Wprowadzenie do CLAAS XERION 5000
CLAAS XERION 5000 to największy kołowy ciągnik firmy CLAAS, wyróżniający się konstrukcją ramową samonośną. Jego charakterystyczne cechy to cztery równe koła o średnicy opon 216 cm oraz centralnie umieszczona kabina. Egzemplarz dostarczony do testów był wyposażony w ogumienie 900/60R42 i przedni TUZ.

XERION jest wyjątkowy pod wieloma względami. Cztery równe koła na dwóch skrętnych osiach, konstrukcja z pełną ramą o dużej nośności, bezstopniowy napęd jezdny do 530 KM oraz komfortowa obsługa to cechy dostępne wyłącznie w ciągnikach CLAAS.
CLAAS oferuje ciągnik XERION w wielu wersjach, co ma na celu jak największe zbliżenie się do idei maszyny uniwersalnej. Wyróżniamy trzy warianty o unikalnej konstrukcji:
- TRAC - ze stałą kabiną
- TRAC VC - z obracaną kabiną
- SADDLE TRAC - z miejscem na nabudowane maszyny
Silnik i Układ Napędowy
Potęga Silnika Mercedes-Benz
CLAAS XERION 5000 jest wyposażony w silnik OM 471 LA ze stajni Mercedesa. Ten sześciocylindrowy motor ma pojemność 12,8 l i moc znamionową 520 KM, osiąganą przy obrotach znamionowych 1900 na minutę.

Systemy Zarządzania Mocą CLAAS Power Systems (CPS)
Tak duża moc nie dałaby się łatwo okiełznać bez systemów wspomagających. Dlatego CLAAS wprowadził układy zarządzania mocą i przeniesieniem napędu na koła - CLAAS Power Systems (CPS). Dzięki ich zastosowaniu silnik ciągnika generuje wyższą moc dopiero wtedy, kiedy jest ona pożądana. Oznacza to między innymi, że silnik i bezstopniowa przekładnia ZF Eccom 5.0, o nazwie CMATIC, nieustannie współpracują ze sobą. Ich zadaniem jest utrzymanie zadanej prędkości pracy oraz jak najniższych obrotów silnika, co przekłada się na oszczędności paliwa.
CLAAS POWER SYSTEMS łączy wydajne 6-cylindrowe silniki marki Mercedes-Benz z prostym przeniesieniem napędu. Już w niskim zakresie obrotów silnika wszystkie trzy maszyny mają do dyspozycji ogromny moment obrotowy. Koncepcja niskiej liczby obrotów zmniejsza obroty biegu jałowego silnika z 800 do 730 obr./min. Najnowsza generacja silników to 6-cylindrowe, rzędowe jednostki o pojemności skokowej 10,7 l oraz 12,8 l, oferujące moc maksymalną od 462 do 530 KM i maksymalny moment obrotowy wynoszący 2200/2400 oraz 2600 Nm. Cechują się stałym przebiegiem momentu obrotowego oraz inteligentnym chłodzeniem dzięki oszczędzającej paliwo regulacji liczby obrotów wentylatora. Możliwe jest również czyszczenie chłodnicy podczas jazdy poprzez rewersję wentylatora uruchamianą przyciskiem.
Wytrzymała Konstrukcja i Napęd
Dzięki unikalnej konstrukcji ramowej XERION nadaje się do bardzo dużych obciążeń. Łączone śrubowo, a nie spawane, rury poprzeczne ramy są przykładem większej wytrzymałości i odporności. Osie heavy-duty opracowano z myślą o obciążeniu do 15 t na oś przy prędkości do 50 km/h. Dzięki dwóm osiom kierowanym XERION pozostaje zwrotny i szybki mimo swoich rozmiarów i masy.
Zespoły napędu charakteryzują się, poza wysoką skutecznością, także ogromną wytrzymałością, wysoką niezawodnością we wszystkich warunkach oraz długą żywotnością. Dzięki niskiej liczbie obrotów wejściowych XERION można stosować do licznych prac wymagających koncepcji niskich prędkości obrotowych, zapewniając tym samym nadzwyczajną rentowność. Napędy osi przedniej i tylnej są ze sobą sztywno połączone, co eliminuje konieczność stosowania wzdłużnego mechanizmu różnicowego.
Coraz bardziej wydajne maszyny dołączane potrzebują jeszcze więcej mocy hydraulicznej. W XERION to nie problem. Nawet przy niskiej liczbie obrotów silnika nowa przekładnia rozdzielacza pompy i opcjonalna pompa hydrauliczna umożliwiają przepływ oleju na poziomie do 422 l/min, zapewniając jego wystarczającą ilość również w przypadku wyjątkowo szerokich siewników lub beczek do gnojowicy. Dzięki temu XERION osiąga najwyższą moc hydrauliczną wśród ciągników.
