Przyczyny trzasków i szarpnięć ciągnika podczas skrętu

Problemy z ciągnikami, objawiające się trzaskami i szarpnięciami podczas skrętu, ruszania lub pracy z obciążeniem, są dość powszechne i mogą mieć różnorodne źródła. Odpowiednia diagnoza wymaga zwrócenia uwagi na specyficzne objawy oraz elementy układu hydraulicznego, napędowego i przeniesienia mocy.

Problemy związane z układem hydraulicznym i kierowniczym

Niewłaściwe działanie układu hydraulicznego często manifestuje się problemami podczas skręcania lub podnoszenia. Ważne jest monitorowanie ciśnienia oleju i stanu kluczowych komponentów.

Spadek ciśnienia oleju

Jednym z kluczowych objawów jest spadek ciśnienia oleju, zwłaszcza podczas skręcania. Użytkownicy często potwierdzają, że ciśnienie oleju spada do zera podczas skręcania, co jest nieprawidłowe. Ciśnienia nie może spadać do zera, ponieważ reguluje to zawór pod maską. Aby zdiagnozować problem, zaleca się zmierzyć ciśnienie przed wyjściem na zasilanie orbitrola, wykorzystując złącze pomiarowe przy całym deklu.

Stan pompy i jej praca

Kondycja pompy jest fundamentalna dla prawidłowego działania układu. Problemy takie jak wycie pompy podczas podnoszenia mogą być spowodowane źle ustawionym czujnikiem wysokości ramion. W przypadku ciągnika Massey Ferguson 6170 użytkownik zgłaszał szarpanie podczas ruszania oraz pracy z obciążonym podnośnikiem, mimo wymiany pompy i gruntownego remontu skrzyni biegów. Taki scenariusz może wskazywać na obecność opiłków w układzie. Szarpanie podczas podnoszenia może również występować, gdy na wolnych obrotach praca jest płynna, a przy zwiększeniu obrotów pojawia się szarpanie. W takim przypadku warto odpowietrzyć układ przy pompie, siłowniku i rozdzielaczu, a także rozważyć wymianę przewodu zasilającego pompę.

Kwestie związane z układem napędowym i przeniesieniem mocy

Trzaski i szarpnięcia mogą również wynikać z problemów w układzie napędowym, w tym z napędem na przednie koła, blokadą mechanizmu różnicowego, luzami na półosiach czy kwestiami związanymi ze skrzynią biegów.

Problem z napędem na przednie koła

MTZ: trzaski, strzelanie, szarpnięcie

W ciągnikach MTZ użytkownicy zgłaszają trzaski, strzelanie i szarpnięcia podczas jazdy do tyłu lub przodu, częściej przy skręconych kołach, ale nieraz także na prostych. Może to dawać wrażenie, jakby któreś koło blokowało się na sekundę i puszczało, bądź jakby jakiś tryb omykał, a potem nagle załapywał. Czuć wtedy, jakby tył ciągnika delikatnie "leciał" na boki i "zatrzęsł się". Warto upewnić się, że napęd jest na 100% rozłączony, odłączając cięgna od włączania przedniego napędu. Czasem, pomimo wyłączenia, napęd może pozostawać aktywny, co objawia się ryciem podłoża przez przednie koła podczas skręcania w błocie. Jeśli po podniesieniu przodu ciągnika na turze wałek napędowy kręci się podczas kręcenia kołami, a można go zatrzymać ręką bez wysiłku, jest to normalne. Rozłącza się bowiem napęd w skrzyni biegów, a nie w moście, i w każdym ciągniku wał napędowy kręci się, gdy przednie koła się kręcą - dzieje się tak dzięki mechanizmowi różnicowemu.

Case 856XL: szarpanie lewego koła przy załączonym napędzie

W przypadku ciągnika Case 856XL problemem jest szarpanie lewego koła przy załączeniu przedniego napędu podczas skrętu, co wygląda, jakby coś przeskakiwało. Mechanik może stwierdzić, że przy modelach z mechanicznie włączanym napędem (załączanych wajchą) jest to normalne, ponieważ zazębia on na stałe i musi w jakiś sposób objawić różnicę w prędkościach kół. W modelach z napędem włączanym przyciskiem, zastosowane jest sprzęgło hydrauliczne, które przy zbyt dużym obciążeniu popuści, eliminując szarpnięcie.

Blokada mechanizmu różnicowego

Nawet jeśli blokada mechanizmu różnicowego jest pozornie wyłączona, może ona być przyczyną trzasków i szarpnięć. Zdarza się, że linka blokady jest rozłączona, a blokada sama się włączyła. W takiej sytuacji warto podczepić linkę, wyjąć i włożyć kilka razy dźwignię od blokady, a po ruszeniu, jeśli problem ustąpi, oznaczać to będzie, że blokada była przyczyną.

