Współczesne gospodarstwa rolne często wykorzystują ciągniki własnej konstrukcji, znane jako "SAM-y", które stanowią praktyczne i ekonomiczne rozwiązanie. Nierzadko są one wyposażone w popularne silniki marki Andoria, takie jak S-301d czy S15. Jednakże, użytkownicy tych maszyn często napotykają na specyficzne problemy, takie jak głośna praca, spadek mocy, nierówne obroty czy wycieki oleju. Niniejsza artykuł ma na celu kompleksowe omówienie tych kwestii, bazując na doświadczeniach użytkowników i zaleceniach technicznych.
Problemy z mocą i przeniesieniem napędu w traktorkach SAM z silnikiem S-301d
W traktorkach SAM wyposażonych w silnik S-301d i 3-biegową skrzynię żukowską, problemem bywa brak siły na wyższych biegach. Użytkownik zgłasza, że pojazd jedzie dobrze na pierwszym biegu i wstecznym, natomiast na dwójce i trójce silnik zatrzymuje się, a nawet gaśnie przy dodaniu gazu. Sugeruje to, że zastosowane przełożenia są zbyt małe. Rozwiązaniem nie jest metoda prób i błędów, która jest długa i kosztowna, lecz ustalenie wszystkich przełożeń poszczególnych podzespołów, łącznie z przełożeniami na poszczególnych biegach.
Obliczanie optymalnych przełożeń
Aby uniknąć problemów z mocą, należy:
- Obliczyć obwód koła.
- Przyjąć maksymalne prędkości, jakie chce się uzyskać.
- Na podstawie tych danych oraz obrotów silnika obliczyć przełożenie na kołach pasowych.
Moc silnika S-301d jest niezbyt duża, dlatego nie należy przesadzać z prędkościami. Koło na silniku o średnicy 100mm i koło przy skrzyni o średnicy 140mm, w połączeniu z przekładnią 2,2:1 za skrzynią i mostem od Żuka, często okazują się niewystarczające.
Kłopoty z silnikiem Andoria S15 - sapanie, spadek mocy i problemy z regulacją
W przypadku traktorka z silnikiem Andoria S15, użytkownicy często zgłaszają sapanie powietrza spod korka wlewu oleju, co może świadczyć o problemach z kompresją, zwłaszcza po remoncie silnika (wymiana tłoka, pierścieni, cylindra i panewek). Inną kwestią jest niska moc, mimo że paski napędowe nie ślizgają się. Traktorek ma trudności z orką, nawet na pierwszym biegu, a na wyższych biegach "muli" się i gaśnie. Obserwowano również, że inne traktorki z tym samym silnikiem radziły sobie znacznie lepiej i szybciej.
Potencjalne przyczyny spadku mocy
Do przyczyn spadku mocy mogą należeć:
- Niewłaściwe przełożenia w pojeździe.
- Problemy z pompą wtryskową i/lub wtryskiem.
- Niskie ciśnienie sprężania.
Diagnostyka i regulacja silnika Andoria S15
W jednym z przypadków, problem z sapanie powietrza i spadkiem mocy okazał się być związany z uszczelką pod filtrem paliwa i śrubką odpowietrzającą. Po ich naprawie, problem z sapanie ustąpił. Ważnym elementem jest również prawidłowe ustawienie kąta wtrysku. Brak znaków na kole zamachowym może utrudniać to zadanie. Użytkownik musiał sam ustawić punkt górnego martwego punktu (GMP) i stwierdził, że nawet bez podkładek pod pompą wtryskową, kąt wtrysku wynosił 15°, a dodawanie podkładek tylko go zmniejszało. Pompa wtryskowa i wtrysk mogą być odpowiedzialne za spadek mocy, dlatego ich prawidłowe działanie jest kluczowe.
Problemy z uruchamianiem i wyciekami oleju w silnikach Fiat 126p (Maluch) w traktorkach SAM
Traktorki SAM często wykorzystują również silniki z Fiata 126p. Użytkownik zgłasza problem z silnikiem, który po zakupie odpalił i pochodził około 20 minut, po czym zgasł. Pomimo obecności kompresji i iskry (czasem mocnej, czasem słabej), silnik nie chce ponownie odpalić. Widoczny jest delikatny czarny dymek z jednego cylindra podczas kręcenia rozrusznikiem.
