Dobór i utrzymanie prawidłowego ciśnienia w oponach odgrywają kluczową rolę w zapewnieniu optymalnych osiągów opon. Opona to jedyny element pojazdu mający kontakt z podłożem, dlatego ogumienie ma kluczowe znaczenie pod względem bezpieczeństwa kierowcy, pasażerów oraz przewożonych towarów.
Dla każdej opony istnieje jedna właściwa wartość ciśnienia dla konkretnego obciążenia i użytkowania w warunkach, do jakich opona została zaprojektowana. Właściwe ciśnienie w oponie jest istotnym elementem zapewniającym bezpieczeństwo oraz prawidłowe osiągi ogumienia. To właśnie ciśnienie umożliwia utrzymanie ciężaru pojazdu i transport ładunków lub ludzi, zapewniając: bezpieczeństwo, trwałość ogumienia, ekonomiczną eksploatację i komfort.
Mimo to badania i analizy firmy Michelin jednoznacznie dowodzą, że utrzymywanie prawidłowego ciśnienia w oponach należy do najczęściej pomijanych obszarów konserwacji pojazdu.
Ciśnienie w oponach bliźniaczych w ciągnikach siodłowych
Przedstawiona poniżej tabela ciśnień dotyczy tylko uniwersalnych wartości ciśnienia w oponie ciężarowej. Szczegółowe informacje dotyczące zalecanego ciśnienia znajdują się na oponie i/lub w książeczce serwisowej pojazdu.
Uniwersalne, zalecane wartości ciśnienia w oponach dla pojazdów ciężarowych
| Oznaczenia | Opis |
|---|---|
| 1 | Ciągniki siodłowe wg norm EWG |
| P | Układ pojedynczy |
| B | Układ bliźniaczy |
| PK | Przednie koło |
| TK | Tylne koło |
| * | Przy montażu opony na osi prowadzącej: nacisk na oś = ciśnienie. Przykład: 7,5 ton = 7,5 bara, 8 ton = 8 barów |
| ** | Dla osi tylnych, w innym wypadku 9,0 barów |
| *** | Przy montażu na osi pojedynczej: 7,1 ton = 8,5 bara |
| **** | Przy montażu na osi pojedynczej: 7,5 ton = 8,5 bara |
Koła bliźniacze do maszyn rolniczych - zalety i montaż
Koła bliźniacze, potocznie nazywane „bliźniakami”, są coraz bardziej popularne w gospodarstwach rolnych. Montaż „bliźniaków” w ciągniku lub kombajnie daje wiele korzyści i, wbrew niektórym opiniom, nie jest czasochłonny. Ciągnik na „bliźniakach” przydaje się również do uprawy przedsiewnej oraz do ugniatania kiszonki w silosie.
Co przemawia za stosowaniem kół bliźniaczych?
Dzięki kołom bliźniaczym na polu pozostają płytsze koleiny, zmniejsza się ugniatanie gleby, a zwiększona powierzchnia styku z ziemią redukuje poślizg. Ciągnik zyskuje też efektowny wygląd. Koła bliźniacze pełnią taką samą rolę jak szerokie ogumienie w maszynach rolniczych, ale de facto mają przewagę, która wiąże się właśnie z szybkim montażem/demontażem.
Dlaczego warto stosować koła bliźniacze?
- Mniejsze ugniatanie gleby
- Wydajność i oszczędność pracy
- Możliwość pracy w trudnych warunkach polowych
Rolnicy stosują koła bliźniacze już od kilku lat, przede wszystkim do prac związanych z sadzeniem ziemniaków oraz do rzędownika przed sadzeniem ziemniaków w systemie 3-etapowym, co zapobiega ślizganiu się sprzętu i zmniejsza zużycie paliwa. Koła te szczególnie dobrze zdają egzamin podczas pracy z gruberem Horscha.
Montaż „bliźniaków”
Obecnie coraz więcej maszyn pracuje na „bliźniakach”, ponieważ montaż kół bliźniaczych zajmuje od 15 do 20 minut, co jest bardzo krótkim czasem w porównaniu z przeszłością. Można tego dokonać, stosując szybkosprzęgi kulowe, oferowane na przykład przez firmę Grasdorf Koła Polska (koła niemieckiej firmy Grasdorf-Wennekamp, sprzęgi - GS Schaad ze Szwajcarii).
Jak sprawnie założyć koła bliźniacze?
- Zakładamy pierścienie dystansowe pomiędzy koła.
- Spinamy koła zamkiem dźwigniowym.
- Jeśli przy zamykaniu zamka jest luz, należy cofnąć dźwignię, dokręcić śrubę regulacyjną i ponownie ściągnąć zamek, aż przekroczy martwy punkt i usłyszymy charakterystyczne kliknięcie.
Do każdego typu felg pierścienie dystansowe są dopasowywane i mają specjalnie kalibrowane krawędzie, aby zapewnić jak największą powierzchnię styku z felgami. Sprzęgi muszą być rozłożone symetrycznie, a po założeniu należy wykonać jazdę próbną i sprawdzić, czy sprzęgi się nie poluzowały.
