Innowacyjne rozwiązania w ciągnikach rolniczych
Współczesne rolnictwo stawia przed maszynami coraz większe wymagania w zakresie efektywności, zwrotności i komfortu pracy. Jednym z kluczowych innowacyjnych rozwiązań, które zyskuje na popularności, jest skrętna tylna oś w ciągnikach rolniczych. Takie konstrukcje znacząco poprawiają manewrowość, szczególnie w ograniczonych przestrzeniach, a także zmniejszają zużycie opon i obciążenie podzespołów.

Hovertrack Luctor 544: Prototyp z genami ciężarówki
Jednym z przykładów zaawansowanej konstrukcji jest Hovertrack Luctor 544. Nie jest to jednak do końca traktor w tradycyjnym rozumieniu, gdyż wiele z jego podzespołów pochodzi wprost z ciężarówki Iveco. Ponadto, ciągnik ten nadal nie wszedł do seryjnej produkcji, dlatego raczej należałoby mówić o jeżdżącym prototypie.
Założeniem Pietera Veldhuizena, właściciela firmy Veldhuizen, było stworzenie ciągnika maksymalnie efektywnego w transporcie. Dlatego Luctor 544 jest połączeniem ciężarówki i ciągnika tradycyjnego. Z traktora Luctor ma kabinę umieszczoną między osiami, będącą kabiną sieczkarni New Holland FR.
Konstrukcja i cechy szczególne Luctora 544
- Holenderski szybki ciągnik ma cztery tej samej średnicy felgi, ale o różnym rozmiarze koła.
- Sztywna rama wykonana jest z kształtowników 300 x 100 x 10 mm.
- Od ciężarówki i tradycyjnego ciągnika Luctora różni skrętna tylna oś, którą Pieter Veldhuizen wzorował na traktorach takich jak Claas Xerion, JCB oraz Vredo.
- Masa 10-tonowego ciągnika rozkłada się w 60% na tylną oś i 40% na przednią.
- Ciągnik ma nie tylko hydrauliczne blokady obu osi niezależnie, ale też blokadę międzyosiową, rozwiązanie stosowane między innymi w Unimogach.
- Z Unimogami i Fastracami Luctora łączy jeszcze jedno - amortyzacja obu osi.
- Luctora 544 od tradycyjnego ciągnika różni również brak tylnego i przedniego TUZ-u. Od początku ciągnik ten pomyślany był jako maszyna do transportu płodów rolnych, która poradzi sobie bardzo dobrze na miękkim polu, ale też pojedzie szybciej niż klasyczny traktor po utwardzonej drodze.
- Nad tylną osią Luctora znajduje się kula zaczepowa o średnicy 150 mm, co pozwala na współpracę z przyczepą samozbierającą Schuitemaker Rapide o pojemności 53 m³ lub wozami asenizacyjnymi z tzw. łabędzią szyją i zaczepem kulowym. Użytkowość tego ciągnika jest ograniczona praktycznie tylko do prac transportowych.
- Holenderski ciągnik mieści się też w szerokości drogowej 2,55 m.
Silnik i osiągi Luctora 544
Pod uchylaną niczym w samochodach z lat 20. ubiegłego wieku maską tego pomarańczowego kolosa pracuje silnik FPT Cursor 13 o pojemności 12,9 l. Firma Veldhuizen przewidziała, iż z tego motoru dostępne będzie dla ciągnika maksymalnie 440 KM. Turbodoładowana ciężarówkowa jednostka napędowa jest wyposażona w układ oczyszczania spalin SCR i spełnia normę czystości spalin Euro IV. Przy masie własnej rzędu 10 t ciągnik bez przyczepy osiąga 80 km/h w niecałe 20 s. Równie ważne jak dynamika jednostki napędowej jest to, że po osiągnięciu prędkości maksymalnej elektronika obniży obroty silnika nawet do 1260 na minutę. Pieter Veldhuizen szukając nowych rozwiązań, myśli już o wersji 360- i 500-konnej.
