W świecie rolnictwa ciągniki są niezastąpionymi maszynami, które ewoluowały od prostych konstrukcji parowych do zaawansowanych technologicznie pojazdów. W niniejszym artykule przyjrzymy się historii i innowacjom marki Lanz, która legła u podstaw popularnego Ursusa C45, a także szczegółowo omówimy nowoczesne rozwiązania zastosowane w ciągnikach serii Steyr CVT oraz specyfikację modelu Goldoni Aster 45.

Historia Ciągników Lanz i Ursusa C45
Ursus C45 zapisał się w pamięci kilku pokoleń rolników jako symbol początków mechanizacji polskiej wsi. Niewielu jednak zdaje sobie sprawę, że jego pierwowzorem był niemiecki Lanz D9506 - słynny Bulldog. Potocznie nazywany jest często pukawą, saganem czy buldogiem, a ta ostatnia nazwa nakierowuje nas na serię ciągników Bulldog, znanej w pierwszej połowie XX wieku marki Lanz.
Początki Biznesu Rodziny Lanz
Rodzina Lanz co najmniej od początku XIX wieku mogła się w kolejnych pokoleniach chwalić żyłką do biznesu. Warto cofnąć się jeszcze wcześniej w historię rodziny, zanim skupimy się na Heinrichu Lanzie, który szczególnie kojarzy się z historią ciągników Lanz Bulldog. Kiedy Johann Lanz przejął stery w rodzinnym biznesie, rozwinął działalność w kierunku importu towarów i transportu drogą wodną. Przeniósł siedzibę firmy do Friedrichshafen, gdzie zajmował się handlem maszynami rolniczymi importowanymi z Wielkiej Brytanii czy nawozu z guana z Afryki, a już poza branżą rolniczą - prowadził sklep kolonialny. W 1842 roku.
Heinrich Lanz i Rozwój Przedsiębiorstwa
To właśnie od zarządzania tym oddziałem w 1859 roku swoją przygodę z biznesem rozpoczął 21-letni wówczas Heinrich Lanz. Szybko zrozumiał tam, że sam import maszyn, za który odpowiadał w rodzinnym przedsiębiorstwie, to nie wszystko i już w 1860 roku rozbudował oddział w Mannheim o serwis. Skoro w jego firmie maszyny były naprawiane, a więc rozkładane i składane, trzeba było dorabiać części zamienne. Heinrich Lanz stwierdził, że niewiele dzieli go już od pełnoprawnej produkcji i tym sposobem w 1867 roku firma rozpoczęła własną produkcję maszyn.
Skoro Heinrich Lanz produkował już sieczkarnie i importował młocarnie, kolejnym krokiem w rozwoju okazało się być zapewnienie tym maszynom napędu bardziej wydajnego niż kierat. Tym sposobem w 1878 roku do oferty jego firmy dołączyła maszyna parowa o mocy około 2,5 KM. Wkrótce również import młocarni zaczął spadać na rzecz maszyn własnej produkcji, a wspomniana maszyna parowa zdobywała w tym czasie liczne nagrody na wystawach techniki. W latach 80. XIX wieku Lanz był już największym producentem maszyn rolniczych w Europie. Maszyny parowe wraz z młocarniami były w tym czasie zazwyczaj sprzedawane jako zestaw i co ciekawe, był to istny hit rynkowy, gdyż na Wystawie Światowej w Paryżu w 1900 roku. Jednocześnie samych młocarni Lanz sprzedał do tego czasu blisko 130 tysięcy.
