Współczesny przemysł transportowy dąży do ciągłego zwiększania bezpieczeństwa, komfortu i efektywności. Jednym z najbardziej innowacyjnych trendów w konstrukcji samochodów ciężarowych jest zastępowanie tradycyjnych lusterek zewnętrznych zaawansowanymi cyfrowymi systemami wizyjnymi. Takie rozwiązania, wykorzystujące kamery i wyświetlacze, eliminują martwe pola, poprawiają aerodynamikę pojazdu i oferują szereg dodatkowych funkcji wspierających kierowcę.
MAN OptiView: Nowa generacja widoczności
Niecały rok po oficjalnej premierze, do dealerów i klientów zaczynają docierać MAN-y TGX po najnowszej modernizacji, wyposażone w systemy bezzlusterkowe. MAN OptiView będzie można zamawiać jako dodatek do nowej generacji ciężarówek MAN od października 2021 roku. System odgrywa ważną rolę w zapobieganiu wypadkom. Cyfrowy system radykalnie zmniejsza ryzyko, że kierowca ciężarówki nie zauważy innych użytkowników drogi, eliminując martwe pola i pomagając chronić np. rowerzystów i pieszych.
Komponenty i funkcjonalność OptiView
Konwencjonalne lusterka zewnętrzne są zastąpione kamerami po bokach i z przodu ciężarówki, a także kamerą cofania. Przekazują one obraz na dwa duże wyświetlacze o wysokiej rozdzielczości na słupkach A, a także na ekran systemu multimedialnego. W ramach systemu OptiView wnętrze kabiny otrzymało dwa dodatkowe wyświetlacze: 12-calowy na słupku obok kierowcy oraz większy, 15-calowy na słupku obok pasażera. Każdy z tych ekranów łączy obraz z dwóch obiektywów jednocześnie, co przekłada się na wyjątkowo szeroki zakres widoczności. Wszystko uzupełnia też kamera na przednim prawym narożniku kabiny, która przekazuje obraz wprost do systemu multimedialnego. Sytuację przed ciężarówką sprawdzimy więc na tym samym ekranie, który zwykle przedstawia wskazania nawigacji lub odtwarzaną aktualnie muzykę.
Kierowcy mogą wybierać spośród wielu wariantów widoku. Dodatkowym wsparciem dla kierowcy jest funkcja asystenta skrętu, zintegrowana z koncepcją wyświetlacza. Podczas niedawnych pokazów drogowych MAN Truck & Bus na trasie TruckLife nowe ciężarówki trafiły do sześciu krajów europejskich, gdzie kierowcy ciężarówek mogli sprawdzić działanie nowego, cyfrowego systemu OptiView. System asystujący eliminuje martwe pola zarówno po stronie kierowcy, jak i po stronie pasażera, zapewniając lepszą widoczność w trudnych sytuacjach drogowych. Połączony jest z radarowym wspomaganiem skrętu.
Korzyści dla kierowców i bezpieczeństwa
Poza zwiększeniem bezpieczeństwa na drodze, system zwiększa bezpieczeństwo osobiste kierowców ciężarówek podczas przerw i noclegów na postojach. Dzięki widoczności we wszystkich kierunkach zapewnianej przez system kamer, kierowcy nie muszą wychodzić z pojazdu ani otwierać zasłon w kabinie, aby sprawdzić, co dzieje się na zewnątrz, jeśli na przykład usłyszą podejrzany hałas. Holenderscy dealerzy mają już za sobą dwa takie wydania, a na przykład w Danii zaprezentowano pierwszy egzemplarz z systemem Optiview i skandynawskim układem 6×2.
Wśród bogatego wyposażenia elektronicznego MAN-a TGX 18.510 znajdują się także systemy Comfort Steering oraz Line Return Assist. Comfort Steering dopasowuje siłę wspomagania kierownicy do szeregu czynników, jak chwilowa prędkość czy obciążenie pojazdu, co ułatwia manewry i zapewnia sztywność przy szybkiej jeździe. Line Return Assist to natomiast funkcja utrzymywania pojazdu w pasie ruchu, automatycznie kontrując kierownicę przy niezamierzonym zbliżeniu się do którejś z linii bez kierunkowskazu i wyraźnego oporu ze strony kierującego.
