DAF XF: Ewolucja Ciągników Siodłowych w Transporcie Długodystansowym

Seria DAF XF to linia ciężarówek stworzonych z myślą o transporcie długodystansowym, produkowanych przez holenderską firmę DAF. Modele te charakteryzują się innowacyjnymi rozwiązaniami technicznymi i wysoką niezawodnością, co uczyniło je jednymi z popularniejszych pojazdów na rynku. Historia serii XF rozpoczęła się w 1997 roku i kontynuowana jest do dziś, z ciągłymi modernizacjami i wprowadzaniem nowych technologii.

DAF 95XF: Początki i Innowacje (1997-2005)

Pierwszy pojazd z serii DAF XF, model 95XF, został zaprezentowany w styczniu 1997 roku. Od razu zdobył on uznanie, otrzymując tytuł "Truck of the Year 1997".

Charakterystyka Silnika i Układu Zasilania

DAF 95XF wyposażono w nowo opracowany 6-cylindrowy silnik o pojemności 12,6 dm³ z turbosprężarką i chłodzeniem międzystopniowym. W początkowej fazie produkcji, w układzie zasilania stosowano mechanicznie sterowane pompy wtryskowe, pozbawione sterowania elektronicznego. Mimo to, silnik spełniał wymagania normy Euro 2.

infografika przedstawiająca przekrój silnika DAF 95XF z lat 1997-1999, z widocznymi pompami wtryskowymi

We wrześniu 1999 roku wprowadzono zmodernizowane silniki spełniające wymagania normy Euro 3. Zastosowano w nich układ zasilania typu PLD (Pumpe-Leitung-Düse). Był on podobny do pompowtryskiwacza, gdzie osobna dla każdego cylindra jednosekcyjna pompa wtryskowa była połączona z wtryskiwaczem przewodem wysokiego ciśnienia (1500 bar). Kadłuby silników wykonano z żeliwa grafitowego CGI, zapewniającego większą sztywność konstrukcji od żeliwa szarego. Rodzina silników oferowała moce maksymalne 340, 381, 430, 480 i 530 KM. Zastosowanie układu PLD pozwoliło zachować dotychczasową konstrukcję kabin bez powiększania poziomu ich podłogi, co byłoby niezbędne w przypadku pompowtryskiwaczy.

Konfiguracje Podwozia i Modernizacje

DAF 95XF powstawał jako ciągnik siodłowy oraz podwozie pod zabudowę, w konfiguracjach 4x2 i 6x2. Podwozie wykonywano w dwóch wersjach:

  • "M" (Medium-Duty) - z podłużnicami o wysokości 260 mm.
  • "H" (Heavy-Duty) - z podłużnicami o dwóch wariantach wysokości: 260 mm w ciągniku siodłowym oraz 310 mm w podwoziach do zabudowy.

W 2002 roku model ten przeszedł modernizację stylistyczną, w wyniku której odświeżono nieznacznie wygląd pojazdu. Zastosowano nowe reflektory, nieznacznie zmienioną atrapę wlotu powietrza oraz owiewki. Pojazd po liftingu uzyskał nazwę XF95.

DAF 95XF na Rynku Wtórnym i Opinie Użytkowników

Ciągniki siodłowe DAF 95XF to jedne z częściej poszukiwanych ciężarówek na rynku wtórnym. Kierowcy cenią ten pojazd za wyjątkową trwałość. Przy prawidłowym serwisowaniu, bezawaryjnie może pokonać nawet 2 miliony kilometrów. Jest niezawodny, ponieważ w jego konstrukcji wykorzystano sprawdzone, proste rozwiązania, takie jak tradycyjna pompa w układzie paliwowym, która jest odporna na gorszej jakości olej napędowy. Holenderskie ciągniki oferowane są w konfiguracjach napędowych 4x2, 4x4, 6x2 i 6x4.

zdjęcie ciągnika siodłowego DAF 95XF z 1999 roku w konfiguracji 4x2

Kabiny DAF 95XF

Dostępne były trzy typy kabin:

  • Comfort - sypialna niska.
  • SpaceCab - sypialna podwyższona.
  • Super SpaceCab - sypialna wysoka.

Kierowcy chwalą szoferki za trwałe materiały wykończeniowe (nawet w starszych egzemplarzach plastiki nie pękają) oraz dobrą widoczność. Krytykowany jest wysoki tunel silnika, który utrudnia przemieszczanie się w kabinie, oraz łamiące się osłony pierwszego schodka.

Silniki i Skrzynie Biegów

Sześciocylindrowy, rzędowy turbodiesel o pojemności 12,6 l występował w czterech wariantach mocy: 380, 430, 480 i 530 KM, z czego najpopularniejsze były "380-tki". Silnik z tradycyjną pompą paliwa tolerował gorszy olej napędowy, co sprawiało, że pojazd dobrze sprawdzał się na "wschodnich trasach". Silniki współpracowały z trwałymi, szesnastostopniowymi, ręcznymi skrzyniami biegów ZF.

