Sektor rolniczy od zawsze dążył do innowacji i efektywności, a niemieckie ciągniki rolnicze odegrały w tym procesie znaczącą rolę, zarówno historycznie, jak i współcześnie. Poniższa artykuł przedstawia przegląd wybranych modeli i wydarzeń związanych z niemieckim przemysłem ciągnikowym, a także marek, które miały istotny wpływ na rynek niemiecki.
Zabytkowy Ciągnik Kramer KLS 140
Kolekcja zabytkowych ciągników w Ciechanowcu wzbogaciła się o nowy model - jest nim niemiecki ciągnik Kramer KLS 140 z 1960 roku. Produkcja tego modelu trwała zaledwie 14 miesięcy, od lipca 1959 roku do października 1960 roku.
- W okresie od lipca 1959 roku do kwietnia 1960 roku firma „Gebr. Kramer GmbH” wyprodukowała 668 sztuk modelu z maską okrągłą.
- W późniejszym okresie, od kwietnia do października 1960 roku, powstało jedynie 457 egzemplarzy z tzw. maską kwadratową.
Zakupiony ciągnik posiada 1-cylindrowy, 4-suwowy silnik wysokoprężny o mocy 14 KM (10,3 kW), chłodzony powietrzem. Maksymalna prędkość jazdy tego ciągnika wynosi 20 km/godz. Ciągnik jest wyposażony w 5-biegową skrzynię przekładniową i należy do rodziny tzw. ciągników lekkich. Waży zaledwie 1150 kg, przy dopuszczalnej masie całkowitej 1560 kg. Pierwotnie służył do lekkich prac polowych i transportowych. Został zakupiony 20 lat temu w Niemczech. Najbliższe pokazy jego pracy oraz prezentacja odbędą się 10 sierpnia br. w trakcie XIV Podlaskiego Święta Chleba oraz 21 września br.
Innowacyjne Ciągniki Systemowe Kramer: Seria 1014
Zanim Mercedes-Benz oficjalnie zaprezentował ciągnik systemowy MB trac, firma Kramer już testowała podobne rozwiązania. Był to model Kramer 1014, wyposażony w unikalne rozwiązania, takie jak wszystkie koła skrętne czy odwracana pozycja kierowcy, ułatwiająca operowanie zainstalowanymi z tyłu narzędziami.
Początki i Koncepcja
Pierwszy Kramer 1014 powstał w 1970 roku i jeszcze w tym samym roku został zaprezentowany na targach DLG. Traktor wyróżniał się kabiną przesuniętą do przodu, co stworzyło przestrzeń za nią do zabudowania osprzętu. To umożliwiało stosowanie różnych kombinacji narzędzi. Ciągnik ten miał cztery równe koła i 66 centymetrów prześwitu.
Mimo ogromnego zainteresowania, seryjna produkcja ruszyła dopiero jesienią 1973 roku. Na rynku dostępne były już wtedy inne ciągniki systemowe, takie jak MB trac oraz Deutz Intrac, co sprawiło, że zainteresowanie Kramerem było mniejsze od oczekiwanego. Pierwszy model sprzedał się w liczbie zaledwie 20 sztuk.
Specyfikacja Techniczna i Innowacje
W modelu Kramer 1014 pracował sześciocylindrowy wolnossący motor Deutz o pojemności skokowej 5662 cm³, który początkowo produkował do 105 koni mocy, a po modyfikacjach (wersja Kramer 1014S) osiągał 112 KM. Traktor został wyposażony w skrzynię marki Kramer oferującą 16 biegów do przodu i 8 wstecznych, mógł poruszać się z prędkością do 40 km/h.
Mocniejszy model 1014S również nie zdobył rynku, a Kramer wyprodukował tylko 9 takich maszyn. Niemiecki producent nie zraził się i, widząc potrzebę mocniejszych maszyn, pod koniec 1974 roku opracował nową wersję traktora - 1014TS o mocy 121 KM. Jego siłę stanowił sześciocylindrowy silnik Deutz o pojemności 6,1 litra.