Kabina Operatora - Ergonomia i Komfort
Lokalizacja i Widoczność Kabiny
Kabina XERIONA w testowanej wersji jest umieszczona centralnie pomiędzy osiami i oparta na pneumatycznych poduszkach, amortyzujących wstrząsy w zależności od ich amplitudy. Bardzo ważną cechą, wpływającą na dobrą widoczność, jest kabina zajmująca całą szerokość ciągnika. Dzięki temu operator może bez ruszania się z fotela obserwować, co dzieje się po obu stronach maszyny. Jest to możliwe, gdyż kabina jest mocno przeszklona.
Pewnym problemem może być jedynie podjeżdżanie do maszyn w celu ich zaczepienia. Bez pomocy drugiej osoby może to być dość trudne, ponieważ ani zaczepów, ani ramion podnośników z kabiny w ogóle nie widać. Jednak CLAAS wprowadził udogodnienie w postaci kamery, co znacznie ułatwia to zadanie.

Dostęp do Kabiny
O ile przebywanie w przestronnym wnętrzu kabiny jest przyjemne, o tyle samo wejście do niej przypomina nieco wspinaczkę. Prowadzą do niej siedmiopoziomowe schodki, które są umieszczone bardzo stromo, wręcz pionowo. Dlatego należy mocno trzymać się poręczy. Klamka drzwi jest umieszczona w połowie ich wysokości, a szkoda, że producent nie umieścił jej u dołu, co ułatwiłoby otwieranie. Nie jest też łatwo minąć się z drzwiami podczas ich uchylania, gdyż podest jest na to zbyt mały. Od 2015 roku CLAAS wprowadza jednak zmiany mające na celu poprawę tej kwestii.
Wnętrze Kabiny i Elementy Sterowania
Po wejściu do kabiny największe wrażenie robi jej przestrzeń. Operator do dyspozycji ma kilka schowków, z czego dwa klimatyzowane. Większy, mieszczący kilka butelek i jedzenie, znajduje się pod siedziskiem instruktora. Drugi schowek, w którym mieszczą się minimum dwie półtoralitrowe butelki napojów, umieszczono po prawej stronie u góry, przy konsoli radia.
Z prawej strony fotela operatora, pod prawą ręką, znajduje się podłokietnik, a w nim dżojstik, a bardziej z przodu konsola sterowania. Powyżej znajdują się dwa monitory: mniejszy stanowi serce wizualizacji zarządzania funkcjami ciągnika, a drugi, umieszczony wyżej, to wyświetlacz pozwalający na zastosowanie technologii GPS do sterowania ciągnikiem poprzez sygnał pozycjonujący z satelitów. Ekran ten pokazuje również mapy pól, a także wizualizuje poczynania podczas pracy, na przykład po włączeniu funkcji.

Przyciski obecne na dżojstiku są przypisane do konkretnych, najczęściej używanych funkcji, ale oczywiście można je zmienić - tak jak większość ustawień - poprzez terminal obsługowy CEBIS. Na dźwigni wielofunkcyjnej są również przyciski stałe, których funkcji nie można zmienić. Jest to na przykład przycisk załączania jazdy równoległej albo zmiany kierunku jazdy. Na podłokietniku znajduje się jeszcze dźwignia krzyżowa. Można jej przypisać sterowanie przepływem oleju w złączach o innych kolorach (np. czerwonym i żółtym) niż obranych w standardowej konfiguracji przez producenta ciągnika (niebieskim i brązowym).
Do włączania i sterowania funkcjami ciągnika służy kilkanaście przełączników umieszczonych po prawej stronie, przed podłokietnikiem, którym przypisano stałe zadania. Są to między innymi dwa pokrętła wyboru menu systemu zarządzania ciągnikiem (CEBIS), pokrętła/przyciski wyboru i potwierdzenia funkcji oraz ustawień elementów menu, hamulec postojowy, pamięć obrotów silnika i rewersor wentylatora.
Centrum sterowania ciągnikiem, poza uniwersalną dźwignią CMATIC, stanowi terminal CEBIS. Informacje i parametry regulacyjne znajdują się w dwóch zasobach: menu i włączanych wielopozycyjnych pokrętłach. Pierwsze od lewej pozwala ustawić jasność panelu, zmienić złącza podlegające sterowaniu dźwignią krzyżową, umożliwia dostęp do automatyki uwrociowej oraz do automatycznej jazdy równoległej. Przy każdym dużym pokrętle wyboru menu znajdują się dwa mniejsze. Lewe stanowi tak zwany szybki dostęp do funkcji CEBISa.
