Indyjski producent maszyn rolniczych Escorts Agri Machinery jest w Polsce głównie kojarzony z marką Farmtrac. Jego historia jest ściśle związana z polską myślą techniczną i ciągnikami Ursus. Firma Escorts Limited została założona w 1948 roku przez Har Prasada Nandę i Yudiego Nandę, a jej głównym celem było wspieranie rolnictwa.
Początki Współpracy z Ursusem
Pod koniec lat 50. przedsiębiorstwo Nandów zostało przedstawicielem firmy Massey Ferguson w północnych Indiach. Jednak znacznie ciekawszym wydarzeniem dla polskiego kontekstu było zbudowanie zakładu w Faridabadzie w 1960 roku i podpisanie umowy licencyjnej na produkcję Ursusa C-325 oraz późniejszych wersji rozwojowych polskiego ciągnika. Montaż maszyn z wykorzystaniem przysłanych z Polski części rozpoczęto w 1961 roku.
W magazynie „Traktor” z marca 1965 roku (nr 5) można było przeczytać: „Obecnie największym i tradycyjnym już odbiorcą ciągników Ursus C-328 są Indie, które zakupiły w Polsce ciągniki w dwóch wersjach: jako kompletne oraz bez silników. Do ciągników dostarczanych bez silnika S-312B, hinduska firma Escort montuje silniki własnej produkcji o nazwie Kirloskar. Są to silniki wysokoprężne, trzycylindrowe o mocy 30 KM wg DIN, chłodzone powietrzem. Zewnętrzny wygląd ciągnika różni się maską.”
Indyjskie wersje Ursusów nieco się różniły od polskich, przede wszystkim wyglądem przypominającym prototypy Ursusów nowej serii C-342 i pochodnych, które nigdy nie zostały wdrożone do produkcji. Współpraca między Indiami a PRL kwitła wówczas nie tylko w zakresie ciągników rolniczych. Escorts Group wytwarzała również inne produkty, od części samochodowych (m.in. pierwsze hinduskie amortyzatory teleskopowe) poprzez komponenty kolejowe, do sprzętu budowlanego. Przykładem jest motocykl Rajdoot, czyli polska SHL M-11 w wersji hinduskiej, produkowany od 1962 roku (w Polsce w zakładach SHL w Kielcach od 1961 r.) aż do 2005 roku, kiedy to regulacje dotyczące emisji spalin zakończyły jego produkcję. W tym czasie powstało około 1,5 miliona motocykli Rajdoot.
Wpływ Forda na Produkcję Escorts i Nacjonalizacja
W 1969 roku do fabryki w Faridabadzie zawitały nowoczesne ciągniki Forda. Podpisano wówczas umowę o spółce joint-venture, a pojazdy bazujące na projektach Forda stały się podstawowym produktem fabryki Escort. Ciągniki takie jak Escort 37 (Ursus C-325/C-328) czy 335/355 (Ursus C-335) powstawały nadal, na pewno jeszcze w latach 70. Według Lecha Glińskiego, autora rozdziału „Ursus na świecie” w książce „Ursus” (1978 r.), założenia umowy z Escorts przewidywały stopniową nacjonalizację wyrobu, aż do całkowitego zaprzestania dostaw podzespołów z Polski. Według Glińskiego, na polach Indii pracowało w latach 70. ponad 64 tysiące ciągników z częściami dostarczanymi z Polski, w różnych stopniach kompletacji.
Powrót Ciągników Escort na Polski Rynek
W latach 90. nastąpiły dwa kluczowe wydarzenia. Po pierwsze, według dostępnych informacji, produkcja Ursusa C-330M zakończyła się w 1993 roku. Drugim wydarzeniem było założenie spółki joint venture Pol-Mot Escorts Sp. z o.o. Spółka ta, na terenie byłego POM Mrągowo, planowała założyć wytwórnię nowoczesnych ciągników rolniczych. Klasyczne Escorty bazujące na technologii Ursusa były produkowane w Mrągowie do końca 2008 roku. Potem ich miejsce zajęły modele Farmtrac 545, 545 DT, 555, 555 DT. Był to także koniec marki Escort na polskim rynku.
Modele Ciągników Escort w Polsce
Ciągnik Escort 335 pojawił się na polskim rynku w 2000 roku i oprócz maski, kabiny oraz detali, technicznie niewiele różnił się od Ursusa C-335. Escort 335 to praktycznie Ursus C-330 z pewnymi zmianami. W skład rodziny Escortów wzorowanych na Ursusach wchodziły: dwucylindrowy Escort 335 i 335PS (lub 335 Duo) z układem hydrostatycznym. Moce ciągników wynosiły: 30 KM (E335) i 35 KM (335 Duo).