Dziedzictwo Karla Lanza i Narodziny Ackerbulldoga
1 lutego 1905 roku w wieku 67 lat zmarł Heinrich Lanz. Firma zatrudniała wówczas około 3 tys. Stery w firmie przejął Karl Lanz, który za cel postawił sobie jak najszybsze zrealizowanie marzenia ojca o ciągnikach parowych, które mogłyby ułatwić transport i pracować w polu. Zasadniczym kierunkiem produkcji marki Heinrich Lanz AG były jednak wówczas klasyczne maszyny parowe, napędzające zakłady przemysłowe. W 1910 roku. Dzięki swojej fascynacji lotnictwem nawiązał wówczas również kontakt z Johannem Schütte, profesorem Technische Hochschule Danzig (dzisiejsza Politechnika Gdańska) i konstruktorem sterowców, w efekcie czego w 1911 roku. 18 sierpnia 1921 roku w wyniku choroby w wieku zaledwie 48 lat zmarł Karl Lanz. Jego marzeniem było, by maszyny parowe zastąpić silnikami spalinowymi i rozpocząć produkcję ciągników rolniczych. Zespół pod przewodnictwem inż. Fritza Hubera pracował nad silnikiem zasilanym naftą już od 1918 roku. Tuż po śmierci Karla Lanza jego wizję ciągnika rolniczego udało się wcielić w życie. Pod koniec 1921 roku z fabryki w Mannheim wyjechał Ackerbulldog - pierwszy ciągnik w historii Heinrich Lanz AG, napędzany jednocylindrową jednostką o mocy 12 KM. Na tym jednak firma zarządzana przez Ernsta Röchlinga nie poprzestała. Już w 1923 roku na rynek wprowadzony został rewolucyjny wręcz, jak na tamte czasy, Ackerbulldog HP, ciągnik przegubowy, wyposażony seryjnie w napęd na cztery koła. Firma Heinrich Lanz AG miała ogromne ambicje i chciała produkować ciągniki wyprzedzające konkurencję o dekady. Niestety, rzeczywistość na czele z hiperinflacją i wielkim kryzysem spowodowały, że musiało stać się inaczej.

Rozwój Serii HR i D
W drugiej połowie lat 20. Początek serii dał model HR2, którego produkcja rozpoczęła się w 1926 roku. Charakteryzował się on potężnym jednocylindrowym silnikiem o pojemności aż 10,3 l, generującym moc 28 KM przy 500 obr./min i 4-biegową skrzynią biegów, co ciekawe, bez biegu wstecznego. W tym wypadku jazda do tyłu była możliwa po wprowadzeniu silnika w „lewe” obroty. To właśnie on stał się pierwszym masowym sukcesem marki Lanz w produkcji ciągników. Model HR3, który projektowany był w 1928 roku. W 1929 roku oba modele zostały zastąpione nowym ciągnikiem HR5. Posiadał on ten sam silnik, ale po dopracowaniu osiągający nieco większą moc 30 KM, nową 3-biegową przekładnię z biegiem wstecznym i nowy układ chłodzenia, zaczerpnięty z modelu HR4. Podobnie jak poprzednik, występował też w trzech wersjach układu jezdnego: Acker na kołach metalowych, Verkehrs z lanym ogumieniem i Raupen z układem półgąsienicowym. Był to kolejny sukces marki, gdyż do 1936 roku z fabryki wyjechało aż 11,5 tys. sztuk. Również w 1929 roku powstał model HR6. Bazował on na tych samych rozwiązaniach co mniejszy HR5, ale maksymalna prędkość obrotowa silnika została zwiększona do 630 obr./min., dzięki czemu udało się osiągnąć moc 38 KM. Co ciekawe, w modelu tym istniała wersja przystosowana do zasilania olejem smołowym.
Choć cała seria D zaprezentowana została w 1935 roku, początkowo równolegle stosowane było nazewnictwo HR i tym sposobem właściwie oznaczenie HR stało się nazwą serii, a czterocyfrowe oznaczenie rozpoczęte literą D oznaczało w niej konkretny model. I tak pod nazwą HR7 kryły się ciągniki z silnikiem o pojemności 10,3 l, kręcącym się do 540 obr./min. i generującym moc 35 KM. Jeśli chodzi o model HR8, z początku obejmował on wyłącznie modele D95xx, w których silnik znany z HR7 kręcił się do 630 obr./min., co pozwalało uzyskać moc 45 KM, a od 1938 roku. Wśród ciągników D95xx wyróżniane były modele analogiczne jak w mniejszej serii HR7, a więc bazowy D9500, typowo rolniczy, ale na kołach pneumatycznych D9506, D9511 na ogumieniu lanym i „Express-Bulldogi” D9531 oraz D9539 - odpowiednio z kabiną i bez. W produkowanych od 1939 roku Lanz Bulldog w wersji transportowej.

