Zakup nowego ciągnika rolniczego to jedno z większych wyzwań finansowych dla rolników, zwłaszcza w kontekście rosnących kosztów maszyn rolniczych. Ciągniki są niezbędnym narzędziem pracy na wsi, wpływającym na efektywność i wydajność produkcji rolnej. Na szczęście istnieje kilka możliwości uzyskania dofinansowania, zarówno z funduszy unijnych, jak i krajowych.
Programy dofinansowań i formy wsparcia
W niniejszym artykule omówimy dostępne formy wsparcia, w tym programy dofinansowań oraz możliwości zaciągania kredytów preferencyjnych na zakup ciągnika rolniczego. Przeglądając aktualny harmonogram trwających i planowanych naborów wniosków, można znaleźć programy umożliwiające zakup ciągnika z dofinansowaniem. Przystąpienie do nich wymaga spełnienia określonych warunków.
Program Rozwoju Obszarów Wiejskich (PROW) 2014-2020
W ramach PROW 2014-2020 realizowanych było łącznie 15 działań pomocowych, a środki pieniężne były głównie skierowane do sektora rolnego. Głównym celem pomocy finansowej w ramach przewidzianych instrumentów był rozwój gospodarstw rolnych (Modernizacja gospodarstw rolnych, Restrukturyzacja małych gospodarstw rolnych, Premie dla młodych rolników, Płatności dla rolników przekazujących małe gospodarstwa rolne). Obecny PROW jest podobny do znanego już z lat 2007-2013, jednak została zmieniona jego konstrukcja. W aktualnej formie występuje mniej tzw. działań i pojawiła się możliwość jednoczesnego skorzystania z różnych "poddziałań". Łącznie zostało stworzone 25 form wsparcia, w tym kontynuacja pomocy z lat poprzednich.
Modernizacja gospodarstw rolnych
Dofinansowanie w ramach modernizacji gospodarstw rolnych z PROW 2014-2020 przyznawane jest na podstawie listy rankingowej, bazującej na liczbie otrzymanych punktów. W tym programie poziom dofinansowania wynosi 50% poniesionych kosztów kwalifikowanych, a dla młodych rolników wynosi on 60%. Maksymalna wysokość pomocy może osiągnąć kwotę 200 tys. zł, jeśli nie prowadzimy inwestycji budowlanych. Na największe wsparcie, maksymalnie aż do 900 tys. zł, mogli liczyć rolnicy stawiający na rozwój produkcji prosiąt. Na pozostałe inwestycje związane z produkcją zwierzęcą wsparcie wynosiło do 500 tys. zł. Wszystkie pozostałe przedsięwzięcia oraz zakupy w gospodarstwie mogły otrzymać dofinansowanie w wysokości do 200 tys. zł. Za niekwalifikowane uznaje się zakup maszyn tego samego rodzaju, co maszyny nabyte w ramach PROW 2007-2013 lub 2014-2020 (np. ciągnik, kombajn, kosiarka, siewnik, opryskiwacz).
- Minimalna wielkość ekonomiczna gospodarstwa dla beneficjentów to przedział od 13 000 do 200 000 euro (lub 250 000 euro w przypadku hodowli trzody chlewnej).
- Gospodarstwo musiało osiągnąć przychód ze sprzedaży produktów rolnych wyprodukowanych w gospodarstwie w wysokości minimum 5000 zł w okresie 12 miesięcy od momentu złożenia wniosku.
- Inwestycje służące ochronie środowiska lub zapobieganiu zmianie klimatu - maks. punkty przyznawane są w zależności od rodzaju planowanych do zakupu maszyn.
- Realizacja biznesplanu powinna wpłynąć na zwiększenie uczestnictwa w rynku poprzez zwiększenie wielkości stada lub uprawianych użytków rolnych, bądź na zróżnicowanie produkcji rolnej w gospodarstwie.