LOVOL M1104 - maszyna powyżej 100 KM prosto z Chin | Prezentacja / test ciągnika [PL / ENG]
Układ napędowy i estetyka Luctora 544
Za przeniesienie napędu odpowiada przekładnia Allison 4000, która daje 26 biegów zmienianych automatycznie. Dostępne są również dwa nadbiegi pozwalające na jazdę z maksymalną prędkością z obniżonymi obrotami silnika. Zastosowanie przekładni z automatyczną zmianą biegów sprawiło, iż w kabinie nie ma dźwigni zmiany przełożeń. Napęd z przekładni przekazywany jest stale na dwie osie ZF. Wygląd zewnętrzny jest autorskim projektem Pietera Veldhuizena, który wykorzystał kompletny przedni zderzak ciężarówki Iveco. Dlatego lampy przednie nie są wkomponowane w maskę, jak to ma miejsce w prawie wszystkich ciągnikach rolniczych, lecz są umieszczone w typowym zderzaku przed przednimi kołami. Lampy tylne i lusterka również bardziej przypominają te z ciężarówki. Rolniczym wyposażeniem są reflektory robocze, przednie wkomponowane w dach kabiny, a cztery tylne umieszczone na specjalnym pałąku. Aby ciągnik spełniał warunki poruszania się z prędkością 80 km/h, wyposażony jest w pełne błotniki na wszystkich czterech kołach.
Deutz-Fahr serii 5DF TTV 4WS: Specjaliści z czterema kołami skrętnymi
Inżynierowie koncernu SDF stworzyli modele specjalistycznych traktorów serii 5 DF TTV 4WS, które zastosowały innowacyjny układ sterowania czterema kołami. Pozwala on zmniejszyć promień zawracania o 26%, co zwiększa zwrotność w porównaniu do klasycznych konstrukcji, bez konieczności zwiększania szerokości ciągnika czy rozstawu osi.
Tryby kierowania czterema kołami
Innowacyjny układ kierowania czterema kołami pozwala operatorowi, zależnie od rodzaju wykonywanej pracy, wybierać pomiędzy trybem manualnym i trzema zautomatyzowanymi:
- Kierowanie proporcjonalne: Tylne koła ciągnika skręcane są równomiernie z przednimi, ale w przeciwnym kierunku. W tym trybie promień zawracania jest zmniejszony o ponad 1/4 (dokładnie o 26%).
- Kierowanie proporcjonalne opóźnione: Tylne koła traktora skręcają celowo trochę później, ale nadal w przeciwnym kierunku. Dzięki temu, pracując ciągnikiem Deutz-Fahr 5 DF TTV 4WS z maszyną przyczepianą, kopiuje ona ślady kół ciągnika na zakrętach, co jest idealne do pracy w ścieżkach technologicznych lub uprawach rzędowych.
- Kierowanie w trybie kraba: Koła tylnej osi skręcają w tym samym kierunku co koła osi przedniej, dzięki czemu możliwa jest poprzeczna korekta pozycji ciągnika, bez potrzeby wykonywania dodatkowych manewrów czy zmian kierunku jazdy.
Dodatkowo, operator za pomocą pokrętła na desce rozdzielczej może manualnie sterować tylnymi kołami ciągnika, co pozwala na manualną kompensację znoszenia tyłu traktora podczas jazdy w poprzek zbocza.
Parametry techniczne Deutz-Fahr 5DF TTV 4WS
Seria ciągników Deutz-Fahr serii 5DF TTV 4WS obejmuje 5 modeli, które mogą mieć zamontowany silnik 3-cylindrowy FARMotion 35 lub 4-cylindrowy FARMotion 45. Dostępne są następujące moce maksymalne: 91 KM, 95 KM, 102 KM, 106 KM i 116 KM (126 KM z mocą dodatkową Boost). Ciągniki 3-cylindrowe mają rozstaw osi wynoszący 2044 mm, a 4-cylindrowe 2174 mm.

