Wprowadzenie do serii DAF XF
Seria DAF XF to gama ciężarówek przeznaczonych do transportu dalekobieżnego, produkowanych przez holenderską firmę DAF Trucks. Modele tej serii zyskały uznanie na rynku dzięki swojej niezawodności, komfortowi oraz innowacyjnym rozwiązaniom technicznym.
Historia i Ewolucja Modelu
Geneza: DAF 95XF
Pierwszy pojazd tej serii, DAF 95XF, został zaprezentowany w styczniu 1997 roku i zdobył tytuł "Truck of the Year 1997". Wyróżniał się nowo opracowanym 6-cylindrowym silnikiem o pojemności 12,6 dm³ z turbosprężarką i chłodzeniem międzystopniowym. Początkowo stosowano mechanicznie sterowane pompy wtryskowe, spełniające normę Euro 2. We wrześniu 1999 roku zmodernizowane silniki uzyskały układ zasilania typu PLD (pompa-jednostka-dysza), spełniający wymagania normy Euro 3. Kadłuby silników wykonano z żeliwa grafitowego CGI. Rodzina silników oferowała moce maksymalne od 340 do 530 KM. Zastosowanie układu PLD pozwoliło zachować dotychczasową konstrukcję kabin bez konieczności powiększania ich podłogi. W 2002 roku model przeszedł modernizację, zmieniając nazwę na XF95, z odświeżoną stylistyką i nowymi reflektorami.
DAF 95XF powstawał jako ciągnik siodłowy oraz podwozie pod zabudowę, w konfiguracjach 4x2 i 6x2. Podwozia wyróżniały się dwoma wersjami: "M" (Medium-Duty) z podłużnicami o wysokości 260 mm oraz "H" (Heavy-Duty) z podłużnicami o wysokości 260 mm (ciągnik siodłowy) lub 310 mm (podwozia do zabudowy).
Narodziny Flagowca: DAF XF105
Podczas targów w Amsterdamie w październiku 2005 roku zadebiutował DAF XF105, który w 2006 roku wszedł do produkcji seryjnej, zastępując typoszereg DAF XF95. Model ten otrzymał tytuł "Truck of the Year 2007". Wprowadzono w nim wygodniejszą, zmodernizowaną kabinę oraz bardziej ekonomiczne silniki Paccar MX o pojemności 12,9 dm³. Dostępne moce maksymalne to 408, 462 i 510 KM. Dzięki zastosowaniu technologii SCR (Selective Catalytic Reduction), silniki te spełniały wymagania norm Euro 4 lub Euro 5. Pompy wtryskowe PLD pracowały pod ciśnieniem zwiększonym z 1500 do 2000 bar, co wyeliminowało potrzebę stosowania filtra cząstek stałych. Trwałość silnika szacowana była na 1,6 miliona kilometrów. Standardowo stosowano szesnastobiegową przekładnię manualną, z opcją zautomatyzowanej AS-Tronic. Jesienią 2006 roku wprowadzono nowe układy napędowe typu 6x4, 8x2 oraz 8x4.
Od stycznia 2006 roku, od rozpoczęcia produkcji ciągników siodłowych 4×2, wprowadzono podwozia 4×2 pod zabudowę oraz szeroką gamę wersji 6×2. Gama została uzupełniona o podwozia 6×4, 8×2, 8×4 oraz ciągnik siodłowy 8×4 (FTM) przeznaczony do zastosowań ponadgabarytowych.
Następca: DAF XF106 (Euro 6)
Jesienią 2013 roku zadebiutował DAF XF106, który w 2014 roku wszedł do produkcji seryjnej, zastępując XF105. Choć oba modele mają wiele wspólnego, XF106 wprowadził zmodernizowaną kabinę oraz nowsze, bardziej ekonomiczne i ekologiczne silniki Paccar MX o pojemności 10,8 dm³ (440 KM) i 12,9 dm³ (410, 460, 510 KM), spełniające normę Euro 6. Zastosowano w nich systemy SCR, turbosprężarki VTG oraz w pełni ledowe reflektory. Trwałość silnika nadal szacowana była na 1,6 miliona km.