Zmiany Podczas II Wojny Światowej i Sprzedaż Firmy
Modele transportowe o dużej mocy - a więc wspomniane 55 KM z silnika kręcącego się do 750 obr./min. - zakwalifikowane zostały natomiast do osobnej serii HR9, produkowanej od 1937 roku. Osiągały one prędkość maksymalną 33 km/h, a więc znacznie szybciej niż mniejsze „Express-Bulldogi”, miały 200-litrowy zbiornik paliwa (ponad dwukrotnie większy niż w pozostałych modelach), tapicerowaną kanapę i standardowo posiadały oświetlenie, pneumatyczne ogumienie oraz błotniki. Rok 1939 i wybuch II wojny światowej przyniosły znaczące zmiany w wielu gałęziach niemieckiego przemysłu. Tym sposobem powstała uproszczona seria HN, która od HR różniła się przede wszystkim cięciem kosztów. W 1942 roku w nazistowskich Niemczech zaczęło brakować paliw płynnych dla zastosowań cywilnych. To właśnie wówczas marka Lanz wprowadziła do produkcji serię ciągników zasilanych gazem drzewnym (holzgas). Wyposażone były one w montowany z przodu w wersjach rolniczych i z tyłu w ciągnikach transportowych generator, w którym dokładane jak do pieca szczapy drewna ulegały zgazowaniu i ten właśnie gaz zasilał silnik.
Firma Heinrich Lanz AG po II wojnie światowej była już tylko cieniem dawnej świetności. Co ciekawe, choć nazwisko założyciela wciąż znajdowało się w nazwie, rodzina Lanz sprzedała swoje akcje już na początku lat 30., głównie na rzecz Süddeutsche Banku. Ten z kolei sprzedał akcje grupie Röchling - właścicielowi hut stali i pionierowi tworzysz sztucznych, która już wcześniej miała w firmie część udziałów po tym, jak w 1885 roku. Lanz Bulldog w wersji rolniczej.

Odbudowa i Przejęcie przez John Deere
W wyniku ciężkich walk w Mannheim zniszczeniu uległo aż 90 proc. fabryki ciągników. Początkowo firma zajmowała się serwisem i składaniem pojedynczych ciągników z pozostałych w magazynach części. Od 1946 roku. Pewne próby rozwoju były oczywiście podejmowane, ale raczej nie mogły one już poprawić losów marki. W 1951 roku. Inną wartą odnotowania próbą ratowania marki było zaprezentowanie w 1953 roku samojezdnego kombajnu MD240S, wyposażony w 6-cylindorowy silnik Opla i zespół żniwny o szerokości 2,4 m. W 1956 roku za 21,114 mln niemieckich marek 51 proc. udziałów w Heinrich Lanz AG zakupił amerykański John Deere. Nowy właściciel w przejęciu znanej niemieckiej marki upatrywał sposobu wejścia na rynek europejski. W 1958 roku barwy ciągników zmieniono z czerwono-niebieskich na zielono-żółte, a na maskach widniały napisy John Deere - Lanz. Od 1960 roku pod taką „przejściową” marką produkowano w Mannheim ciągniki John Deere serii 300 i 500. Do 1967 roku.
Nowoczesne Ciągniki Rolnicze Steyr CVT
Seria Steyr CVT reprezentuje nowoczesne podejście do konstrukcji ciągników rolniczych, łącząc komfort operatora z zaawansowanymi technologiami napędu i hydrauliki.
Komfort i Widoczność
Dzięki panoramicznej kabinie z 4 słupkami, obszernymi przeszklonymi powierzchniami, oknem dachowym zapewniającym widoczność do góry i jednoczęściowej szybie przedniej zagwarantowana jest idealna, nieograniczona widoczność we wszystkich kierunkach. Nowoczesny sposób prowadzenia ciągnika.

Silnik i Układ Napędowy
Elektronicznie sterowane silniki diesla już przy niskich prędkościach obrotowych bez wysiłku radzą sobie z każdym wyzwaniem. Seria CVT obejmuje obecnie modele o mocy znamionowej od 150 do 240 KM, przy czym w głównym zakresie obrotowym silnika, mieszczącym się w przedziale od 1500 do 1900 obr./min. Do najważniejszych zalet konstrukcji przekładni bezstopniowej S-ControlTM+- CVT-transmisja (Continuously Variable Transmission) należą dynamika i płynność jazdy. Inteligentna współpraca podzespołów hydraulicznych i mechanicznych zapewnia oszczędną eksploatację bez konieczności rezygnacji z doskonałych osiągów. Wał odbioru mocy przenosi całą moc silnika z maksymalną efektywnością, gdyż cały układ napędowy od strony wału korbowego został zoptymalizowany. Standardowa prędkość obrotowa 1000 obr./min. osiągana jest już przy niskiej prędkości obrotowej silnika rzędu 1890 obr./min.