Mercedes MirrorCam: Pionier w standardzie
Najnowszy Mercedes Actros to pierwszy samochód ciężarowy wyposażony standardowo w MirrorCam zamiast lusterek zewnętrznych. Kamery zamocowano po obu stronach pojazdu na ramie dachowej. Rejestrowane obrazy są widoczne w rozdzielczości 720 x 1920 pikseli na dwóch 15-calowych wyświetlaczach, które umieszczono w kabinie przy słupkach A. To odważny krok w przyszłość, szczególnie przydatny podczas manewrowania pojazdami o długości nawet kilkunastu metrów.
Zalety i innowacje MirrorCam
Dodatkowo kierowca ma dobrą widoczność na ukos do przodu przez słupki A, tam, gdzie nawet w samochodach osobowych mamy do czynienia ze sporym martwym polem. Podczas jazdy do przodu na wyświetlaczach widoczny jest klasyczny podział pól widzenia, analogiczny do zwykłych lusterek - zwykłe lusterko w górnej części i szerokokątne w dolnej. Na zakrętach obraz na wyświetlaczu po wewnętrznej stronie obraca się razem ze skrętem, zapewniając stały widok na całą naczepę. Innym ułatwieniem są linie odległościowe, z możliwością indywidualnego ustawienia dodatkowej linii, np. dla oznaczenia końca naczepy.
System MirrorCam jest przydatny nie tylko podczas jazdy, ale także w czasie wypoczynku i snu. Można go włączyć na dwie minuty poprzez naciśnięcie przycisku przy drzwiach lub przy łóżku. Umożliwia to kierowcy skontrolowanie otoczenia pojazdu w dowolnej chwili. W przypadku próby kradzieży ładunku, paliwa, albo aktu wandalizmu, kierowca może szybko sprawdzić otoczenie wokół auta.
MirrorCam w Mercedes-Benz Arocs
Dostępny opcjonalnie w nowym Arocsie system MirrorCam zastępuje tradycyjne lusterka główne i szerokokątne - składa się z dwóch skierowanych do tyłu kamer, z których obraz widoczny jest na dwóch 15-calowych wyświetlaczach umieszczonych na słupkach A w kabinie. Udoskonalona aerodynamika, dzięki opływowym obudowom kamer, to zaledwie jedna z pozytywnych cech MirrorCam, która przyczynia się do obniżenia zużycia paliwa.
Zastosowanie kamer ma swoje zalety także z punktu widzenia wygody obsługi pojazdu, a przede wszystkim bezpieczeństwa. Po pierwsze rezygnacja z lusterek daje dużo lepszą widoczność na wszystkie strony. Kierowca widzi bardzo dobrze także na ukos do przodu, co dotąd zwykle utrudniały obudowy lusterek. System MirrorCam oferuje także szereg funkcji pomocniczych. Przykładowo możliwość zmiany kąta widzenia na wyświetlaczu znajdującym się po wewnętrznej stronie zakrętu, która zapewnia kierowcy zawsze optymalną widoczność naczepy. Podczas manewrowania lub zmiany pasa ruchu linie odległościowe wyświetlane w obrazie z kamer pomagają oszacować odstęp od kolejnych pojazdów.
Integracja z systemami bezpieczeństwa
MirrorCam ściśle współpracuje również z asystentem martwego pola Mercedes-Benz - systemem asystującym, który pomaga zapobiegać kolizjom po stronie pasażera podczas skręcania w prawo, wizualnie i dźwiękowo ostrzegając kierowcę o niebezpieczeństwie wypadku. Asystent martwego pola w nowym Mercedes-Benz Arocsie rozpoznaje i ostrzega przed przeszkodami pojawiającymi się po prawej stronie pojazdu na całej długości pojazdu lub zestawu, obliczając tor jazdy naczepy - tzw. krzywą wleczoną.
Od czerwca 2021 roku dla wielu modeli Arocsa dostępny jest kolejny system bezpieczeństwa: Active Sideguard Assist (ASGA). Nie tylko ostrzeże kierowcę przed poruszającymi się rowerzystami lub pieszymi po stronie pasażera, ale także, do prędkości skrętu 20 km/h uruchomi automatyczne hamowanie i zatrzyma pojazd, o ile kierowca sam nie zareaguje na dźwięki ostrzegawcze. System ASGA rozpoznaje konieczność hamowania na podstawie kąta skrętu i w idealnym przypadku może zapobiec ewentualnej kolizji.
