepracowaniu zaledwie 30 motogodzin zaczął wykazywać szereg usterek: rozleciała się pompa hydrauliczna, psuł się rewers, ginął prąd, a nawet doszło do pożaru z powodu wadliwych przewodów. Po roku padła klimatyzacja, a ciągnik zaczął tracić moc. Problemy te, początkowo diagnozowane jako drobne usterki i usuwane przez serwis fabryczny poprzez wymianę filtrów, okazały się wadami fabrycznymi: wadliwy układ paliwowy (brak odpowietrznika w baku, złe zasilanie paliwa), zbyt cienkie i wadliwe przewody prądowe oraz słaba głowica pompy paliwowej. Dopiero niezależni mechanicy byli w stanie dokładnie zdiagnozować i usunąć te usterki, co znacząco poprawiło działanie ciągnika. Koszty napraw w ciągu trzech lat użytkowania wyniosły około 5000 zł, co wskazuje na to, że traktor więcej stał niż pracował. To podkreśla wagę dokładnej diagnostyki i fachowego serwisu.
Profesjonalna pomoc w naprawach
W przypadku trudniejszych napraw, które wymagają specjalistycznej wiedzy, firma Kania Wałcz oferuje profesjonalną pomoc. Zapewnia kompleksową obsługę serwisową, a w przypadku konieczności wymiany sprzętu, fachowe doradztwo przy jego wyborze. Dużym doświadczeniem w temacie napraw wozów paszowych BVL i sprzętu rolniczego może się pochwalić firma Agro-Tech Junoszyn.