- Koszty związane z zakupem/budową wiaty na magazyn paszowy mogą być kwalifikowane, jeśli wiata jest ściśle związana z produkcją rolniczą i wykorzystywana na jej potrzeby, a jej wielkość ma odzwierciedlenie w skali produkcji.
- Siewnik zbożowy dający możliwość wysiewu poplonów zagregowany z agregatem uprawowo-siewnym, nie można zaliczyć do inwestycji wpływających na ochronę środowiska i przeciwdziałanie zmianom klimatu.
Premie dla młodych rolników
Program "Premia dla młodego rolnika" jest bardzo popularny i realizowany od kilku lat, przeznaczony dla młodych rolników mających nie więcej niż 40 lat. Młodzi rolnicy, którzy rozpoczynają działalność rolniczą, mogą uzyskać jednorazową pomoc finansową w wysokości do 200 tysięcy złotych, którą mogą przeznaczyć między innymi na zakup ciągnika lub innych maszyn rolniczych. W ramach dotychczasowych programów premia na start mogła wynosić 100 tys. zł. Wypłata następowała w dwóch etapach: pierwszy - 80 proc., drugi - 20 proc. Rolnik musi prowadzić działalność rolniczą w gospodarstwie o powierzchni użytków rolnych wynoszącej co najmniej 1 ha.
Kryteria punktacji dla młodych rolników:
- Poziom wykształcenia rolniczego (najwyżej punktowane są studia wyższe rolnicze).
- Wiek osoby przekazującej gospodarstwo (punkty przyznawane, gdy osoba przekazująca jest znacznie starsza od wnioskodawcy).
- Powierzchnia gospodarstwa (im większy areał, tym wyższa punktacja).
- Przejmowanie całego gospodarstwa (maksymalna liczba punktów).
- Prowadzenie produkcji zwierzęcej (dodatkowe punkty).
- Przynależność do krajowych lub unijnych systemów jakości (np. rolnictwo ekologiczne).
Restrukturyzacja małych gospodarstw
Program "Restrukturyzacja małych gospodarstw" oferuje dotację w wysokości 60 tys. zł na prowadzoną działalność rolniczą lub modernizację w zakresie przetwarzania produktów rolnych i przygotowania do ich sprzedaży. Premia w wysokości 60 tys. zł wypłacana jest zazwyczaj w dwóch ratach: 80% kwoty po spełnieniu warunków określonych w decyzji o przyznaniu pomocy, a pozostałe 20% po realizacji celów inwestycyjnych. Osoby ubiegające się o premię powinny posiadać gospodarstwo rolne obejmujące co najmniej 1 hektar użytków rolnych lub nieruchomość służącą do prowadzenia produkcji w zakresie działów specjalnych produkcji rolnej. Wielkość ekonomiczna takiego gospodarstwa musi być mniejsza niż 13 tys. euro. Co najmniej 80% kwoty musi być wydane na środki trwałe, w tym zakup nowych maszyn rolniczych, urządzeń i wyposażenia.
Inwestycje na obszarach NATURA 2000
Zakup ciągnika z dofinansowaniem po przystąpieniu do tego programu jest możliwy dla rolników posiadających użytki zielone. Wymóg jest taki, że beneficjenci przyczynią się do utrzymania i użytkowania w gospodarstwie trwałych użytków zielonych położonych na obszarze Natura 2000. Standardowa wysokość dofinansowania wynosi 50 % kosztów kwalifikowalnych. Na wyższy poziom wsparcia, który stanowi 60 % kosztów kwalifikowalnych, mogą liczyć „młodzi rolnicy”. Rolnik otrzymuje maksymalnie 200 tys. zł, jeśli nie jest to inwestycja budowlana.