Specyfikacje Techniczne DAF XF105
Silniki Paccar MX
DAF XF105 jest wyposażony w sześciocylindrowe, rzędowe silniki Paccar MX o pojemności 12,9 litra. Dostępne były wersje mocy:
- 408 KM / 300 kW
- 460 KM / 340 kW
- 510 KM / 375 kW
Silniki te, dzięki zastosowaniu technologii SCR, spełniały wymagania norm Euro 4 i Euro 5, oferując niskie zużycie paliwa i minimalną emisję cząstek stałych (sadzy) bez konieczności stosowania filtrów DPF. W silnikach zastosowano nowoczesną instalację wysokociśnieniowego wtrysku paliwa SMART. Trwałość silnika była szacowana na 1,6 miliona kilometrów.
Często wybieraną jednostką była wersja 460 KM, ceniona za odpowiednią moc, rozsądną cenę i dużą dostępność części. Silniki te są uznawane za bezproblemowe, z awariami ograniczającymi się zazwyczaj do elementów wymagających okresowej wymiany.
Skrzynie Biegów
Do wyboru oferowano skrzynie biegów z 12 lub 16 przełożeniami, dostępne w wersji manualnej lub zautomatyzowanej AS-Tronic. Skrzynie manualne posiadały 6 lub 8 biegów (plus połówki) i były wyposażone w system Servoshift wspomagający zmianę biegów. Zautomatyzowane skrzynie AS-Tronic oferowały taką samą liczbę przełożeń.
Konfiguracje Podwozia i Ciągników Siodłowych
DAF XF105 był dostępny w szerokiej gamie konfiguracji:
- Ciągniki siodłowe 4x2: Podstawowa konfiguracja do transportu dalekobieżnego.
- Podwozia pod zabudowę 4x2: Z rozstawem osi od 4,90 do 6,90 metra i ładownością do 13 ton.
- Podwozia 6x2: Z ładownością około 19 ton. Dostępne wersje z osią tylną nienapędzaną na zawieszeniu pneumatycznym (koła pojedyncze lub bliźniacze) oraz z osiami bliźniaczymi. Oferowano również wersje z pneumatycznym zawieszeniem osi przedniej.
- Podwozia 6x2 ze sterowaną ostatnią osią tylną: Zapewniające lepszą manewrowość.
- Ciągniki siodłowe 6x2: Z osią wleczoną lub napędzaną. Wersje z kierowaną i opcjonalnie podnoszoną pierwszą tylną osią zwiększały nacisk na siodło do ponad 18 ton, ułatwiając manewrowanie.
- Ciągniki siodłowe 6x2 z lekką, niekierowaną pierwszą tylną osią wleczoną (obręcze 17,5 cala): Pozwalały na osiągnięcie Dopuszczalnej Masy Całkowitej zestawu do 44 ton.
- Ciągniki siodłowe 8x2 i 8x4: Przeznaczone do zastosowań ponadgabarytowych, z trzema osiami z tyłu (dwie napędzane, jedna skrętna).
- Ciągnik siodłowy XF105 w wersji Low Deck: Z siodłem o wysokości 96 cm od podłoża, umożliwiającym stosowanie naczep o wysokości wewnętrznej bliskiej trzech metrów i przewożenie ładunków o objętości do 100 m³. Dostępny z rozstawami osi 3,60 m lub 3,80 m. Oś przednia o dopuszczalnym obciążeniu 7,1 tony, oś tylna 11,5 tony. Zbiorniki paliwa mogły pomieścić do 940 litrów.
Kabina i Komfort Użytkownika
DAF XF105 wyróżnia się przestronną i funkcjonalną kabiną, zaprojektowaną z myślą o komforcie kierowcy podczas długich tras. Dostępne były dwie główne wersje kabin: Space Cab (SC) oraz Super Space Cab (SSC). Wersja SSC oferowała dodatkowe 35 cm przestrzeni, zwiększając wysokość wnętrza do 210 cm, co zapewniało swobodę ruchu. Kabina zaprojektowana została z myślą o ergonomii - deska rozdzielcza wyprofilowana jest w stronę kierowcy, umieszczając przełączniki "pod ręką". Centralne miejsce zajmuje wyświetlacz komputera pokładowego, prezentujący kluczowe informacje o pojeździe, czasie pracy czy spalaniu.