Wkładem w poprawę bezpieczeństwa ma być również piąta już generacja systemu Active Brake Assist (ABA 5), który dzięki połączeniu systemów radarów i kamer jeszcze lepiej reaguje na pojawiające się przed ciężarówką osoby, przy prędkości pojazdu do 50 km/h. Może on przynieść korzystny wzrost bezpieczeństwa szczególnie podczas przejazdów przez tereny zabudowane. ABA 5 pomaga też kierowcy uniknąć najechania na innego uczestnika ruchu drogowego - zarówno na stojący lub poprzedzający pojazd, jak i pozbawionego ochrony rowerzystę czy pieszego. W razie konieczności ten system bezpieczeństwa (w granicach swoich możliwości) może zainicjować automatyczne, pełne hamowanie aż do zatrzymania pojazdu. ABA 5 jest systemem asystującym, a więc to kierowca w dalszym ciągu ponosi pełną odpowiedzialność za bezpieczne prowadzenie samochodu ciężarowego.
Orlaco MirrorEye: Cyfrowa rewolucja w widoczności
Ciężarówki przyszłości będą jeździły bez lusterek bocznych, a jednym z takich systemów jest „MirrorEye” opracowany przez firmę Orlaco. Obraz z dwóch wysuwanych kamer HD znajdujących się po bokach ciężarówki będzie widoczny na monitorze w kabinie. Dziesięcioosobowy zespół pracował nad tym systemem przez trzy lata, a dyrektor firmy Orlaco, Henrie van Beusekom, spodziewa się, że pierwsze pojazdy z MirrorEye wyjadą na drogi w najbliższym czasie.
Zalety systemu MirrorEye
Producenci ciężarówek z entuzjazmem przyjmują wynalazek, twierdząc, że lusterka boczne mają wiele wad. Po pierwsze, w ciemnościach nic w nich nie widać, a po drugie, podczas skręcania w lusterku widać tylko bok pojazdu, a nie jego otoczenie. Ponadto, waga lusterka wraz z jego konstrukcją może przekraczać 15, a nawet 20 kg. Lusterka w dużej mierze wpływają również na opór powietrza, co zwiększa zużycie paliwa, i mogą być zagrożeniem dla ruchu, przede wszystkim na rondach.
System kamer Orlaco pozwala kierowcom zobaczyć, co się dzieje wokół ich pojazdu także w nocy. Kamery automatycznie zmieniają położenie, np. podczas skręcania czy cofania, dzięki czemu w czasie tych manewrów kierowca ma zapewnioną pełną widoczność otoczenia pojazdu. System ostrzega również przed innymi uczestnikami ruchu, którzy znajdują się obok pojazdu. Kabina staje się bardziej aerodynamiczna, co pozwala na oszczędności paliwa rzędu 1-2% w porównaniu z ciężarówką wyposażoną w tradycyjne lusterka.
Ponadto obraz z kamer jest zapisywany na dysku, co w przypadku wypadku może posłużyć jako materiał dowodowy. Mogą okazać się również przydatne podczas szkoleń kierowców, czego zwykłe lusterka nie oferują. Jedynym aspektem, w którym MirrorEye nie może przebić tradycyjnego lusterka, jest cena.
MirrorEye®: replace bus mirrors with a camera system
Volvo Concept Truck: Aerodynamika i efektywność
Volvo Trucks, przy wsparciu Szwedzkiej Agencji Energii, opracowało Volvo Concept Truck jako rezultat pięcioletniego projektu badawczego, którego celem jest opracowanie bardziej energooszczędnych pojazdów. W ramach dążenia do jak najlepszych własności aerodynamicznych zmodyfikowano cały zestaw drogowy, a na przykład, zamiast lusterek wstecznych zastosowano kamery. Dzięki temu osiągnięto także poprawę widoczności i bezpieczeństwa.
Oprócz poprawy aerodynamiki, w pojeździe koncepcyjnym zastosowano nowo opracowane opony o mniejszym oporze toczenia. Zmodyfikowana naczepa jest o dwie tony lżejsza od porównywalnej naczepy konwencjonalnej, co przekłada się na niższe zużycie paliwa lub większą ładowność. Aerodynamiczne boczne osłony podwozia skrywają także tylne koła ciągnika siodłowego. Chociaż pojazd koncepcyjny nie będzie dostępny w sprzedaży, niektóre z zastosowanych w nim rozwiązań w dziedzinie aerodynamiki zostały już zaimplementowane przez Volvo Trucks w pojazdach produkowanych seryjnie.