Rodzaj wyświetlanych informacji na tak zwanym ekranie głównym CEBISa zależny jest od załączonego trybu jazdy (pole/droga). Gdy ciągnik porusza się po drodze, CEBIS wyświetla podstawowe parametry pracy silnika i pojazdu. Kiedy przejdziemy w tryb roboczy (polowy), z ekranu znikają zegary i wskaźniki związane z silnikiem, pojawiają się natomiast między innymi oznaczenia złączy hydrauliki zewnętrznej, prędkość obrotowa silnika, licznik hektarów, aktualne zużycie paliwa oraz aktualny poślizg kół, wychylenie kół i tryb pracy podwozia.
Tryby Pracy i Funkcje Inteligentne
Uruchamianie i Manewrowanie
Kierując XERIONem, z racji jego rozmiarów, należałoby raczej użyć porównania do manewrowania wielką ciężarówką. Po uruchomieniu silnika zawsze załączony jest (włącza się on po każdym zatrzymaniu) automatycznie hamulec postojowy. Jego odblokowanie następuje podczas wybierania kierunku jazdy. Aby ruszyć, należy wcisnąć jeden ze skrajnych końców przycisku wyboru kierunku jazdy (to proste: przód albo tył) i lekko poruszyć dżojstikiem (a właściwie tak zwaną wielofunkcyjną dźwignią Cmotion) w przód. Mnóstwo opcji ustawienia trybu pracy przekładni, silnika oraz podwozia daje niezliczoną liczbę kombinacji regulacji. Potrafi to na początku przytłoczyć, ale w czasie pracy życie koryguje niektóre nasze zapędy.
Jazda Równoległa i Systemy Prowadzenia GPS
CLAAS XERION posiada systemy umożliwiające odbiór sygnału GPS, co pozwala pracować w trybie jazdy równoległej. System przejmuje kontrolę nad układem jezdnym, eliminując potrzebę używania kierownicy. Układ prowadzenia dostępny w CLAAS XERION oferuje także możliwość samodzielnego zawracania ciągnika i wjeżdżania w określoną ścieżkę. Wystarczy na panelu ustalić maksymalną prędkość takiego przejazdu, określić, o ile przejazdów szerokości roboczych ciągnik ma wykonać nawrót oraz jego kierunek. Po chwili na panelu rysuje się linia wizualizująca przewidywaną „pętlę”, którą ciągnik wykona na uwrociu.
Warto zauważyć, że im większa prędkość, tym wcześniej ciągnik rozpoczyna manewr, aby wykonać nawrót, unikając mocnych i gwałtownych skrętów. Należy też pamiętać, że w tej opcji ciągnik nie ma narysowanych krawędzi pola i to od operatora zależy, w którym momencie zacznie zawracać. Dlatego trzeba z wyprzedzeniem obserwować pole i potwierdzić manewr, żeby nie zatrzymać się na przykład w rowie. Dzięki wizualizacji można w odpowiednim momencie potwierdzić ustawienia, wciskając przycisk na panelu. Po chwili ciągnik sam wykonuje nawrót, a operator zajmuje się wypłyceniem narzędzia i we właściwej chwili po dokonaniu nawrotu opuszczeniem go do pozycji roboczej.
Przy realizacji jazdy równoległej nie powinno się zatrzymywać. Każde zatrzymanie (a właściwie obniżenie prędkości poniżej 2 km/h) powodowało wcześniej rozłączanie się systemu i konieczność wykonania ponownych czynności przygotowujących. Nie jest to zbytnio uciążliwe, dopóki nie zatrzymamy się podczas realizacji automatycznego nawrotu. Zatrzymanie się w takiej sytuacji powodowało w efekcie „zgubienie” ścieżki przejazdowej na zakręcie, co uniemożliwiało jej „odzyskanie” i wymuszało dojechanie do kolejnego pasa przejazdu roboczego już z rękami na kierownicy. Obecnie zostało to poprawione - jeśli ciągnik zatrzyma się, nawet podczas nawrotu na uwrociu, automatyka prowadzenia nie wyłącza się.