Z technicznego punktu widzenia Escort dysponował zmodernizowaną wersją silnika C-312 z dodaną literą D, produkowaną już w Escorcie. W Polsce ostatnią wersją tej jednostki było C-312C. W silniku Escorta zamontowano inną pompę wtryskową - rzędową, dwusekcyjną Mico HB - PES. 2A 90D, w której ciśnienie wtrysku wynosiło 19.5 MPa, a wtryskiwacze były wielotworowe.
Ciekawą konstrukcją jest także Escort 450, który został wyposażony w silnik Escort E3.312 (pojemność skokowa - 3120 cm³), czyli 3-cylindrową wersję polskiego silnika. Hindusi dodali do poczciwego S-312 kolejny „gar”, a niektórzy sugerują, że mogli to zrobić na podstawie dokumentacji polskich silników konstruowanych w latach 60., kiedy to Ursus pracował nad nową serią ciągników kompatybilnych z konstrukcją C-325/C-328. Wówczas powstał m.in. motor o oznaczeniu C-313. Podobnie jak w modelu 335, w tym wypadku także zamontowano pompę wtryskową Mico, tym razem o ciśnieniu wtrysku 23 MPa. Inna jest także przekładnia, również produkowana przez Escorta, ale w układzie 8 x 2 z oddzielną dźwignią zmieniającą przełożenia polowe i szosowe. Reszta podzespołów modelu 450 jest taka sama jak w modelu 335. Moce ciągników wynosiły 48 KM (E450).
Odmiany ciągników Escort 335/450 z układem hydrostatycznym posiadają inny układ zasilania podnośnika i hydrauliki zewnętrznej, w którym pompa hydrauliczna jest zlokalizowana w tylnym moście. Na początku rodzina Escortów 335/450 wyglądała podobnie do innych ciągników hinduskiej marki i nawiązywała do starych Fordów. W okolicy roku 2003 zmieniono design, tworząc maski nieco bardziej opływowe i bardziej na czasie.
Ceny Używanych Ciągników Escort i Ursus C-330
Obecnie na rynku nie znajdziemy zbyt dużo ogłoszeń z Escortami. Jeśli już się pojawią, to ceny rozpoczynają się od około 30 tys. zł i kończą na około 50 tys. zł za egzemplarze naprawdę ładne i zadbane. Używane Ursusy C-330 są nieco tańsze, a ich ceny zaczynają się od okolic 18-20 tys. zł i zatrzymują się na prawie 40 tys. zł.
Ewolucja w Kierunku Marki Farmtrac
Następcą polskiej serii Escortów były ciągniki Farmtrac 545/545 DT/550/550 DT. Wersje 555 i 555 DT wprowadzono w 2013 roku. Filozofia marki Farmtrac, jak mówił jeden z przedstawicieli w 2013 roku, to stworzenie ciągnika „odpowiadającego realiom polskiej wsi, tj. prostego, całkowicie mechanicznego ciągnika, z wykorzystaniem tradycji polskich myśli technicznej, z której przecież możemy być dumni. Nowy ciągnik jest świetną alternatywą dla zalewającej nas fali zagranicznych używanych ciągników niewiadomego pochodzenia. Oferujemy ciągnik o porównywalnych parametrach i cenie, za to z 24-miesięczną gwarancją fabryczną.”
Model Farmtrac Escort 550/550DT sprawdzi się we wszystkich pracach w małym gospodarstwie oraz okaże się nieocenionym pomocnikiem w większych gospodarstwach. Mocny, nieograniczony elektroniką silnik w połączeniu z korzystnie rozłożoną masą blisko 3-tonowego ciągnika zapewnia najlepszą siłę uciągu w klasie, przy czym manewrowanie ciągnikiem jest łatwe i wygodne dzięki znakomitej zwrotności i lekko pracującemu układowi wspomagania kierownicy. Nowością w tej klasie ciągników jest możliwość wyboru koloru nadwozia i podwozia.
Farmtrac rozpoczął swoją działalność w roku 2000, stopniowo zdobywając popularność w Polsce, następnie w Europie, by zawitać nawet do północnej części Afryki. Marka od zawsze wiąże swoją działalność z Mrągowem, na terenie byłego Państwowego Ośrodka Maszynowego. W 2003 roku pojawiły się ciągniki Farmtrac FT 70 i FT 80 w dwóch wersjach napędu 2WD i 4WD, a już rok później rozpoczął się eksport modelu FT 80 do Ghany. Z czasem traktory uzyskały europejską homologację i rozpoczęła się międzynarodowa rozbudowa sieci sprzedaży. W 2006 roku zrealizowano kontrakt na dostawę ciągników Farmtrac 675 DT do Stanów Zjednoczonych. Dzięki sieci eksportu marka rozwinęła się do obecnego poziomu i konkuruje z ciągnikami zachodnich producentów.