W zakresie możliwości hydraulicznych, dzięki zastosowaniu tandemowej pompy hydraulicznej marki Bosch o przepływie 43 l/min, na tylnym podnośniku można było unieść ciężar o masie 4 ton. WOM miał dwie prędkości: 540 i 1000 obr./min. Traktor otrzymał większą kabinę oraz system do jazdy wstecz z prawdziwego zdarzenia.
Szczególnie sektor leśny mocno zainteresował się tym modelem, ze względu na to, że wszystkie koła skrętne sprawiały, że mimo dużych gabarytów (5,25 metra długości, 2,31 metra szerokości) traktor był zwrotny, a jego promień skrętu nieznacznie przekraczał sześć metrów. Ciekawym rozwiązaniem było to, że w tym ciągniku wszystkie koła można było skierować w tym samym kierunku, tworząc tzw. tryb kraba, który dzisiaj jest powszechnym rozwiązaniem stosowanym w ładowarkach teleskopowych.
Kramer 1014 ważył około 7,5 tony, a osie miał rozstawione na 2,5 metra. Innowacyjnym rozwiązaniem był system do jazdy wstecz, składający się z obracanego fotela, przekładanej kierownicy i dodatkowych pedałów, przycisków, lampek i dźwigni umieszczonych w tylnej części kabiny.
Koniec Produkcji i Dziedzictwo
Łącznie wyprodukowano 178 ciągników 1014TS, z czego 50 maszyn dostarczono do firm z sektora leśnego. Te ilości nie satysfakcjonowały producenta, który w lipcu 1980 roku zaprzestał produkcji tych ciągników, a firma Kramer skupiła się wtedy na sektorze maszyn budowlanych. W 1975 roku powstał jeszcze jeden model ciągnika 1014, dysponujący mocą 130 KM, ale ten traktor nie wszedł do seryjnej produkcji i powstał tylko jeden egzemplarz. Warto dodać, że Kramer jest obecnie częścią grupy Wacker Neuson i produkuje różnego typu ładowarki do zastosowań rolniczych i budowlanych.
Historia i Rozwój Marki McCormick na Rynku Niemieckim
Firma McCormick została założona przez Cyrusa Halla McCormicka w stanie Wirginia w USA w 1831 roku. Wstępne prace dotyczyły projektu żniwiarki, która w 1851 roku zdobyła laur na wystawie w Londynie. Udany początek był inspiracją do dalszego rozwoju, co doprowadziło do połączenia firmy McCormick i Deering w 1902 roku, tworząc International Harvester.
Wpływ International Harvester na Rynek Niemiecki
Efektem tego połączenia było powstanie ciągników serii Mogul i Titan z pojemnościami silników sięgającymi 7,7 litra. Ekonomiczny sukces przedsiębiorstwa rozpoczął się w 1917 roku od modelu 8-16. Ciągnik ten miał chłodzony wodą czterocylindrowy silnik gaźnikowy oraz przekładnię z dwoma biegami do jazdy w przód i jednym wstecznym. Pojemność silnika wynosiła 4,4 litra, a moc 18,5 KM.
Wprowadzając model Farmall F 12, firma International rozszerzyła swój asortyment o ciągnik dla małych farm. F 12 był produkowany w latach 1933-1939 i ten 15-konny ciągnik cieszył się ogromnym powodzeniem. Pierwsze egzemplarze były wyposażone w żelazne koła i trzybiegowe przekładnie, a ich maksymalna prędkość wynosiła 6 km/h. Kontynuacją tego modelu był F 14, który osiągał moc 17 KM i prędkość maksymalną 16,5 km/h. Po drugiej wojnie światowej konstruowano kolejne modele z oszczędnym silnikiem Diesla.
Ciągniki na rynek europejski były produkowane w Europie, między innymi mini Farmall Cub. Był on najmniejszym traktorem produkowanym przez International Harvester, używanym głównie przez małe gospodarstwa, choć większe również je wykorzystywały, głównie do prac pielęgnacyjnych. Traktor miał regulowany rozstaw kół od 102 do 147 cm, co przydawało się podczas prac polowych. Silnik gaźnikowy generował moc 9 KM i umożliwiał jazdę z prędkością 10 km/h.