Tryb Transportowy
Kiedy prędkość przekroczy około 20 km/h, komputer zacznie domagać się włączenia trybu transportowego pracy ciągnika. W kabinie rozlegnie się sygnał dźwiękowy i zacznie migać kontrolka przełącznika znajdująca się na górnej prawej konsoli w kabinie. Załączenie tego trybu dezaktywuje sterowanie hydrauliką. Oznacza to, że jadąc na przykład ze złożonym agregatem, nawet przypadkowe wciśnięcie przycisku aktywującego przepływ oleju przez złącze nie spowoduje reakcji maszyny ani przypadkowego uszkodzenia. Załączenie tego trybu jazdy także nie pozwoli na zmianę trybu pracy podwozia (np. na psi chód).
Tryby Pracy Podwozia
Kierowanie w XERIONie jest dopasowane do każdych warunków. Dwie osie kierowane umożliwiają sterowanie XERIONem na pięć różnych sposobów, które pozostają aktywne także na uwrociach:
- Standardowy program kierowania
- Kierowanie wszystkimi kołami
- Jednostronny psi chód
- Psi chód (mały psi chód)
- Duży psi chód
Na specjalną uwagę zasługują także systemy kierowania osiami, w tym system dynamicznego kierowania, pozwalający na mniejszą liczbę obrotów kierownicą w celu uzyskania pozycji maksymalnego skrętu.
Testy Polowe i Efektywność
Zużycie Paliwa w Różnych Warunkach
Sprawdzano zachowanie się ciągnika w polu z agregatem ścierniskowym, łapowym, o szerokości 6 m. Kiedy włączono podczas pracy z agregatem pełną wydajność, ciągnik za wszelką cenę dążył do osiągnięcia zadanej prędkości roboczej (11 km/h). Dawało to jednocześnie zużycie około 15,9-16,2 l ON/ha. W momencie wysterowania układu napędowego na ekonomiczny tryb pracy obroty silnika spadły o około 500 obr./min (1190-1310), a system wskazał zużycie godzinowe paliwa na poziomie około 74-79 l. Średnie zużycie paliwa na 1 ha system wskazywał na poziomie 14,4-16,07, przy zmniejszeniu prędkości pracy. Wnioski nasuwają się same: praca w trybie ekonomicznym spowodowała obniżenie obrotów silnika, jak i spadek prędkości jazdy, a więc jednocześnie wydłużenie czasu pracy. Dlatego warto przeliczyć, czy rzeczywiście praca w trybie oszczędnościowym się opłaci.
Claas Xerion TS 5000 mógł pochwalić się stosunkowo niskim zużyciem paliwa zarówno w płytkiej, jak i głębokiej uprawie. Zgodnie z danymi zarejestrowanymi przez system Telematics, Claas Xerion 5000 TS osiągnął bardzo niskie wartości spalania - od 4 do 6,35 l/ha - podczas lekkiej pracy z agregatami talerzowymi: Lemken Gigant 12 m, Köckerling Rebel 12,5 m oraz Agrisem Disc-O-Mulch Gold 9 m. Natomiast w uprawie głębokiej, podczas pracy ciężkiej z kultywatorami Horsch Tiger 5, 6 i 8 AS, spalanie wyniosło od 12 do 17 l/ha. Pokazało to, jak niezwykle wydajny i efektywny jest ten ciągnik.

Przyczepność i Opony
Podczas testu ciśnienie w oponach wynosiło 1,1 bar. Dzięki temu ciągnik miał dobrą przyczepność, choć nie byłoby złym pomysłem założenie kół bliźniaczych. W momencie wykonywania testu Xeriony nie były jeszcze przystosowane do pracy na „podwójnych” kołach.
Komfort Pracy i Wytrzymałość
Praca przy niskich obrotach silnika to przede wszystkim niższe zużycie paliwa, ale także wyższy komfort pracy, gdyż dzięki temu mniej wibracji przenoszonych jest na kabinę operatora. Dodatkowo na komfort pracy traktorzysty wpływa standardowo wyciszona kabina. Pełna rama z dwoma skrętnymi osiami zwiększa wytrzymałość na bardzo duże obciążenia podczas pracy w głębokiej uprawie, system kierowania z kolei zapewnia optymalny promień skrętu ciągnika bez „łamania pojazdu”. W porównaniu z ciągnikiem łamanym tył maszyny nie zachodzi przy skręcie, co może być kłopotliwe na przykład podczas manewrów w ciasnych miejscach.
Specjaliści z Przemysłowego Instytutu Maszyn Rolniczych PIMR w Poznaniu wykonali pomiar hałasu wewnątrz kabiny XERIONA, potwierdzając wysoki poziom komfortu akustycznego.