Dla podniesienia komfortu pracy DAF oferował:
- Kierownicę wielofunkcyjną
- Zintegrowany zestaw głośnomówiący
- Automatyczną klimatyzację
Wnętrze kabiny wyposażono w dużą ilość ergonomicznych schowków na przybory higieniczne, odzież, dokumenty czy żywność. Opcjonalnie dostępna była lodówka o pojemności 42 litrów, a nawet mikrofalówka w górnych schowkach. Dolne łóżko stanowiło wygodny materac o grubości 15 cm. W obu wersjach kabin istniała możliwość montażu górnej leżanki, choć przy jednoosobowej obsadzie mogła ona zajmować cenną przestrzeń.
Kabina zapewniała również wysoki poziom ochrony kierowcy w razie wypadku. Jej estetyczny wygląd, z zaokrągleniami i opływowymi detalami, sprawiał, że ciężarówka prezentowała się atrakcyjnie, zwłaszcza w wersjach z pełnym ospoilerowaniem.
Doświadczenia Użytkowników i Niezawodność
DAF XF105 jest często opisywany jako pojazd wdzięczny przy umiejętnej eksploatacji i terminowej obsłudze. Użytkownicy doceniają jego mechaniczną niezawodność i wyjątkową wydajność silnika w szerokim zakresie warunków.
Typowe Problemy i Usterki
Standardowo dla roczników z tego okresu można narzekać na korozję, szczególnie na ramie. Do problematycznych elementów należało również zawieszenie kabiny, które było jednak poprawione w stosunku do poprzedniej serii XF95. Skrzynie biegów, zwłaszcza starsze 8-stopniowe ZF, mogły pracować "tępo" przy zimnym oleju.
Niemal standardem były awarie czujników NOx, których wymiana jest dość kosztowna. Do częstych usterek zaliczano także problemy z elektryką, w tym przecierające się wiązki elektryczne. Warto było również pilnować stanu pasków i napinaczy, zgodnie z zaleceniami DAFa, które sugerowały ich wymianę co 500 tysięcy kilometrów.
W przypadku jednego z omawianych egzemplarzy, przy przebiegu około 700 tys. km, zaczynała dawać znać o sobie pompa niskiego ciśnienia paliwa. Po nieudanej regulacji luzów zaworowych, w silniku doszło do remontu głowicy.
Porównanie z MAN TGA
W kontekście porównań, MAN TGA z silnikiem D20 (440 KM, 10,5 litra) był postrzegany jako mniej oszczędny w porównaniu do DAFa XF105 z silnikiem Paccar MX o pojemności 12,8 litra. MAN z manualną skrzynią biegów i przebiegiem ponad 850 tys. km, mimo drobnych awarii elektroniki (przetarte wiązki), nie wykazywał większych problemów z silnikiem, nie brał oleju i był stosunkowo mocny jak na swoją pojemność. Jednakże, przy przebiegu 690 tys. km, wymagał remontu góry silnika i wymiany sprzęgła. Korozja na ramie i zużycie zawieszenia kabiny również dawały o sobie znać.
Technologia DAF SCR DeNOx
Firma DAF stosuje technologię SCR DeNOx w całej gamie swoich modeli, w tym w XF105. Polega ona na dodawaniu do gazów spalinowych środka AdBlue, który w katalizatorze DeNOx rozkłada tlenki azotu na nieszkodliwe substancje, takie jak azot i woda. Technologia ta jest prosta, niezawodna i skuteczna. Ponieważ nie wpływa na pracę silnika, umożliwia optymalne jego ustawienia i idealny proces spalania, co przekłada się na niskie zużycie paliwa. Dzięki niej silniki spełniają normy Euro 4 i Euro 5 bez konieczności stosowania filtrów cząstek stałych.
DAF XF105 jako Baza do Modelarstwa
Choć szczegółowa informacja o modelarstwie nie była szeroko rozwinięta w dostarczonym tekście, DAF XF105, ze względu na swoją charakterystyczną sylwetkę, bogactwo detali oraz popularność, stanowi doskonałą bazę dla entuzjastów modelarstwa. Dostępność modeli w różnych skalach, a także możliwość odwzorowania licznych wariantów podwozia, kabiny i malowań, czyni go atrakcyjnym obiektem do tworzenia realistycznych miniatur.