Luz na półosiach i łożyskach

Trzaski mogą również pochodzić z luzów na półosiach lub uszkodzonych łożysk. Aby to sprawdzić, należy podstawić pniaczki pod wieszaki tylnego TUZ, podnieść tył ciągnika i poruszać kołem na boki, sprawdzając luz na półosi z prawej i z lewej strony. Rozsypane łożysko może strzelać. Trzeba szukać wszędzie, również w tylnym moście. W skrajnych przypadkach trzaski mogą wskazywać na konieczność otwarcia mostu.

Problemy ze skrzynią biegów i sprzęgłem

Powershift i elektrohydrauliczny rewers

W układach przeniesienia napędu typu powershift i z elektrohydraulicznym rewersem, zrywanie kół podczas ruszania, szarpnięcia przy zmianie przełożeń, a czasem nawet zgrzyty niekoniecznie muszą oznaczać awarię. W takich maszynach każdy półbieg i rewers mają swoje sprzęgło, którego elementy, nawet przy prawidłowej eksploatacji, ulegają naturalnemu zużyciu. Prowadzi to do częściowego zużycia tarczek sprzęgłowych i metalowych przekładek, zmniejszenia ich grubości i powiększenia luzu między nimi.

Ogólne problemy ze skrzynią

Szarpanie może wynikać również z innych problemów mechanicznych skrzyni biegów, takich jak zbyt mały luz międzyzębny na ataku. Zrywanie i szarpanie podczas ruszania do przodu, a wręcz podskakiwanie przy ruszaniu do tyłu, może wskazywać na klinowanie się tarczy I stopnia sprzęgła. W nowych typach sprzęgieł jest to typowa przypadłość wynikająca z jakości wykonania. Warto zdjąć podnośnik i pokrywę skrzyni biegów, podnieść koła i nimi kręcić w celu dalszej diagnostyki.

Diagnostyka i kalibracja

Wiele problemów z szarpaniem i trzaskami, szczególnie w nowszych ciągnikach, można rozwiązać poprzez odpowiednią diagnostykę i kalibrację.

Kalibracja skrzyni biegów powershift

Konieczność wykonania kalibracji skrzyni biegów powinien łatwo rozpoznać każdy operator ciągnika, ponieważ jest to typowe rozwiązanie problemu zrywania kół podczas ruszania, szarpnięć przy zmianie przełożeń i zgrzytów. Kalibracja jest potrzebna do skorygowania działania układu hydraulicznego napełniającego bębny (tłoczyska), które sterują tarczami sprzęgieł i synchronizatorami zmiany biegów. Podczas kalibracji do modułu sterującego wprowadzane są nowe, aktualne wartości dopasowane do stopnia zużycia tarcz.

Czynność kalibracji może być wykonana w wielu ciągnikach nawet bez użycia narzędzia diagnostycznego. W niektórych modelach instrukcja obsługi podaje sposób wykonania kalibracji przez użytkownika, poprzez odpowiednią sekwencję czynności, np. wciśnięcie guzików zmiany półbiegów, wybór funkcji z menu komputera pokładowego, włączenie stacyjki oraz uruchomienie silnika i jego pracę przy określonych obrotach. Ważne jest, aby olej w układzie hydraulicznym był rozgrzany, najlepiej do temperatury co najmniej 60°C. Serwisanci często wykorzystują przepływomierz z regulowanym dławikiem, aby szybko rozgrzać olej. Kalibrację wykonuje się kilkakrotnie dla każdego ze sprzęgieł. Producent zazwyczaj zaleca (a w okresie gwarancyjnym obliguje) wykonanie tej czynności przez autoryzowany serwis. Nieumiejętnie wykonana kalibracja, zwłaszcza bez znajomości interpretacji wyświetlanych wartości, może pogorszyć działanie skrzyni.

Inne aspekty diagnostyki

Nie zawsze kalibracja jest rozwiązaniem. Czasem powody nieprawidłowego działania układu przeniesienia napędu są inne, np. konieczność wykonania innych regulacji, zużycie synchronizatorów, tłumika drgań czy podzespołów mechanicznych przekładni. W nowych maszynach sama wymiana filtra oleju (który stosowany "na pierwszy montaż" często szybciej się zatyka) może pomóc. Podłączenie urządzenia diagnostycznego do sterownika pozwala serwisantowi na sczytanie kodów błędów i precyzyjne ustalenie przyczyny problemu. Konieczność przeprowadzenia kalibracji często nie pojawia się nagle, dlatego można ją wykonać przy okazji standardowego przeglądu. Nie ma ściśle określonej reguły, co jaki czas należy wykonywać kalibrację, ale w nowych ciągnikach pierwsza może być potrzebna już po kilkudziesięciu godzinach pracy ze względu na docieranie elementów. Zużycie elementów sprzęgieł zależy od rodzaju wykonywanej pracy i techniki jazdy, np. nie zaleca się zmiany kierunku jazdy z użyciem elektrohydraulicznego rewersu przy zbyt dużej prędkości czy zbyt wysokich obrotach silnika.

tags: #ciagnik #podczas #skretu #trzsk #iszrpniecie