Traktory posiadają bezstopniowy układ napędowy TTV, który jest jednym możliwym wyborem i pozwala korzystać z dwóch tempomatów w czasie jazdy do przodu i również z dwóch w czasie cofania. Możliwe do uzyskania prędkości jazdy wynoszą od 20 m/h do 40 km/h. Oś przednia modeli 5DF TTV z układem kierowania czterema kołami posiada 100% blokadę mechanizmów różnicowych oraz prawdziwy układ hamowania czterema kołami. Dla zwiększenia komfortu prowadzenia, ciągnik może być wyposażony w układ wielowahaczowej, niezależnej amortyzacji kół osi przedniej.
Komfort i hydraulika
Kabina 4-słupkowa z płaską podłogą może być wyposażona w fotel operatora z amortyzacją pneumatyczną. Traktory oferują pełną integrację z rozwiązaniami w zakresie rolnictwa precyzyjnego SDF Smart Farming Solutions. Zarówno funkcje ciągnika, jak sterowanie maszynami mogą być realizowane przez iMonitor w kabinie. Ciągniki Deutz-Fahr serii 5DF TTV 4WS mają układ hydrauliczny typu Load-Sensing z pompą o wydatku 115 l/min. Maksymalna liczba wyjść hydraulicznych wynosi aż 21, w tym do dziewięciu obwodów o wysokim wydatku oleju. Tylny TUZ ma udźwig do 3400 kG i posiada w standardzie układ amortyzacji drgań. Opcjonalny przedni TUZ dźwiga do 1500 kG.
Specjalistyczne ciągniki Deutz-Fahr serii 5DF TTV 4WS opracowano do prac w sadach, winnicach, na terenach zielonych oraz w firmach komunalnych.
Lindner Lintrac: Austriacka precyzja z tylną osią skrętną
Austriackie ciągniki Lindner to od lat synonim zaawansowanej technologii. Rodzinna firma Lindner rozpoczęła swoją działalność w 1946 roku, a w 2013 r. na rynku pojawił się ciągnik serii Lintrac, który jako pierwszy Lindner dysponował bezstopniową przekładnią oraz kierowaną tylną osią.
Charakterystyka Lintrac 130 i Lintrac 100
Model Lintrac 130 to pierwszy ciągnik firmy Lindner z nowym silnikiem Perkins Syncro spełniającym normę Stage 5. Lindner udoskonalił w nim bezstopniową przekładnię TMT11-ZF z Lintrac 110, dodając aktywną kontrolę zatrzymania. Przekładnia jest szczególnie wydajna ze względu na w dużej mierze mechaniczne przenoszenie mocy przy niskim udziale hydrostatycznym. Jeśli chodzi o hydraulikę, to ciągnik wyposażono w osiową pompą tłokową, która bezstopniowo reguluje moc hydrauliczną od 4 do 88 l/min (opcjonalnie również 100 litrów). Układ jest obsługiwany za pomocą wielofunkcyjnego joysticka na podłokietniku LDrive, a dodatkowo przednia hydraulika jest dostępna z elektroniczną kontrolą ciśnienia, która reguluje siłę nośną i ciśnienie podczas pracy np. z pługiem śnieżnym.
Warty podkreślenia jest fakt, że Lintrac to pierwszy seryjny ciągnik tej klasy ze skrętną tylną osią. Podczas prac rozwojowych firma Lindner wykorzystała dziesięciolecia doświadczeń w zakresie kierowania 4 kołami z transporterem Unitrac. Zastosowano tu wyjątkowo stabilne obudowy przegubów wykonane z żeliwa sferoidalnego. Na życzenie tylną oś można skręcać do 20°, co zapewnia maszynie Lintrac zwrotność nieosiągalną wcześniej dla ciągników. Jednakże Lintrac jest niezwykle zwrotny nawet bez tylnej osi skrętnej. Dzięki kompaktowemu rozstawowi osi i kątowi skrętu 52° z przodu uzyskał średnicę zawracania 9,5 m.
W ciągniku nie zapomniano także o komforcie, gdyż kabina może być dostępna z pneumatyczną amortyzacją, a amortyzowana przednia oś jest standardem w wersji 50 km/h.