Program "Rozwój małych gospodarstw 2025"
Rolnicy prowadzący małe gospodarstwa rolne mają możliwość skorzystania z programu "Rozwój małych gospodarstw 2025", który oferuje wsparcie finansowe na zakup niezbędnego sprzętu, w tym ciągników. Dotacja może sięgnąć nawet 120 tys. zł, co stanowi znaczące ułatwienie w modernizacji i zwiększaniu konkurencyjności gospodarstw. Program zakłada wsparcie dla inwestycji materialnych i niematerialnych, które są niezbędne do prowadzenia produkcji rolnej oraz przygotowania produktów do sprzedaży. Aby upewnić się, czy konkretny model ciągnika kwalifikuje się do dofinansowania, warto skorzystać z Słownika inwestycji dostępnego na stronie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR). Nabór wniosków w programie "Rozwój małych gospodarstw 2025" odbędzie się w okresie od 1 października do 28 listopada 2025 roku. Program skierowany jest do rolników prowadzących małe gospodarstwa, charakteryzujące się wielkością ekonomiczną poniżej 25 tys. jednostek UE.
Program "Młody rolnik" 2025
Program "Młody rolnik" jest inicjatywą skierowaną do młodych przedsiębiorców rolnych, realizowaną w ramach Wspólnej Polityki Rolnej Unii Europejskiej. Aktualna edycja programu, przewidziana na lata 2023-2027, jest realizowana przez ARiMR. Program oferuje nie tylko jednorazowe wsparcie finansowe, ale także dostęp do wiedzy i nowoczesnych technologii, mających na celu poprawę efektywności i zrównoważonego rozwoju gospodarstw rolnych. Dotacja może być przeznaczona na modernizację gospodarstwa, zwiększenie jego efektywności oraz wprowadzenie zrównoważonych praktyk rolniczych.
Inne formy finansowania zakupu ciągnika
Dla rolników, którzy nie kwalifikują się do programów dotacyjnych lub chcą skorzystać z dodatkowego wsparcia finansowego, banki oferują różne rodzaje kredytów komercyjnych na zakup sprzętu rolniczego. Kredyty te często mogą być wygodnym rozwiązaniem dla tych, którzy potrzebują szybko pozyskać środki na zakup nowego ciągnika. Przykładem takiego finansowania może być Bank BNP Paribas, oferujący klientom Kredyt inwestycyjny z gwarancją Agromax i dotacją do odsetek, zabezpieczony gwarancją Agromax z Funduszu Gwarancji Rolnych Plus (FGR Plus). W 2026 roku zakup ciągnika rolniczego będzie możliwy również poprzez kredyty preferencyjne z linii RR i K01.
Leasing i pożyczka leasingowa
Leasing ciągnika może być alternatywą dla tradycyjnego kredytu lub pożyczki fabrycznej. Podstawowa różnica pomiędzy pożyczką leasingową a leasingiem polega na tym, że jedynie pożyczka pozwala nabyć prawo własności do przedmiotu od razu po jego dostawie. W przypadku leasingu aż do momentu opłacenia ostatniej raty formalnym właścicielem przedmiotu finansowania pozostaje firma leasingowa. Z doświadczenia firmy KORBANEK wynika, że bardzo dobrym narzędziem spełniającym wymagania w ramach PROW jest pożyczka leasingowa, która łączy w sobie cechy kredytu (własność zakupionej maszyny) oraz leasingu (niskie koszty, łatwa procedura).
Wiele dealerów maszyn rolniczych oferuje programy finansowania fabrycznego dla swoich maszyn. Rolnicy mogą skorzystać z wielu dostępnych na rynku ofert, w zależności od tego, na jaką markę ciągnika się zdecydują. Firmy oferują raty dostosowane do przychodów gospodarstwa (miesięczne, kwartalne, półroczne lub roczne), możliwość finansowania VAT, elastyczny okres finansowania dopasowany do potrzeb gospodarstwa, możliwość indywidualnego ustalenia wpłaty początkowej, a także możliwość ustalenia indywidualnego programu finansowania. Dla przykładu, leasing Kubota Finance oferuje promocję na zakup ciągnika, w ofercie której mamy: Prowizję od klienta: 1%, Udział własny: 20%, Suma opłat: 108%, Sposób spłaty raty: miesięcznie, Podatek VAT: wliczony, Ilość i wartość proc. rat: 35 x 1,914%, Okres trwania umowy: 36 m-cy, Stopa bazowa: stała oraz Wykup przedmiotu 21%.
