John Deere, znany również jako Deere & Company, to amerykańska firma z bogatą historią, specjalizująca się w produkcji maszyn rolniczych, urządzeń do pielęgnacji terenów zielonych oraz ciągników rolniczych. Założona w 1837 roku przez Johna Deere’a w Grand Detour w stanie Illinois, firma przeszła długą drogę, stając się jednym z globalnych liderów w swojej branży.
Początki John Deere i Wejście na Rynek Ciągników
Początki firmy sięgają 1837 roku. W 1850 roku firma zmieniła nazwę na Deere, Tate & Gould, a już w 1852 roku John Deere wykupił udziały swoich partnerów. W ciągu następnych 16 lat firma funkcjonowała pod różnymi nazwami, takimi jak John Deere, John Deere & Company, Deere & Company oraz Moline Plow Manufactory. W 1853 roku szesnastoletni Charles, jedyny żyjący syn John Deere'a, podjął pracę w firmie na stanowisku księgowego po ukończeniu szkoły handlowej w Chicago.
W 1858 roku firma doświadczyła trudnego okresu z powodu ogólnokrajowego kryzysu finansowego. Aby uniknąć bankructwa, dokonano przekształceń własnościowych i zmieniono sposób zarządzania. John Deere pozostał prezesem, ale faktyczne zarządzanie działalnością firmy przejął 21-letni Charles Deere, który zarządzał nią przez kolejne 49 lat.
Okres wojny secesyjnej, rozpoczętej w 1861 roku, przyniósł rolnikom ze Środkowego Zachodu i ich dostawcom znaczny dobrobyt, dzięki zamówieniom armii i nieurodzajowi w Europie, które windowały ceny plonów. Właśnie wtedy Środkowy Zachód stał się ogromnym zagłębiem rolniczym, a coraz lepsze maszyny rolnicze dawały możliwość rozwoju nawet drobnym farmerom.
W 1864 roku firma John Deere uzyskała pierwszy patent na formy do odlewania stalowych pługów, a kolejne patenty pojawiły się wkrótce potem. Po 31 latach działalności, w 1868 roku, koncern przyjął formę spółki pod nazwą Deere & Company, z Charlesem i Johnem Deere’em kontrolującymi 65 procent akcji. W 1869 roku powstało pierwsze przedstawicielstwo firmy w Kansas City, Deere, Mansur & Co., co było fundamentem dla dzisiejszej sieci regionalnych przedstawicielstw handlowych.
Firma kontynuowała innowacje, wprowadzając w 1875 roku pług Gilpin Sulky Plow, który stał się jednym z najlepiej sprzedających się produktów w XIX wieku. W 1876 roku zarejestrowano znak firmowy przedstawiający skaczącego jelenia. W 1880 roku w ofercie firmy pojawiły się wozy konne i powozy, rozszerzając asortyment. Pięć najlepiej sprzedających się produktów w latach 1879-1883 to pługi bezkoleśne, pługi Gilpin Sulky, kultywatory, radła i brony.
W 1888 roku, wraz z pojawieniem się na amerykańskich farmach ciągników parowych, firma John Deere rozpoczęła produkcję pługów wieloskibowych przystosowanych do współpracy z tymi maszynami, choć nie produkowała samych ciągników. Epoka maszyn parowych trwała około 30 lat, po czym nadszedł czas na ciągniki napędzane silnikami spalinowymi. W 1895 roku zadebiutował magazyn „The Furrow” („Skiba”), który stał się jednym z najbardziej znanych magazynów poświęconych rolnictwu.
Z dzisiejszego punktu widzenia, najważniejszym momentem w historii firmy było wykupienie Waterloo Gasoline Engine Company w 1918 roku. Dzięki temu posunięciu John Deere wszedł na rynek produkcji ciągników rolniczych. W tym samym roku sprzedano 5634 ciągniki Waterloo Boys. Kończąca się I wojna światowa mocno wpłynęła na firmę, która straciła 37 spośród 1611 pracowników walczących na frontach. W 1919 roku, w Waterloo, miał miejsce trzymiesięczny strajk robotników, największa demonstracja pracowników firmy John Deere w dotychczasowej historii.