Gama ciągników Lintrac obejmuje obecnie pięć modeli o mocy od 101 do 136 KM. W ofercie są także nieco mniejsze modele Lintrac LS o mocach od 76 do 112 KM. Z zalet można wymienić oryginalną stylistykę, panoramiczną i komfortową kabinę, amortyzację kabiny, kontrolę wibracji, przednią hydraulikę w standardzie i wydajną aktywną hydraulikę z oddzielnym zarządzaniem olejem.

Lindner Lintrac 100 wyposażono w czterocylindrowy silnik Perkins Syncro 904J-E36TA o mocy 117 KM i pojemności skokowej 3600 cm³. Jednostka spełnia wymagania normy Stage V i posiada turbodoładowanie, filtr cząstek stałych oraz system SCR. Wyposażono go w bezstopniową technologię firmy ZF, którą połączono z obsługą opracowaną przez Austriaków. Dzięki przekładni ZF TMT09 pojazd może jeździć z prędkością 40 km/h. W opcji do dyspozycji jest kierowanie tylną osią typu Lindner z 4 trybami kierowania. Za hydraulikę odpowiada osiowa pompa tłokowa Bosch Rexroth z wydatkiem 88 l/min (100 l/m na zamówienie).
Amortyzowana kabina jest wystarczająco duża jak na tę moc ciągnika. W środku mamy do dyspozycji monitor Touch IBC-Monitor PRO z łatwym do ogarnięcia menu. Schowek boczny jest również chłodzony przez klimatyzację. Prowadzenie Lintraca jest łatwe - wystarczy uruchomić silnik, wybrać kierunek, wcisnąć pedał gazu i jechać. Dla wygody operatora Lindner zaprojektował pokrętło sterujące LDrive na podłokietniku. Jeśli LDrive jest włączony, obracanie pokrętła ustawia prędkość jazdy w sposób dynamiczny i bezstopniowy. Dzięki czterem kołom skrętnym uzyskuje się rewelacyjną średnicę zawracania poniżej 7 m. Możliwa jest również jazda tzw. "psi chód".
Skrętna oś w przyczepach rolniczych
Coraz większą popularność zdobywają przyczepy typu tandem z osiami umieszczonymi obok siebie. Zaawansowane modele przyczep tandem są często wyposażone w oś skrętną. Głównymi zaletami przyczep tandem są: łatwość cofania zestawem oraz naturalne dociążenie tylnej osi ciągnika.
Wadą przyczep tandem bez osi skrętnej jest gorsze zachowanie podczas jazdy szosowej oraz szybsze zużycie ogumienia. Wybór modelu ze skrętną osią eliminuje te wady. Przyczepa tandem ze skrętną osią precyzyjniej podąża za ciągnikiem, a cały zestaw ma także mniejszy promień skrętu. Oś skrętna zmniejsza również koszt eksploatacji, redukując siły występujące między oponą i nawierzchnią, co przekłada się na mniejsze zużycie bieżnika. Zmniejsza także siły przenoszone na ramę przyczepy oraz niekorzystne naprężenia w jej układzie jezdnym.
Systemy sterowania skrętnymi osiami w przyczepach
Najprostszym rozwiązaniem stosowanym w naczepach oraz przyczepach rolniczych są osie bierne, inaczej nazywane nadążnymi. Skręt kół przyczepy następuje w tym przypadku na skutek działania siły powstającej na styku kół i nawierzchni. Istotnym elementem w przyczepie z osią bierną jest blokada skrętu, która utrzymuje obie osie w jednej linii.
Producenci stosują dwa podstawowe systemy sterowania osi ze skrętem wymuszonym:
- Układy hydrauliczne: Siłownik umieszczony pomiędzy ciągnikiem i przyczepą steruje siłownikiem zamontowanym przy osi.
- Układy sterowane elektronicznie: Koła osi przyczepy są wychylane proporcjonalnie do kąta złamania jej dyszla, a także prędkości jazdy. Zamontowany na dyszlu czujnik podaje sygnał do siłowników hydraulicznych, które następnie skręcają koła.