Ważne aspekty i warunki
Definicja nowego pojazdu
Zgodnie z art. 2 pkt 62 ustawy, za nowy pojazd należy rozumieć pojazd fabrycznie nowy, który nie był zarejestrowany. Zbliżona definicja pojazdu nowego zawarta jest również w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 167/2013 z dnia 5 lutego 2013 r. w sprawie homologacji i nadzoru rynku pojazdów rolniczych i leśnych. Rolnik musi być właścicielem zakupionej maszyny, co jest kluczowym wymogiem przy ubieganiu się o dopłaty. Jeżeli ciągnik został zarejestrowany na dealera, nie może być uznany za fabrycznie nowy i tym samym nie kwalifikuje się do dofinansowania.
Wielkość ekonomiczna gospodarstwa i przychody
Ubiegając się o dofinansowanie, należy spełniać określone wymagania, m.in. w zakresie posiadania gospodarstwa rolnego nie większego niż 300 ha UR, o wielkości ekonomicznej pomiędzy 10 tys. a 200 tys. euro (w brzmieniu mającym zastosowanie dla naboru przeprowadzonego w 2016 r.) oraz wykazać przychód w wysokości 5 tys. zł. Przy ustalaniu wielkości ekonomicznej gospodarstwa bierze się pod uwagę stan średni zwierząt w roku, w którym przypada dzień rozpoczęcia terminu składania wniosków o przyznanie pomocy, a więc rok 2016. W roku 2016 przyjmuje się datę 01.01.2016 r. jako stan początkowy oraz datę 31.12.2016 r. jako stan końcowy.
Kwalifikowalność kosztów
Zgodnie z przepisami § 7 ust. 2 pkt. 2 rozporządzenia MRiRW z dnia 21 sierpnia 2015 r., pomoc nie obejmuje kosztów nabycia maszyn tego samego rodzaju lub przeznaczenia, jak rzeczy nabyte w ramach PROW 2007-2013. W związku z powyższym, jeżeli w ramach PROW 2007-2013 gospodarstwo otrzymało wsparcie na zakup agregatu uprawowo-siewnego, nie przysługuje wsparcie w ramach typu operacji "Modernizacja gospodarstw rolnych" PROW 2014-2020 na zakup kolejnej maszyny tego samego rodzaju lub przeznaczenia. Koszt zakupu przyczepy rolniczej przystosowanej do przewozu ziarna może podlegać finansowaniu, jeśli uprzednio dokonano zakupu specjalistycznej przyczepy do przewozu bel, odmiennej pod względem rodzaju i przeznaczenia.
Ocena doboru sprzętu do gospodarstwa
Jednym z elementów warunkujących przyznanie pomocy jest ocena przez ARiMR, iż operacja planowana do zrealizowania przez rolnika będzie uzasadniona ekonomicznie i technicznie w warunkach danego gospodarstwa (z uwzględnieniem m.in. wielkości docelowej areału gospodarstwa, czyli powierzchni gospodarstwa, jaką wnioskodawca osiągnie w roku składania wniosku o płatność końcową). Ocena zasadności zakupu maszyn i urządzeń do produkcji rolnej dokonywana jest m.in. w odniesieniu do przedstawionej w biznesplanie wielkości docelowej areału gospodarstwa.
Złożoność procedur i wsparcie doradcze
Procedury ubiegania się o PROW nie należą do prostych, dlatego służymy naszym klientom wsparciem i doświadczeniem. Warto skorzystać ze wsparcia profesjonalnych doradców, którzy pomogą w przygotowaniu wniosku i zapewnią zgodność z wymogami programów. Firmy specjalizujące się w obsłudze rolników oferują pomoc w procesie aplikacyjnym, a także w uzyskaniu dogodnego finansowania zewnętrznego, które może być niezbędne do pokrycia wymaganej części inwestycji.
tags: #ciagnik #nowy #fabrycznie #prow