CLAAS XERION TS 5000 - Wersja Gąsienicowa
CLAAS XERION TS 5000 po raz pierwszy został zaprezentowany, a nieco później rozpoczęły się jego intensywne pokazy polowe, w czasie których zyskał on uznanie wielu rolników. Niemiecki producent, tworząc model XERION TS, dołączył do grona firm oferujących ciągniki o potężnych mocach z napędem gąsienicowym. Dzięki temu rozwiązaniu możliwe jest efektywne przekazywanie napędu nawet w czasie głębokiej uprawy w trudnych warunkach. Łącznie ciągnik wykonał pracę na około 500 ha i efektywnie przepracował ponad 50 godzin. Producent zapewnia również, iż jeśli zajdzie taka potrzeba, ciągnik może zostać w prosty sposób przezbrojony z gąsienic na koła.

Utrzymanie i Serwis
XERION został zaprojektowany tak, aby ograniczyć czas przestojów do minimum. Serwisowanie silnika jest konieczne tylko co 1000 godzin. Gdy przyjdzie czas na przegląd, odbywa się to w szybki i prosty sposób. Filtr oleju silnikowego i filtr powietrza kabinowego są bardzo łatwo dostępne. W razie potrzeby operator może łatwo otworzyć i oczyścić pakiet chłodnic. Również podczas jazdy może aktywować wentylator rewersyjny z poziomu kabiny. W ciągu zaledwie kilku sekund wentylator zaczyna pracować w przeciwnym kierunku i oczyszcza chłodnice.
W długie dni pracy ciągniki są często stale otoczone chmurą pyłu. W XERION powietrze zasysane do silnika jest poddawane wyjątkowo skutecznemu oczyszczaniu wstępnemu. Cyklony oddzielają większe cząstki brudu, które są potem usuwane przez układ wydechowy. Filtr zasysania powietrza do silnika PowerCore® jest niezwykle wytrzymały i ma ogromną wydajność filtracyjną.
Dane Techniczne Modeli XERION
CLAAS XERION to maszyna, która przekształca siłę w efektywność. Dysponuje wysoką siłą uciągu - moc jest zawsze wtedy, gdy jest potrzebna. Jest stabilny bez końca - stworzony z myślą o wysokich obciążeniach. Oferuje komfort - wygoda i koncentracja idą w parze. Jest efektywny - układ napędowy to efekt współdziałania najlepszych komponentów. Zapewnia przepływ bez limitu - hydraulika robocza o maksymalnym wydatku oleju 422 l/min. Rentowność jest zwiększona dzięki szybkiej konserwacji, co oznacza więcej czasu na pracę.
| Model | Liczba cylindrów | Pojemność skokowa (l) | Moc maks. ECE R 120 (KM) | Przekładnia | Min. szerokość całkowita (mm) |
|---|---|---|---|---|---|
| 5000 TRAC FOCUS | 6 | 12,80 | 530 | CMATIC (bezstopniowa przekładnia) | 2540 |
| 5000 TRAC | 6 | 12,80 | 530 | CMATIC (bezstopniowa przekładnia) | 2540 |
| 4500 TRAC | 6 | 12,80 | 490 | CMATIC (bezstopniowa przekładnia) | 2540 |
| 4200 TRAC | 6 | 10,70 | 462 | CMATIC (bezstopniowa przekładnia) | 2540 |
| 5000 TRAC VC | 6 | 12,80 | 530 | CMATIC (bezstopniowa przekładnia) | 2540 |
| 4500 TRAC VC | 6 | 12,80 | 490 | CMATIC (bezstopniowa przekładnia) | 2540 |
| 4200 TRAC VC | 6 | 10,70 | 462 | CMATIC (bezstopniowa przekładnia) | 2540 |
| 4200 SADDLE TRAC | 6 | 10,70 | 462 | CMATIC (bezstopniowa przekładnia) | 2540 |
Ciągniki wyposażone są w przedni podnośnik dwukierunkowy kat. III N oraz tylny podnośnik dwukierunkowy kat. III.
O Firmie CLAAS
Firma CLAAS, założona w 1913 roku jako rodzinny biznes, jest obecnie jednym z najpopularniejszych i najprężniej rozwijających się przedsiębiorstw produkujących maszyny rolnicze. Główną siedzibę posiada w Harsewinkel w Niemczech, a by dotrzeć do każdego klienta, ma wiele oddziałów w większości krajów europejskich i azjatyckich, w Stanach Zjednoczonych, Australii oraz w Argentynie. Swoją wysoką pozycję w branży maszyn rolniczych zawdzięcza nowoczesnym rozwiązaniom, wysokiej klasie produktom oraz doskonałej logistyce sprzedaży.