Firma International Harvester opanowała również rynek niemiecki, zajmując drugie miejsce po marce Deutz pod względem zarejestrowanych ciągników na początku lat 60. W 1978 roku IH rozpoczęło produkcję ciągników serii 84.
McCormick po Połączeniach i Przejęciach
Połączenie firmy International Harvester i Case w 1984 roku doprowadziło do zjednoczenia ofert obu producentów. Lata 90 były obfite w powstawanie kolejnych serii ciągników, które były produkowane w fabryce w Doncaster. Kolejno w 1994 roku początek swój miała seria 3200/4200, następnie w 1997 roku seria CX i w 1998 roku seria MX.
Współpraca nie trwała jednak długo, bo z końcem lat 90 Case IH został wykupiony przez Fiat Group i stworzył globalną spółkę (CNH), w której skład weszła również firma New Holland. Od 2000 roku modelami McCormick były: C-Max, CX, MC (MXC) oraz MTX (MX). Trzy lata później producent serią ZTX wkroczył w segment 230-280 KM. W roku 2011 nastaje nowa generacja McCormick „X”. W 2016 roku po raz pierwszy w historii zamontowana zostaje skrzynia bezstopniowa produkcji ZF, a marka wkracza na rynek z traktorem przekraczającym 300 KM. Obecnie producent ciągników McCormick należy do koncernu Argo Tractors, pod którego szyldem produkowane są m.in. ciągniki Landini.
Współczesne Ciągniki McCormick: Seria X5
Firma McCormick zaprezentowała nową odsłonę ciągników serii X5. Rodzina X5 obejmuje trzy modele: X5.100, X5.110 oraz X5.120. Dysponują odpowiednio mocą maksymalną: 95, 102 oraz 114 KM. Producent informuje, że pierwszą z nich stworzono, by zaspokoić wszelkie potrzeby klienta, zaś druga ma zapewniać specyfikację na podstawowym poziomie. Dodatkowo dostępne są dwa modele o wysokim prześwicie - X5.100 HC oraz X5.110 HC, zbudowane z myślą o pracy w uprawach warzywniczych.
Silnik i Emisje
Silnik Deutz spełniający normę czystości spalin Stage IIIB, w który była wyposażona poprzednia seria, został zastąpiony przez dostosowany do standardu Stage V motor ze stajni FPT. Dostawca jednostek napędowych się zmienił, ale parametry są niemal identyczne - cztery cylindry, pojemność skokowa 3,6 litra oraz turbosprężarka z intercoolerem. Nowe silniki z elektronicznym wtryskiem paliwa Common Rail są wyposażone w systemy: eEGR, DOC, DPF z aktywną regeneracją i SCR. Układ redukcji emisji spalin jest zintegrowany i umieszczony pod maską.
Komfort i Wydajność
Nowy układ hydrauliczny został zaprojektowany tak, aby zwiększyć produktywność. Komfort pracy operatora został poprawiony dzięki opcji amortyzowanej przedniej osi, która w połączeniu z nową, mechanicznie amortyzowaną kabiną, pozwala na lepsze prowadzenie ciągnika w trudnym, nierównym terenie, równocześnie zapewniając wyższy poziom bezpieczeństwa oraz komfortu w każdych warunkach. Dzięki temu kabina Total View Slim oferuje zwiększoną powierzchnię szyb, tak by zapewnić pole widzenia w zakresie 360°, tym samym ułatwiając pracę w ciasnych miejscach, nawet w nocy, dzięki nowym światłom LED-owym (do 10 lamp).
Przekładnia i Układy Sterowania
Dostępnych jest osiem konfiguracji przekładni. Najprostszym wariantem jest czysto mechaniczna skrzynia Four Speed 12/12 z mechanicznym rewersorem przy kierownicy. Dla najbardziej wymagających McCormick adresuje przekładnię T-Tronic 48/16, dysponującą trzema półbiegami na każdym biegu podstawowym, elektrohydraulicznym rewersorem oraz zakresem biegów pełzających. Układ Common Rail zapewnia precyzyjne zasilanie paliwem. System Twin Lock, który równocześnie blokuje przedni i tylny mechanizm różnicowy, powinien zapewnić trakcję oraz przyczepność w wymagającym terenie. Układ ten ingeruje również w napęd osi przedniej. Dzięki systemowi IBS możliwe jest także zintegrowane hamowanie wszystkich czterech kół.