Rozwój Ciągników w Okresie Międzywojennym i Wojennym
Lata 20. XX wieku przyniosły kryzys ekonomiczny i „złoty wiek” rolnictwa zakończył się bankructwami farm. Wielu producentów, w tym General Motors, wycofało się z produkcji ciągników. W 1920 roku wprowadzono testy „Nebraska Tractor Tests”, będące odpowiedzią na rosnące wymagania dotyczące wydajności ciągników. W 1921 roku spadek sprzedaży wymusił masowe zwolnienia i obniżki wynagrodzeń, a sprzedaż ciągników Waterloo Boy drastycznie spadła.
Pomimo tych trudności, John Deere kontynuował rozwój. W 1923 roku firma wprowadziła model „D”, pierwszy dwucylindrowy ciągnik budowany w Waterloo, noszący znak firmowy John Deere. Był to sukces i produkowano go nieustannie przez kolejne 30 lat. W 1925 roku biuro projektowe rozpoczęło prace nad ciągnikiem „GP” (od General Purpose - ogólnego przeznaczenia), który miał być odpowiedzią na model IH-Farmall. W 1927 roku firma wprowadziła kombajn John Deere nr 2, a rok później model John Deere nr 1. W 1929 roku na rynek wszedł model „GP” Wide-Tread, pierwszy trójkołowy ciągnik firmy John Deere do upraw rzędowych.
Wielki Kryzys lat 30. wymusił masowe zwolnienia, obniżki płac i emerytur, skracanie czasu pracy oraz czasowe zawieszenie płatnych urlopów. Mimo to, John Deere utrzymał grupowe plany ubezpieczeniowe dla bezrobotnych i uczestniczył w projektach robót publicznych. W 1933 roku, gdy sprzedaż spadła do 8,7 miliona USD, firma zdecydowała się pomagać zadłużonym farmerom, co zwiększyło lojalność wobec marki. W 1934 roku, mimo trwającego kryzysu, do produkcji weszły nowe ciągniki - model „A”, a w 1935 roku podobny, lecz mniejszy model „B”. Stały się one najpopularniejszymi ciągnikami w historii firmy, produkowanymi aż do 1952 roku.
W 1935 roku John Deere połączył siły z firmą Caterpillar, włączając do własnej oferty produkty partnera, aby zwiększyć sprzedaż ciągników. W 1938 roku projektant przemysłowy Henry Dreyfuss, we współpracy z inżynierami John Deere, nadał opływowy kształt ciągnikom „A” i „B”, co sprawiło, że produkty firmy zaczęły charakteryzować się również atrakcyjnym wyglądem. W 1939 roku, wraz z rozpoczęciem drugiej wojny światowej, nastąpił ogromny wzrost sprzedaży ciągników serii „L”. W okresie wojny, firma John Deere produkowała ciągniki wojskowe, amunicję, części lotnicze oraz pojazdy do przewozu towarów i pralni polowych.
Ekspansja Powojenna i Globalizacja
Po II wojnie światowej, w 1947 roku, w nowych zakładach John Deere Dubuque Works powstał nowy ciągnik: model „M”. Dwa lata później na rynek wszedł model „M” z napędem gąsienicowym, sprzedawany pod nazwą „MC”, co było pierwszym krokiem w stronę powstania działu Worldwide Construction Equipment Division. W 1949 roku do produkcji wszedł pierwszy ciągnik firmy John Deere napędzany silnikiem wysokoprężnym, model „R”. W 1953 roku na rynek trafił model 70, największy z dotychczas produkowanych ciągników do upraw rzędowych, który ostatecznie stał się pierwszym ciągnikiem do upraw rzędowych napędzanym silnikiem wysokoprężnym.
W latach 50. i 60. XX wieku firma John Deere rozszerzyła swoją działalność na rynek europejski poprzez przejęcie większościowych udziałów w niemieckiej firmie Lanz Company w Mannheim (1956), a także budowę zakładów montażowych w Meksyku. W ciągu kolejnych lat marka trafiła do Francji, Argentyny i Republiki Południowej Afryki. W 1958 roku rozpoczęła działalność firma John Deere Credit Company, finansująca zakupy maszyn. W 1959 roku firma wprowadziła do produkcji ciągnik 8010 Goliath o masie 10 ton, napędzany silnikiem wysokoprężnym o mocy 215 KM - największy ciągnik, jaki kiedykolwiek zbudowano. W 1961 roku zakończono budowę nowego zakładu produkującego ciągniki i narzędzia w Rosario, w Argentynie.
