Wóz Zabezpieczenia Technicznego WZT-2 to oryginalna polska koncepcja pojazdu wsparcia, stanowiąca rozwinięcie konstrukcji WZT-1. Projekt powstał w Ośrodku Badawczo-Rozwojowym Urządzeń Mechanicznych w Gliwicach. Jako szybkobieżny pojazd opancerzony, zbudowany na podwoziu czołgu T-55, przez dekady stanowił nieocenione wsparcie dla jednostek pancernych i zmechanizowanych, dowodząc trwałości i funkcjonalności polskiej myśli technicznej.
Charakterystyka techniczna i możliwości
WZT-2 jest pojazdem przeznaczonym do ewakuacji oraz udzielania pierwszej pomocy technicznej pojazdom gąsienicowym uszkodzonym na polu walki. Dzięki swojej konstrukcji wykonuje szereg specjalistycznych prac:
- Prace montażowo-demontażowe: Wykorzystanie żurawia hydraulicznego o udźwigu 10 ton do wymiany podzespołów.
- Prace ziemne: Wykorzystanie lemiesza (spychacza) do przygotowania stanowisk lub udrażniania dróg.
- Ewakuacja: Wyciąganie unieruchomionych wozów bojowych przy użyciu wyciągarki głównej i pomocniczej.
- Wsparcie medyczne: Udzielanie pierwszej pomocy załogom i ewakuacja do trzech rannych w pozycji leżącej.
Pojazd napędzany jest 12-cylindrowym silnikiem wysokoprężnym W-55 o mocy 591 KM (580 KM w niektórych specyfikacjach), co pozwala na osiągnięcie prędkości do 50 km/h. Masa pojazdu wynosi 34 tony, a jego opancerzenie zapewnia ochronę przed bronią strzelecką oraz odłamkami artyleryjskimi. W warunkach bojowych załoga może korzystać z karabinu maszynowego 12,7 mm DSzK oraz ręcznego granatnika przeciwpancernego RPG-7.
Eksploatacja w Wojsku Polskim i poza nim
W latach 1973-1992 zakłady Bumar Gliwice wyprodukowały łącznie 600 egzemplarzy WZT-2. Do struktur Wojska Polskiego trafiło ponad 330 sztuk. Mimo 40-letniej konstrukcji, pojazd nadal spełnia wymagania NATO stawiane przed wozami klasy ARV (Armoured Recovery Vehicle). Warto podkreślić, że WZT-2 jest niezbędnym elementem pomocniczym w trakcie przeprawy czołgów po dnie przeszkód wodnych.
Poza armią, WZT-2 weszły również na stan PKP (obecnie PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.) jako wyposażenie Specjalnych Pociągów Ratunkowych, gdzie służą do dnia dzisiejszego. Pojazd zyskał również miano atrakcyjnego towaru eksportowego.
Zestawienie danych technicznych
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Załoga | 4 osoby (+ 3 rannych) |
| Masa | 34 tony |
| Moc silnika | 591 KM |
| Prędkość maksymalna | 50 km/h |
| Zasięg | ok. 465 km |
Wyzwania współczesności
Obecnie przydatność WZT-2 jest ograniczona ze względu na parametry techniczne. Nośność pojazdu nie pozwala na pełne holowanie cięższych od niego czołgów, takich jak PT-91 czy Leopard 2, a udźwig żurawia jest niewystarczający do demontażu komponentów nowoczesnych czołgów podstawowych. Ponadto, opancerzenie pojazdu nie odpowiada współczesnym zagrożeniom na polu walki.
W obliczu niedostatecznej liczby specjalistycznego sprzętu ewakuacyjnego w Siłach Zbrojnych RP, trwają prace analityczno-koncepcyjne dotyczące pozyskania nowych ciężkich wozów zabezpieczenia technicznego. Potrzeby w tym zakresie rosną, szczególnie w kontekście obsługi nowoczesnych systemów artyleryjskich, takich jak haubice Krab.