Zgodnie z oficjalnym stanowiskiem spółki Jelcz Sp. z o.o., prezentowany ciągnik siodłowy CSS 8×8 nie jest przeznaczony do programu Jak (dostawy zestawów do transportu ciężkiej techniki bojowej), lecz do programu systemu przeciwlotniczego i przeciwrakietowego średniego zasięgu Wisła.
Program Wisła: Rola Jelcza CSS 8x8
Na mocy umowy podpisanej z Inspektoratem Uzbrojenia MON 17 maja 2019 r., o wartości prawie 171 mln PLN brutto, w ramach I fazy programu Wisła, Jelcz Sp. z o.o. ma dostarczyć w latach 2019-2022 łącznie 73 samochody ciężarowe w różnych wersjach specjalnych. Zamówienie obejmuje 61 sztuk pojazdów w układzie 8×8 oraz 12 sztuk w układzie 4×4. Przedmiotem umowy jest pozyskanie dwóch baterii przeciwlotniczych i przeciwrakietowych zestawów rakietowych średniego zasięgu IBCS/Patriot.
Wśród zamówionych pojazdów znajduje się 33 ciągniki siodłowe CSS 8x8, które stanowią kluczowy element dostaw. Pojazdy te zostały opracowane na bazie głęboko zmodyfikowanej ciężarówki Jelcz 882.53.
Specyfikacja Techniczna i Modyfikacje
Ciągniki siodłowe Jelcz CSS 8x8 oraz transportery specjalne TS 8x8 to głęboko zmodyfikowane wersje wozów Jelcz 882.53. W pojazdach zastosowano:
- Nowy silnik wysokoprężny MTU serii 6R1500 o mocy 625 KM, dostosowany do pracy w trudnych warunkach.
- Automatyczną skrzynię biegów ZF.
- Udoskonalone zawieszenie firmy Hendrixen.
Zastosowane modyfikacje i wyposażenie mają na celu zwiększenie ich mobilności w trudnym terenie. Konstrukcyjnie pojazdy te będą przygotowane do integracji z komponentami IBCS/Patriot.
Zadania Ciągników Siodłowych CSS 8x8 w Systemie Patriot/IBCS
Polska zdecydowała, że wyrzutnie rakiet, radary AN/MPQ-65 oraz stanowiska kierowania walką ECS zostaną zainstalowane na naczepach i będą holowane przez ciągniki siodłowe (CSS). Rozwiązanie to ma zapewnić możliwość użycia kluczowych komponentów systemu Patriot w przypadku wystąpienia awarii nośnika, gdyż w takiej sytuacji naczepę można holować przez zastępczy ciągnik siodłowy.
W US Army do holowania tych komponentów wykorzystywane są wozy Oshkosh HEMTT M983 z układem napędowym 8x8. W Polsce zastąpią je ciągniki siodłowe CSS 8x8 opracowane na bazie Jelcza 882.53.
Inne Pojazdy Jelcz dla Programu Wisła
Oprócz 33 ciągników siodłowych CSS 8x8, zamówienie z 2019 roku obejmuje również:
- Cztery pojazdy TS LRPT w układzie 8×8, które będą wozami remontowymi z żurawiem Hiab do transportu wielkogabarytowych części zapasowych.
- Sześć transporterów specjalnych TS EOC (TSK) z systemem hakowym, przeznaczonych do transportu kontenerowych serwerowni S280, wchodzących w skład stanowisk kierowania i dowodzenia EOC (Engagement Operation Center) Zintegrowanego Systemu Dowodzenia Obroną Przeciwlotniczą i Przeciwrakietową (Integrated Battle Command System, IBCS). Pojazdy te zastąpią standardowo stosowane w systemie Patriot samochody amerykańskiej firmy Oshkosh (konkretnie Oshkosh FMTV z układem napędowym 6x6).
- Dwanaście zmodyfikowanych pojazdów Jelcz 442.32 w układzie jezdnym 4x4, które będą służyły jako ciągniki IFCN 4×4 dla radiolinii IBCS (IFCN Relay - Integrated Fire Control Network Relay), holując przyczepy ze stacją przekaźnikową IFCN.
Status Produkcji i Testów
Jelcz Sp. z o.o. informuje, iż podwozia bazowe do ciągnika siodłowego CSS 8×8 do Wisły znajdują się w końcowej fazie produkcji. Spółka nie rozpoczęła jeszcze ich badań zakładowych, jednak pojazdy zostały już fizycznie wykonane. Nie zostały one jeszcze odebrane przez 20. Rejonowe Przedstawicielstwo Wojskowe.
Co najmniej jeden ciągnik siodłowy CSS 8×8 jest testowany w Sulejówku, a pierwsze fotografie jednego z testowanych samochodów pojawiły się już na początku kwietnia bieżącego roku. Z uwagi na charakter programu, Jelcz Sp. z o.o. do tej pory nie publikował zdjęć tych pojazdów w przestrzeni publicznej i nie udzielał szczegółowych informacji, tym bardziej że wciąż trwają ustalenia w zakresie ostatecznej konfiguracji podwozi.
W kontekście informacji o braku finansowania na II fazę programu Wisła do 2026 roku, postępy w realizacji I fazy programu są szczególnie istotne.