Diagnostyka problemów z uruchamianiem
Możliwe przyczyny i rozwiązania:
- Ustawienie zaworów: Niewłaściwa regulacja zaworów może powodować problemy z pracą silnika. W silniku "Malucha" oba tłoki chodzą razem, co oznacza, że kiedy na jednym cylindrze tłok jest w GMP przy sprężaniu, na drugim jest koniec wydechu (mijanie się zaworów) i początek ssania. Regulacja luzu odbywa się na cylindrze, gdzie zawory zaczynają się mijać. Dopuszczalny luz na zaworze wydechowym to 0,25 mm, a na ssącym 0,20 mm.
- Układ zapłonowy: Słaba, żółta iskra jest złym znakiem. Należy sprawdzić i ewentualnie wymienić kondensator przy aparacie zapłonowym. Można również rozważyć zamianę rozdzielacza (palca i kopułki) na podwójną cewkę, co było stosowane w późniejszych modelach "Malucha" i sprawdzało się lepiej.
- Układ paliwowy: Należy sprawdzić, czy paliwo na pewno dochodzi do gaźnika i czy filterek w gaźniku nie jest przytkany. Czarny dym z wydechu i strzelanie z filtra powietrza może świadczyć o problemach z gaźnikiem (np. zatkane dysze) lub niewłaściwym ustawieniu zapłonu.
Majster w warsztacie - Regulacja aparatu zapłonowego w maluchu
Wycieki oleju
Po udanym uruchomieniu silnika i krótkiej przejażdżce, użytkownik zauważył ogromną plamę oleju. Wyciek pochodzi z okolic wałka, który wychodzi z silnika i idzie do skrzyni biegów (za sprzęgłem). Prawdopodobnie wystarczy wymienić simering w tym miejscu. W silnikach "Malucha" zdarza się, że zgubienie śruby mocowania wspornika tłumika może powodować chlapanie olejem, jednak w tym przypadku wyciek jest znacznie większy.
Głośna praca i stuki w silniku S301d
Kolejnym problemem zgłaszanym przez użytkownika silnika S301d jest głośne pukanie "jak młotkiem w kowadło", które pojawiło się po tygodniu postoju. Pomimo wymiany łożysk na regulatorze i związania pokrywy rozrządu, stukot był nadal słyszalny, gdy tłok podszedł do góry po zamknięciu zaworów. Użytkownik innej maszyny z silnikiem S301d również zgłaszał podobne stuki, które ostatecznie doprowadziły do awarii wału korbowego.
Diagnozowanie stuków i luzów
Ważne jest, aby nie lekceważyć stuków w silniku. Mogą one świadczyć o poważnych problemach, takich jak:
- Luz na korbowodzie: Użytkownik S301d odkrył, że wał korbowy ma luz osiowy. Powodem była brakująca podkładka, która powinna znajdować się między tylnym łożyskiem a przeciwwagą wału. Ważne jest ustalenie prawidłowej grubości tej podkładki, często można znaleźć te dane w katalogach części.
- Uszkodzenia sworznia i tulejki w korbowodzie.
- Luźny tłok lub zużyte tuleje cylindrowe.
W przypadku stwierdzenia luzów na wale korbowym lub innych elementach, zaleca się natychmiastową naprawę, aby zapobiec poważniejszym uszkodzeniom silnika.
Ogólne wskazówki dotyczące eksploatacji i remontów
Podczas przeglądania autoryzowanych instrukcji napraw silników Andoria, widać, że użyto do ich budowy dobrych jakościowo materiałów. Ważne jest stosowanie odpowiednich środków smarnych. Rozważa się stosowanie patentów na górne smarowanie, dodając olej 2T lub rycynę do paliwa (np. 50ml oleju 2T na 10l ropy). Taki zabieg może przyczynić się do cichszej pracy silnika i wzrostu kompresji, a niektórzy użytkownicy stosują go od lat. Jednakże, należy rozważyć, czy takie "wynalazki" są bezpieczne i korzystne dla silników Andoria, zwłaszcza w długiej perspektywie.
Remonty i konserwacja
W przypadku wymiany zaworów, ich docieranie jest stosunkowo prostą sprawą. Wymiana prowadnika i gniazda zaworowego w warunkach domowych jest znacznie trudniejsza i może wymagać specjalistycznego sprzętu.
Pompa oleju rzadko zarasta syfem, ale może tracić ciśnienie z powodu luzu między zębatkami a pokrywą (porysowana pokrywa) lub zaciętego opiłkami zaworu przelewowego. Regularne sprawdzanie ciśnienia oleju jest kluczowe dla zdrowia silnika.