Montaż, ewentualnie demontaż można przeprowadzić bardzo szybko, także w warunkach polowych. Potrzebny jest tylko kawałek deski, na którą należy najechać kołem, do którego będzie doczepiany „bliźniak”. Najechanie na deskę ma na celu zniwelowanie różnicy między ugięciem opony obciążonej i nieobciążonej. Grubość deski powinna wahać się w granicach 3-6 cm na twardym podłożu.
Na co warto zwrócić uwagę przy doborze kół bliźniaczych?
Wybierając koła bliźniacze, nie musimy zwracać uwagi na taką samą szerokość czy markę ogumienia. Bardzo ważne jest natomiast zastosowanie odpowiedniego rozmiaru felg, tak jak to zaleca lub dopuszcza ich producent. Na przykład, felga DW 15x30 może być zaopatrzona w oponę 480/70R30, niedopuszczalna jest natomiast 600/65 R30.
Istotne jest ciśnienie. W oponach bliźniaczych powinno ono być około 40% niższe niż w oponach oryginalnych. Jeśli ciśnienie będzie takie samo lub zbliżone, jazda po drogach polnych czy innych nierównościach będzie odbywała się tylko na kołach bliźniaczych, a koła macierzyste będą znajdowały się w powietrzu. Zaleca się dodatkowo spuścić powietrze z kół bliźniaczych i macierzystych dla lepszego uciągu.
Najlepsze efekty - mniejsze ugniatanie gleby, wyższa siła uciągu, a przez to mniejsze zużycie paliwa - uzyskamy, jeśli na przykład w ciągniku będzie ciśnienie 1,4-1,3 bara, a na „bliźniaku” - 0,9 bara. Próby na tych samych zestawach maszyn z dodatkowymi kołami i bez nich dają jednoznaczne wyniki w spalaniu paliwa - oszczędności maszyn wyposażonych w bliźniaki i przy odpowiednio dobranym ciśnieniu mogą sięgnąć nawet 20%. Ponadto zmniejszenie poślizgu przyspiesza wykonywanie zabiegów.
Kompletując koła bliźniacze nie musimy wybierać koniecznie ogumienia o takiej samej szerokości i marki jak koła w maszynie. Ze względu na duży koszt zakupu nowych opon, z powodzeniem można zastosować tutaj opony używane, które na przykład posiadamy w gospodarstwie. Możliwe jest założenie kół bliźniaczych z felgami o innej średnicy niż w maszynie. Różnice w wielkości są niwelowane odpowiednio dobranym pierścieniem dystansowym. Mogą być również koła wąskie - do upraw w międzyrzędziach.
Testy kół bliźniaczych
Test przeprowadzony przez firmę Grasdorf bardzo dobrze pokazuje, dlaczego warto zakładać koła bliźniacze. Poniższa tabela przedstawia wyniki testu oszczędności kół bliźniaczych.
| Typ opon | Ha/h (%) | Koszty/ha (%) |
|---|---|---|
| E - opony szerokie typu TERRA na przedniej i tylnej osi | 144 | 69 |
| D - opony standardowe + „bliźniaki” przedniej i tylnej osi | 168 | 59 |
| C - opony standardowe + „bliźniaki” na tylnej osi | 144 | 69 |
| B - opony z prawidłowym ciśnieniem | 112 | 90 |
| A - opony standardowe ze zbyt wysokim ciśnieniem | 100 | 100 |
Test pokazał, jak koła bliźniacze znacząco różnią się od pozostałych kół. Zwiększają wydajność maszyny, oszczędzają czas, a przede wszystkim niwelują koszty upraw. Test oszczędności pokazał przewagę opon standardowych z „bliźniakami” na przedniej i tylnej osi.
Koła bliźniacze jako wsparcie całorocznej pracy
Koła bliźniacze są stosowane w wielu pracach, nie tylko podczas siewu. Między innymi sprawdzają się przy rozrzucaniu obornika i transporcie zielonki. Poprawiają stabilność maszyn na terenach podmokłych i łąkach torfowych. Dzięki temu bliźniaki nie są już tylko dodatkiem do orki, ale wsparciem całorocznym.
Ograniczenia prawne i koszty
Przy sprzęganiu kół należy pamiętać, że według przepisów ruchu drogowego, poruszając się po drodze publicznej, maszyna nie może przekroczyć 3 m szerokości. W większych ciągnikach dołączenie nawet węższych bliźniaków spowoduje przekroczenie tej granicy. Dodatkowe koła można przewieźć tym samym ciągnikiem na przykład na specjalnych stelażach zawieszonych na przednim TUZ lub drugim środkiem transportu.
Komplet kół bliźniaczych to dla przeciętnego użytkownika niemały wydatek. Przykładowo, zestaw firmy Grasdorf Koła Polska, w którego skład wchodzą szybkosprzęgi (2 z przodu i 3 z tyłu), pierścienie dystansowe oraz komplet nowych opon (przód: Taurus 420/70/R24, tył: Mitas 460/85R38), to wydatek około 19 tys. zł netto. Im większa powierzchnia upraw przy wykorzystaniu bliźniaków, tym szybszy zwrot poniesionego na ich zakup nakładu.
tags: #ciagnik #siodlowy #pompowanie #blizniakow