Aktualna Oferta Ciągników Rolniczych Farmtrac
Firma Farmtrac, jako jedyna produkcyjna w Polsce z ciągnikami w produkcji seryjnej i możliwością ich zarejestrowania, zyskała miano lidera branży. Sprzedaje sprzęt rolniczy nie tylko w kraju, ale również na terenie wielu państw europejskich i północnoafrykańskich. W swoim asortymencie ma ponad 20 typów i odmian ciągników.
Polskie ciągniki rolnicze produkcji Farmtrac to profesjonalny sprzęt, wyprodukowany z najwyższą starannością. Ich konstrukcje bazują na projektach podzespołów najbardziej renomowanych marek z całej Europy, takich jak BOSCH, Travis Perkins czy CARRARO. Oferta obejmuje wytrzymałe i niezawodne ciągniki Europeline o mocy od 50 do 122 KM, dostępne z bogatym wyposażeniem dodatkowym. Firma dysponuje również ciągnikami kompaktowymi, cenionymi za niewielkie rozmiary, wyjątkową zwrotność oraz wszechstronne zastosowanie na wsi i w mieście - także zimą, podczas której posłużą do odśnieżania oraz posypywania dróg piaskiem i solą.
Polskie ciągniki Farmtrac to połączenie tradycji i nowoczesności. Od początku swojej działalności firma stawia na innowacyjność, co pozwala tworzyć maszyny odpowiadające współczesnym wymaganiom rynku. Nowoczesne ciągniki rolnicze Farmtrac są dostosowane do potrzeb różnych sektorów rolnictwa. Zarówno ciągniki kompaktowe, jak i modele o większej mocy znajdują zastosowanie w sadownictwie, uprawach polowych oraz pracach transportowych. Ciągniki są produkowane z najlepszych podzespołów pochodzących od sprawdzonych dostawców, takich jak BOSCH czy CARRARO. Dzięki rozbudowanej sieci dealerów, działających na terenie całego kraju i za granicą, polskie ciągniki Farmtrac są łatwo dostępne. Firma dba o profesjonalną obsługę klientów, zapewniając fachowe doradztwo przy wyborze maszyny. Oferta obejmuje również serwis maszyn Farmtrac, a dealerom udzielane są autoryzacje na naprawy gwarancyjne. Regularne promocje sprawiają, że ciągniki Farmtrac są dostępne dla szerokiego grona nabywców. Firma obsługuje nie tylko rolników, ale także firmy z branży komunalnej, przedsiębiorstwa zajmujące się utrzymywaniem terenów zielonych, urzędy gminy oraz inne instytucje zainteresowane zakupem polskich ciągników rolniczych.
Przykładowe Modele Ciągników Farmtrac
- Farmtrac 22: model kompaktowy wyposażony w silnik Mitsubishi o pojemności skokowej 952 cm³, mocy 21,3 koni mechanicznych. Skrzynia biegów oferuje 9 przełożeń do przodu i 3 do tyłu. Wałek WOM posiada opcję 540 i 540E obr/min, a udźwig tylnego TUZ to 750 kg. Maszyna występuje w dwóch wersjach napędowych: 2WD i 4WD.
- Farmtrac 26H: kolejny ciągnik kompaktowy, wyposażony w trzycylindrową jednostkę napędową Mitsubishi o mocy 24,7 koni mechanicznych i pojemności 1319 cm³.
- Farmtrac 6050E: ciągnik wyposażony w 3 cylindry o pojemności skokowej 2760 cm³. Moc oscyluje przy 49,6 KM przy 2000 obr./min. i maksymalnym momencie obrotowym 200 Nm przy 1200-1400 obr./min.
- Farmtrac 6075EN i 6075E Pro: modele wyposażone w czterocylindrowy silnik Farmtrac o pojemności skokowej 3680 cm³, mocy 75 koni mechanicznych. Skrzynia biegów pozwala na jazdę z 12 biegami do przodu i 12 do tyłu. Wałek WOM posiada opcję 540 i 1000 obr/min, a udźwig tylnego TUZ to 2500 kg.