Typowe Problemy i Konserwacja

Przeciętnie awaryjne było pneumatyczno-mechaniczne zawieszenie. Z przodu najczęściej wymieniać trzeba było elementy eksploatacyjne, takie jak przekładki resorów i podkładki zwrotnic. Pneumatyka była trwała. Wrażliwa okazywała się elektryka. Zimowe próby uruchomienia silnika z zewnętrznego urządzenia rozruchowego napięciem 35-40V często kończyły się uszkodzeniem elektronicznych kaset CTU i ECAZ (zarządzających elektryką i pneumatyką). Nowe części w ASO kosztowały około 4,5 tys. DAF 95XF był znacznie lepiej zabezpieczony przed korozją niż jego poprzednik, model 95, w którym szybko rdzewiała rama.

W starszych egzemplarzach bez centralnego smarowania, zawieszenie szoferki wymagało smarowania co 2 tys. km. Producent zalecał przeglądy co 150 tys. km, ale mineralny olej silnikowy należało zmieniać co 60 tys. km. Płyn hamulcowy wytrzymywał przebieg 200 tys. km. Wszystkie naprawy można było wykonać poza ASO.

Historia marki Daf

DAF XF105: Ewolucja i Nowe Standardy (2005-2014)

Podczas targów w Amsterdamie w październiku 2005 roku zadebiutował DAF XF105. Do produkcji seryjnej wszedł w 2006 roku, zastępując typoszereg DAF XF95. Model ten zdobył tytuł "Truck of the Year 2007".

Udoskonalenia w Kabinie i Silnikach

W DAF XF105 wprowadzono wygodniejszą, zmodernizowaną kabinę oraz bardziej ekonomiczne silniki Paccar MX. Miały one pojemność 12,9 dm³ i moce maksymalne 408, 462 oraz 510 KM. Dzięki zastosowaniu systemu SCR, spełniały one wymagania norm Euro 4 lub Euro 5. Podobnie jak poprzednie silniki, posiadały po 4 zawory na cylinder, turbodoładowanie i chłodzenie powietrza doładowującego. Stosowano w nich jednosekcyjne pompy wtryskowe PLD o ciśnieniu zwiększonym z 1500 do 2000 bar. Dzięki temu w układzie wydechowym nie było potrzeby stosowania filtra cząstek stałych. Trwałość silnika szacowano na 1,6 mln km. Standardowo stosowana była szesnastobiegowa przekładnia manualna, zautomatyzowana AS-Tronic była dostępna jako opcja.

schemat silnika Paccar MX z DAF XF105, z zaznaczoną pompą PLD

Rozwój Układów Napędowych

Jesienią 2006 roku wprowadzono nowe układy napędowe typu 6x4, 8x2 oraz 8x4 obok dotychczasowych. W tym ostatnim układzie wykonywany był m.in. ciągnik FTM 8x4 z trzema osiami z tyłu, z których pierwsza miała skrętne koła, a dwie ostatnie osie były napędzane.

DAF XF106: Nowoczesność i Ekologia (od 2013)

Podczas targów w Amsterdamie w październiku 2013 roku zadebiutował DAF XF106. Do produkcji seryjnej wszedł w 2014 roku, zastępując typoszereg DAF XF105, choć oba modele miały ze sobą wiele wspólnego.

Innowacje w Silnikach i Systemach

W DAF XF106 wprowadzono wygodniejszą, zmodernizowaną kabinę oraz bardziej ekonomiczne i ekologiczne silniki Paccar MX. Dostępne były silniki o pojemności 10,8 dm³ i mocy 440 KM oraz 12,9 dm³ o mocach 410, 460 oraz 510 KM. Dzięki zastosowaniu systemu SCR, spełniały one wymagania norm Euro 6. Podobnie jak poprzednie silniki, miały po 4 zawory na cylinder, turbodoładowanie i chłodzenie powietrza doładowującego. Stosowano w nich jednosekcyjne pompy wtryskowe CR o ciśnieniu zwiększonym z 2000 do 2500 bar, co eliminowało potrzebę stosowania filtra cząstek stałych w układzie wydechowym. Zastosowano również turbosprężarkę ze zmienną geometrią łopatek (VTG).

DAF był jedyną firmą produkującą ciężarówki, która zastosowała w pełni ledowe reflektory z przodu, co przyczyniło się do spadku spalania paliwa i wzrostu bezpieczeństwa. Wprowadzono także różne systemy bezpieczeństwa wspomagające kierowcę. Trwałość silnika szacowano na 1,6 mln km. Jesienią 2014 roku wprowadzono nowe układy napędowe typu 6x4, 8x2 oraz 8x4, w tym ciągnik FTM 8x4.

zdjęcie wnętrza kabiny DAF XF106, z widocznym panelem sterowania

DAF CF 440: Wydajność w Transporcie Regionalnym

Od początku bieżącego roku ciągniki siodłowe DAF, w tym model CF, oferowane są z licznymi innowacjami, które podnoszą ich wydajność. Usprawnienia zastosowane w silniku Paccar MX-11, w połączeniu z innowacyjnymi rozwiązaniami technologicznymi, takimi jak przewidujący tempomat, przewidująca zmiana biegów i tryb Eco, mają zapewniać oszczędność paliwa na poziomie 4-5 procent.