Współczesne Innowacje i Nowa Generacja Serii 6R
W kolejnych latach John Deere kontynuował rozwój, wprowadzając nowe technologie, takie jak klimatyzowane kabiny, systemy automatycznego prowadzenia oraz telematyka. Modele takie jak seria „8R” z lat 2000. ugruntowały pozycję firmy jako innowatora w rolnictwie.
Według informacji opublikowanych przez dziennikarzy angielskiego magazynu Profi International, nadchodzący John Deere 6R - wciąż wyjeżdżający z zakładu w niemieckim Mannheim - ma otrzymać przeprojektowaną kabinę oraz maskę silnika. Sugeruje to odświeżenie całej stylistyki, która prawdopodobnie zostanie utrzymana w stylu znanym z najnowszych serii 8R/RT/RX i 9RX 830, a także potencjalne zmiany w ergonomii. Spekuluje się również, że nowa odsłona serii 6R będzie mocniejsza, co oznacza, że pojawi się topowy model o jeszcze większej liczbie koni mechanicznych niż największy obecnie 6R 250, który charakteryzuje się mocą nominalną na poziomie 250 KM.
Unikatowy Prototyp Ślązak 8225JD z Silnikiem John Deere
Krzysztof Mazur od kilku lat systematycznie interesował się nietypowymi konstrukcjami marki Ślązak, a jego kolekcja obejmowała już dwa egzemplarze modelu 8190. Prawdziwym celem poszukiwań był jednak jedyny w swoim rodzaju prototyp z silnikiem John Deere o mocy 225 KM. Po długich staraniach udało się go odnaleźć i kupić. Ślązak o oznaczeniu 8225JD to absolutny unikat; powstała tylko jedna sztuka tego modelu.
Krzysztof Mazur podkreśla, że zakup nie był przypadkiem, lecz efektem wieloletnich, świadomych poszukiwań. Temat modelu 8225JD przewijał się niekiedy w sieci, jednak szansa na zakup nadal była znikoma, aż nastąpił przełom, gdy „pewna osoba napisała, że jej znajomy ma takiego Ślązaka 8225JD”. Początkowo podchodził do sprawy z dystansem, ponieważ krążące w sieci zdjęcia były niejednoznaczne. Dopiero nowe fotografie, wykonane specjalnie na jego prośbę, potwierdziły autentyczność maszyny. Kontakt z właścicielem - starszym mężczyzną - wymagał cierpliwości; po pierwszej rozmowie decyzja o sprzedaży nie była oczywista, jednak po kilku tygodniach sytuacja się zmieniła.
Najciekawszym elementem konstrukcji jest silnik marki John Deere. Skrzynia biegów jest w układzie 16×8 (4 biegi główne × 4 półbiegi). Ciągnik mógł osiągać prędkość do 45 km/h, jednak po awarii trybu najwyższego biegu, założono inny tryb, przez co jego maksymalna prędkość spadła. Prototypowy Ślązak 8225JD był naprawdę dobrze wyposażony, posiadając między innymi:
- Hydrauliczne sterowanie skrzynią biegów
- EHR (elektroniczne sterowanie podnośnikiem)
- Klimatyzację
- Radio
- Ogrzewanie kabiny
- Hydrauliczne wspomaganie układu kierowniczego
Zakupiony ciągnik był w stanie wymagającym prac, choć kluczowe elementy pozostały kompletne. Nieco mniej szczęścia miały wspomniane EHR i klimatyzacja; w pierwszym brakowało sterownika, klimatyzacja również była niekompletna. Jednak układy te mają zostać przywrócone do pełnej sprawności. Ciągnik zyskał między innymi nowe wygłuszenie kabiny, nowe radialne opony, a także odtworzone oryginalne oznaczenia i naklejki, nie licząc pomniejszych prac, malowania i odbudowy kabiny, której brakowało drzwi, zawiasów i klamek. Właściciel zapewnia, że ciągnik będzie można zobaczyć w tym roku w Wilkowicach i na Agro-Show w Bednarach, a pomiędzy wystawami ma normalnie pracować w gospodarstwie. Projekt Ślązaka to część większej pasji Krzysztofa Mazura.