Układ Hydrauliczny i Hamulcowy
Układ hydrauliczny wykrywający obciążenie zastosowany w maszynach CVT oparty jest na tłoczkowej pompie osiowej o zmiennej wydajności o natężeniu przepływu sięgającym 173 l/min. Umożliwia on równoczesne doprowadzanie oleju nawet do 8 niezależnych narzędzi, zaś natężenie przepływu i okres czasu można indywidualnie dostosować do potrzeb użytkownika. Wszystkie modele wyposażone są w hamulce tarczowe z podwójną tarczą w kąpieli (4 hamulce tarczowe na osi tylnej). W przypadku wykorzystywania maszyny do transportu ciężkich ładunków odporne na zużycie tarcze hamulcowe HD zapewniają większą trwałość.
CVT Technology for Agricultural Machinery
Goldoni Aster 45: Szczegółowe Specyfikacje
Model Goldoni Aster 45 to kompaktowy ciągnik rolniczy, który zdobył uznanie wśród użytkowników poszukujących niezawodnej i efektywnej maszyny do różnych zastosowań. Poniżej przedstawiamy szczegółowe dane techniczne tego modelu.
Podstawowe Informacje
Model Goldoni Aster 45 jest ceniony za swój dobry stosunek jakości i parametrów do ceny i kosztów, a także średnią opłacalność przy zachowaniu dobrego stosunku osiągów do kosztów.
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Marka (producent) | Goldoni |
| Model ciągnika | Goldoni Aster 45 |
| Kabina z systemem ROPS | Nie |
Osiągi i Silnik
Ciągnik Goldoni Aster 45 wyposażony jest w czterosuwowy, 3-cylindrowy silnik wysokoprężny Lombardini.
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Maksymalna moc | 43.52 KM (32 kW) |
| Pojemność zbiornika paliwa | 40 l. |
| Rodzaj paliwa | Olej napędowy (diesel) |
| Producent silnika | Lombardini |
| Rodzaj silnika | Diesel (silnik wysokoprężny) |
| Pojemność silnika | 2.199 l. |
| Ilość suwów | 4 |
| Liczba cylindrów | 3 |
| Chłodzenie | Silnik chłodzony cieczą |
| Sprzęgło | cierne, 1-tarczowe, suche, z niezależnym sterowaniem WOM |
| Turbosprężarka | Nie |
Wymiary i Układ Napędowy
Model Goldoni Aster 45 oferuje napęd na wszystkie koła (4x4) i waży od 1380 kg (w zależności od wersji).
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| Ciężar | od 1380 kg (w zależności od wersji) |
| Ciężar z kabiną | 1380 kg |
| Dop. masa całkowita przyczepy bez hamulca | 1500 kg |
| Napęd | 4x4, 4WD (w zależności od wersji) |
| Dodatkowe cechy napędu | napęd na wszystkie koła, stały rozkład siły na wszystkie 4 koła |
| Napęd stały | Tak |
| Stały rozkład sił na wszystkie koła | Tak |
| Niezależne zawieszenie (ILS - Independent Link Suspension) | Brak |
| Układ kierowniczy | drążkowy |
Hydraulika i Skrzynia Biegów
Ciągnik Goldoni Aster 45 wyposażony jest w układ hydrauliczny o udźwigu TUZ 1000 kg oraz synchroniczną skrzynię biegów z 12 biegami do przodu i 4 do tyłu.
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| TUZ | 1000 kg |
| Układ hydrauliczny Load Sensing | Nie |
| Skrzynia synchroniczna | Tak |
| Przekładnia PowerShift | Nie |
| Przekładnia z mechanizmem nawrotnym (PowerShuttle) | Nie |
| Liczba biegów do przodu | 12 |
| Liczba biegów do tyłu | 4 |
Układ Hamulcowy i Dodatkowe Wyposażenie
Ciągnik posiada system hamulcowy, ale bez ABS i wspomagania hamulców. Standardowe wyposażenie obejmuje górny zaczep transportowy.
| Parametr | Wartość |
|---|---|
| System ABS (zapobieganie blokowaniu kół) | Nie |
| System wspomagania hamulców | Nie |
| Górny zaczep transportowy | tak (???) |