Firma Ursus, z bogatą historią sięgającą końca dziewiętnastego wieku (do 1907 roku jako Zakłady Mechaniczne Ursus), wypuściła na rynek szeroką ofertę kultowych modeli ciągników rolniczych. Należą do nich między innymi: Ursus C-360, Ursus C-380, czy też Ursus C-382. Wśród nich szczególne miejsce zajmują Ursus C-355 oraz jego zmodyfikowana wersja, Ursus C-355M, której produkcja zakończyła się w 1976 roku. Pomimo tego, że lata ich produkcji minęły już ponad 40 lat temu, na polskich wsiach ich widok wcale nie jest rzadkością, a ich wpływ rozciągał się także na rynki zagraniczne.
Geneza i rozwój Ursusa C-355
Początki modelu C-355
Model Ursusa C-355 był produkowany w latach 1970-1975 przez zakład mający siedzibę w Warszawie. Stanowił on rozwojową wersję innego traktora firmy Ursus, czyli Ursusa C-4011, który stanowił dla niego bazę. Ursus C-355 był średnich rozmiarów ciągnikiem rolniczym ze zwiększoną w porównaniu do C-4011 mocą silnika. Wynosiła ona 45 KM. W okresie produkcyjnym pojazd ten był stale modernizowany, aż w 1975 roku doczekał się swojej ulepszonej wersji.
Modernizacja do wersji C-355M (1975-1976)
Ta rozwojowa wersja została oznaczona literą „M”. Produkowano ją zaledwie przez rok, w latach 1975-1976. W ulepszonym Ursusie C-355M zmieniono wygląd maski, zamontowano nową chłodnicę wody (miała ona wyższą wydajność cieplną), nowy zaczep wahliwy, wprowadzono nowe lampy tylne, zastosowano wałki skrzyni biegów mające większą wytrzymałość, a także użyto oleju wielosezonowego. Dwukrotnie zwiększyło to czas, kiedy trzeba było go wymieniać (z ośmiuset do tysiąca sześciuset motogodzin). Modele Ursusa C-355 oraz C-355M posłużyły za kolejną bazę rozwojową. Te drugie wydawano do 1976 roku. Po zakończeniu produkcji na ich podstawie wypuszczono nowy, mocniejszy ciągnik rolniczy. Był nim C-360 ze zwiększoną do 52 KM mocą silnika. Jego wejście na rynek zastąpiło obecne na nim przez sześć lat traktory rolnicze z serii C-355.
Charakterystyka techniczna
Ursusy C-355 oraz C-355M należały do ciągników rolniczych średniej wielkości. Ich wymiary to 2130 mm szerokości, 3560 mm długości i 2050 mm wysokości. Rozstaw osi wynosi około 2100 mm. Pojazdy te posiadały czterocylindrowe, wysokoprężne silniki S-4002 o maksymalnej mocy 45 KM przy 2000 obrotów na minutę. Pojemność zbiornika paliwa wynosiła 70 litrów. Dwunastobiegowe Ursusy były zdolne osiągać prędkość oscylującą w granicy 25 kilometrów na godzinę. Maksymalny udźwig podnośnika był równy 1200 kilogramów.
Ursus C-355M na rynkach zagranicznych: Przykład Brazylii
Współpraca z firmą Malves
Ciągniki Ursus były eksportowane do ponad 50 krajów świata. Ich obecność w Brazylii to zasługa firmy Malves, która została założona w 1956 roku. Malves specjalizowała się w sprowadzaniu, przerabianiu i sprzedaży maszyn budowlanych, które sprzedawała nie tylko w Ameryce Łacińskiej, ale i w Afryce. Początkowo przekształcała angielskie ciągniki David Brown w równiarki drogowe. W latach 60. zaczęła rozszerzać ofertę m.in. o sprowadzany z Rumunii sprzęt, jednocześnie inicjując plan mający na celu stosowanie w oferowanym sprzęcie jak najwięcej krajowych komponentów.
Gdy na początku lat 60. współpraca z firmą David Brown zakończyła się, Malves zaczął szukać alternatywy dla tej marki. W planach miał już rozszerzenie oferty o mniejsze mocowo ciągniki przeznaczone dla rolników. Mając kontakty z Rumunią, nawiązał współpracę z tamtejszym producentem ciągników rolniczych - firmą UTB. A że ten producent miał bardzo dobre relacje z Ursusem, dla którego produkował przednie mosty napędowe do C-385A, to polską marką zainteresował się także Malves.
Montaż i znaczenie Malves MD 700
Umowa między polskim producentem a brazylijską firmą doszła do skutku, na mocy której do Brazylii zaczęto wysyłać podzespoły od ciągników C-355, a potem C-360. Ich montaż odbywał się w fabryce w Sao Paulo. Nie wiadomo, ile takich ciągników łącznie powstało. Na pewno nie były to duże ilości, wszak firma Malves do 1982 roku, do czasu upadłości, wyprodukowała łącznie około 3500 wszystkich maszyn, z czego zdecydowaną większość stanowił sprzęt budowlany - równiarki drogowe czy spychacze - które stanowiły trzon działalności tego producenta.
Na stronie internetowej MF Rural, na której zamieszczane są ogłoszenia związane z agrobiznesem, widnieje oferta sprzedaży ciągnika Malves MD 700 z 1976 roku, czyli zmontowanego w Brazylii Ursusa C-355M. Traktor wygląda jak nowy i jak deklaruje jego sprzedawca ma za sobą przepracowanych tylko 11,5 motogodziny. To jest gratka dla kolekcjonerów, bo takich traktorów dużo nie powstało. Ciągniki Malves MD 700 nadal z powodzeniem pracują w Brazylii. Użytkownicy mają o nich bardzo dobre opinie, które są wyrażane na licznych forach internetowych. Są też poszukiwane przez kolekcjonerów i co jakiś czas pojawiają się w ogłoszeniach.
Dziedzictwo i symbolika
Obecnie wiele tego typu ciągników rolniczych, produkowanych w okresie PRL-u, przeżywa swoisty renesans. Wraca się szczególnie do takich klasyków, jak Ursus C-355, który swego czasu był jedną z ciekawszych opcji dostępnych na rynku. Ciągnik ten nie tylko spełniał ówczesne standardy, ale był też jednym z tych elementów, które w tamtych czasach mogły Polakom przypominać ich wolny od despotyzmu władz kraj. W latach siedemdziesiątych bowiem, kiedy produkowano ten model, komuniści stojący na czele Polski, starali się usunąć z rynku wszelką niezależną działalność produkcyjną zakrojoną na dużą skalę. Dlatego też Ursus C-355, jako symbol polskiej myśli technicznej i gospodarczej, zyskał status kultowego pojazdu.