- Farmtrac 555DTc V: jeden z bardziej rozpoznawalnych modeli marki. Polska marka zamontowała do niego własnej produkcji trzycylindrowy silnik o mocy znamionowej 49,6 KM, pojemności 2760 cm³ i maksymalnym momencie obrotowym 200 Nm przy 1200-1400 obr./min. Oś przednia i układ napędowy powstał we współpracy z marką Carraro. Skrzynia jest mechaniczna o stałym zazębieniu i rewersem pod kierownicą, z liczbą biegów 8 do przodu i 8 do tyłu. Układ hydrauliczny ma wydajność na poziomie 32 litrów na minutę i maksymalny udźwig podnośnika 1530 kg. Długość ciągnika to 3200 mm, wysokość to 2470 mm, szerokość 1650 mm przy rozstawie osi 1885 mm i prześwicie 400 mm.
- Farmtrac 680DT V: o mocy 74 KM, został wyposażony w silnik Farmtrac E4.368, o pojemności 3680 cm³, czterech cylindrach i maksymalnym momencie obrotowym 351 Nm przy 1400 obr./min. Układ napędowy w zależności od wariantu składa się ze skrzyni biegów Carraro z mechanicznym rewersem i dwutarczowym, suchym sprzęgłem z liczbą biegów 12 do przodu i 12 do tyłu i wałkiem WOM załączanym mechanicznie. Druga wersja różni się od podstawowej tym, że przekładnia ma 24x24. Prędkość wałka to 540 i 540Eco. Oś przednia również została zaprojektowana przez Carraro ze zwolnicami planetarnymi i blokadą mechanizmu różnicowego LS. Wydatek pompy hydraulicznej to 45 litrów na minutę, a udźwig trzypunktowego układu zawieszenia to 2650kg, a opcjonalnie 3200kg. Ciągnik w standardzie ma klimatyzację, ogrzewanie, wycieraczki z przodu i z tyłu, zaczepy rolnicze i górne transportowe.
- Farmtrac seria 6100 DT: różni się od poprzednika przede wszystkim silnikiem, ponieważ zamontowano w nim czterocylindrowego Perkinsa 904J-E36TA o mocy 95 KM i pojemności 3621 cm³ i maksymalnym momencie obrotowym 410Nm przy 1500 obr./min. Skrzynia standardowo to przekładnia Carraro 12x12 lub 24x24, poza modelem PWR, który posiada Power Revers, Power Hi-Lo i zmianę biegów bez użycia sprzęgła, zastosowano półautomatyczne sprzęgło z opcją 24 biegów do przodu i 12 do tyłu. Oś przednia również została zaprojektowana przez Carraro ze zwolnicami planetarnymi i blokadą mechanizmu różnicowego LS. Bez względu na wariant każdy ciągnik ma wałek o prędkościach obrotowych 540 i 540 Eco. Najtańsza wersja została wyposażona w pompę o wydajności 55 litrów na minutę i jednym siłowniku w tylnym TUZ o maksymalnym udźwigu 3100 kg; opcjonalnie, można zamówić z dwoma siłownikami o udźwigu 3750 kg, co jest już standardem w droższych wersjach.
- Farmtrac seria 9: została zbudowana na silniku Perkinsa 904J-E36T. Ta czterocylindrowa jednostka napędowa ma pojemność skokową 3621 cm³. Jest to dokładnie taki sam silnik jak w modelu 6100DT. Moc znamionowa w zależności od modelu to 112 lub 122 konie mechaniczne, natomiast moment obrotowy to kolejno 450 Nm i 500 Nm przy 1500 obr./min. Oba napędy wyszły z biura konstruktorskiego Carraro, dając dwie możliwości. Pierwsza to prosta mechaniczna skrzynia o stałym zazębieniu z dwutarczowym, suchym sprzęgłem o 24 biegach naprzód i 24 biegach do tyłu. Druga możliwość to PWR, czyli Power Revers, Power Hi-Lo i zmiana biegów bez użycia pedału sprzęgła; samo sprzęgło jest półautomatyczne wielopłytowe 24x12. W każdej wersji blokada mechanizmu różnicowego zachodzi elektrohydraulicznie.
Wskazówki Przy Zakupie Ciągnika Rolniczego
W dobie dostępu do informacji, przy pomocy internetu równocześnie jest znacznie więcej możliwości poszukiwań maszyny marzeń. Kupowanie ciągnika rolniczego używanego, podobnie jak każdej innej maszyny, jest procesem czasochłonnym i wymaga ostrożności. Poza stanem technicznym maszyny trzeba zwrócić uwagę na specyfikacje, rocznik i historię serwisową maszyny. Z kolei w przypadku zakupu nowej maszyny, warto rozważyć rozszerzoną gwarancję oraz zakup dodatkowego wyposażenia do ciągnika, takiego jak: instalacja pneumatyczna, fotel pneumatyczny, dodatkowa para wyjść hydraulicznych, przedni tuz czy ładowacz czołowy.