Silniki i Układy Oszczędzania Paliwa

W tej konfiguracji i z takim przeznaczeniem do napędu mógłby być zastosowany też większy silnik - MX-13. Wersja z mniejszym silnikiem oferuje niżej zawieszoną kabinę (do kabiny Space Cab prowadzą tylko dwa stopnie), co ułatwia wsiadanie i wysiadanie, co w regionalnym transporcie dystrybucyjnym nie jest bez znaczenia. Popularny silnik Paccar MX-11 został poddany modernizacji. Poprawiono w nim przepływ oleju oraz zapewniono bardziej efektywne spalanie, dzięki przeprojektowaniu komory spalania, ulepszeniu wtrysku paliwa i oprogramowania sterującego fazami wtrysku.

Tryb Eco to nowe, standardowe rozwiązanie w wyposażeniu CF-a. Redukuje on moment obrotowy silnika o 10% na pierwszych jedenastu biegach, zapewniając dodatkową oszczędność paliwa podczas codziennego użytkowania. Większość sytuacji drogowych zwykle nie wymaga pełnego przyspieszenia.

Przewidujący tempomat wykorzystuje GPS, aby ustalić dokładne położenie pojazdu i określić sposób pokonania drogi przez kolejne 1-2 km. System "spogląda" do przodu i przewiduje np. pochyłości terenu. Punktem wyjścia obu technologii jest jazda na najwyższym możliwym biegu przez jak najdłuższy dystans. Efektem jest mniejsza ilość redukcji i praca jednostki napędowej przy niższej prędkości obrotowej, co ogranicza zużycie paliwa. Po zbliżeniu się do szczytu wzniesienia system zapobiega zmianie biegu na niższy. W niektórych sytuacjach system zezwala na jazdę z prędkością poniżej zaprogramowanej, na przykład gdy pojazd znajduje się w pobliżu szczytu podjazdu, a system "wie", że energia potencjalna spowoduje szybkie osiągnięcie wymaganej prędkości podczas zjazdu.

Jeśli kierowca jedzie przewidująco, hamulec silnikowy MX, o trzech zakresach mocy, które można wybrać za pomocą dźwigni na kolumnie kierownicy, pozwala wytracać prędkość prawie bez używania hamulca zasadniczego, co oszczędza klocki hamulcowe.

Choć mniejszy silnik MX-11 nie jest tak "elastyczny" jak jednostka 13-litrowa, wymagając dłuższego "ciągnięcia" na niższych biegach przy dynamicznym przyspieszaniu, to przy spokojnej jeździe odpłaca się przyjemnością i oszczędnością. Podczas testów w okolicach Wrocławia, uzyskano średnie zużycie paliwa około 22 l/100 km, natomiast na ruchliwych drogach w okolicach Warszawy, spalanie wyniosło około 26 l/100 km.

Komfort i Bezpieczeństwo w Kabinie CF 440

Testowany zestaw, z kompletem spoilerów i kurtyn, wygląda efektownie i jest bardziej efektywny. Centralny zamek z pilotem wyposażono w funkcję kontroli świateł zewnętrznych. Kabina została elegancko wykończona - fotele i kierownicę obszyto skórą. Efektem niskiego zawieszenia kabiny jest wysoki tunel silnika, jednak to kompromis dla łatwiejszego dostępu. Wygodną pozycję za kierownicą zapewnia wentylowany fotel z zawieszeniem pneumatycznym, podłokietnikiem i wszechstronną regulacją, także z przedłużaniem siedziska, co jest bardzo przydatne na dłuższych trasach. Na miękkiej kierownicy, o sporym zakresie regulacji ustawienia, umieszczono przyciski sterujące systemem informacyjnym i audio oraz tempomatem.

zdjęcie kabiny DAF CF 440 z dwoma łóżkami

Na pokładzie znajdują się dwa łóżka z grubym, wygodnym materacem. Pod dolną koją umieszczono pojemną wnękę z chłodziarką o pojemności 33 l. W kabinie jest sporo schowków. System Driver Performance Assistant dostarcza kierowcy szczegółowych informacji na temat zużycia paliwa, efektywności przewidywania sytuacji na drodze oraz zwalniania oszczędzającego hamulce zasadnicze pojazdu. Nową funkcją jest wyświetlanie informacji z tachografu na wyświetlaczu centralnym, co zapewnia kierowcy przejrzyste informacje na temat czasu jazdy czy prędkości i pomaga zapobiegać łamaniu przepisów. Wyświetlane są również informacje o zbliżającym się terminie następnego przeglądu pojazdu, co pomaga dopilnować cyklicznych przeglądów.

DAF CF 440 to ekonomiczne narzędzie w transporcie regionalnym, zapewniające kierowcy dobre warunki pracy.

tags: #ciagnik #samochodowy #daf #1999