Ciągnik może być wyposażony w sześć zaworów hydraulicznych, w tym trzy sterowane mechanicznie i jeden elektrohydraulicznie. Dwa kolejne montowane są na życzenie między osiami do obsługi ładowacza czołowego lub przedniego podnośnika. McCormick oferuje cztery rodzaje zaworów: standardowy podwójnego działania, typu kick-out, z pozycją pływającą oraz ze stałym wydatkiem (do napędzania silników hydraulicznych).
Podnośnik i WOM
Podnośnik oferowany jest ze sterowaniem elektronicznym lub mechanicznym. Ten drugi może być dodatkowo wyposażony w system ELS, który pozwala na wykonywanie uwroci szybciej, co zwiększa wydajność pracy. Ma to zapewnić powtarzalność wykonywanych czynności, korzystając z zaprogramowanej pozycji podnośnika. Tylny TUZ sterowany elektronicznie jest wyposażony w funkcję kompensacji skoków narzędzia podczas transportu drogowego. Dwie prędkości tylnego WOM są w standardzie. W wersji ze skrzynią T-Tronic ich liczba jest podwojona, dochodzą wówczas tryby ekonomiczne dla 540 i 1000 obr./min. WOM jest stopniowo załączany za pomocą elektrohydraulicznie sterowanego sprzęgła, co pozwala na kontrolowane uruchamianie wałka oraz uniknięcie gwałtownego startu. Ponadto w opcji podłączanie maszyn jest ułatwione dzięki zdalnemu sterowaniu z poziomu błotnika.
Kolejną nową cechą ciągnika jest dżojstik, który udostępnia sterowanie ładowacza czołowego, jak również obsługę półbiegów. Konstrukcja wsporcza dla ramion została zaprojektowana tak, żeby nie zmniejszać prześwitu pod ciągnikiem, a co za tym idzie, chronić uprawy.
Systemy Smart Farming
Lepsza kontrola nad kierunkiem jazdy oraz stały monitoring podłączonych maszyn i narzędzi są możliwe dzięki prowadzeniu satelitarnemu, a także standardowi komunikacji ISOBUS. System telematyczny McCormick Fleet Management pozwala na zdalne monitorowanie ciągników.
Elektryczny Ciągnik Monarch MK-V na Niemieckiej Wystawie
Elektryczny ciągnik Monarch MK-V, pochodzący z amerykańskiego start-upu Monarch Tractor, zyskuje na znaczeniu w Europie. Jego obecność jest kluczowa dla rolników, którzy chcą go zobaczyć, dotknąć i wypróbować. Praveen Penmetsa, dyrektor generalny i współzałożyciel Monarch Tractor, weźmie aktywny udział w panelach eksperckich niemieckiej wystawy. Zaprezentuje odczyt oraz będzie uczestniczył w panelu dyskusyjnym „Elektryfikacja maszyn rolniczych: cicha rewolucja”. Przedstawi tam możliwości jazdy autonomicznej ciągnika Monarch MK-V oraz centrum sterowania gospodarstwem WingspanAI, które zapewnia kontrolę i sterowanie ciągnikami Monarch z dowolnego miejsca na świecie.
Po wystawie Agritechnica, ciągnik Monarch pojawi się na targach SITEVI w Montpellier we Francji. Traktor Monarch MK-V znalazł się na prestiżowej liście wynalazków amerykańskiego magazynu TIME jako jedna z 200 innowacji zmieniających otaczający nas świat w 2023 roku. Listę tworzą redaktorzy TIME, którzy szukają innowacji w kilku kategoriach, w tym technologii, urody, rozrywki i opieki zdrowotnej, wybierając te, które w kreatywny sposób rozwiązują istotne problemy.