Użytkownicy ciągników siodłowych Scania czasami napotykają na problemy z działaniem skrzyni biegów, a konkretnie z przełącznikiem zakresów "góra-dół". W takich przypadkach pojawia się pytanie, czy problem leży w elektrozaworze skrzyni, czy konieczna jest wymiana podzespołu lub czy wystarczy zestaw naprawczy. Dodatkowo, niektórzy kierowcy zgłaszają problemy z czujnikiem temperatury, który wskazuje stałą, niską wartość (np. 60 stopni Celsjusza), co może sugerować awarię termostatu lub samego czujnika.
Diagnoza problemów z przełącznikiem biegów
W przypadku problemów z działaniem przełącznika skrzyni biegów "góra-dół", pierwszym krokiem zalecanym przez doświadczonych kierowców jest dokładne sprawdzenie mechanizmu w gałce dźwigni zmiany biegów. Wewnątrz gałki znajduje się pierścień, który podczas przesuwania dźwigni odpowiada za łączenie odpowiednich styków. Z biegiem czasu styki te mogą się wycierać, a doraźnym rozwiązaniem może być ich pocynowanie.
Kolejnym podejrzanym elementem jest wtyczka na elektrozaworze skrzyni biegów. Należy sprawdzić jej stan i połączenia. Ponadto, istotny jest również czujnik pozycji neutralnej dźwigni zmiany biegów. Jak wskazują doświadczenia, czujnik ten może się lekko wykręcić, co skutkuje niedostatecznym wciśnięciem. Przełącznik "góra-dół" działa poprawnie tylko wtedy, gdy dźwignia zmiany biegów znajduje się w pozycji neutralnej. Czujnik ten ma za zadanie monitorować, czy bieg nie jest włączony podczas próby zmiany zakresu. Jeśli przesuwka w skrzyni biegów nie wciśnie odpowiednio czujnika, przełącznik na dźwigni nie zadziała. Podobnie dzieje się, gdy brakuje prawidłowego styku na wtyczce lub przewodach czujnika.
W przypadku skrzyń biegów typu GRS 900, które posiadają trzy biegi górne, trzy dolne oraz połówki, powyższe wskazówki są szczególnie istotne. Warto pamiętać, że w niektórych modelach Scanii, na przykład w wersji 360, mogły być montowane inne skrzynie biegów, działające tylko w zakresie "góra-dół". Lokalizacja "czujnika" luzu, do którego dochodzą dwa przewody pneumatyczne, znajduje się z przodu skrzyni, za obudową sprzęgła, w centralnej części obudowy wybieraka.
W przypadku problemów z brakiem "małej skrzyni" przy niskich temperaturach, które ustępują po kilku kilometrach, rozwiązaniem może być wymiana oringów w tłoczku elektrozaworu. Po odkręceniu dwóch śrubek z góry zaworu, wyciągnięciu sprężyny i tłoczka z trzema oringami, a następnie ich wymianie, problem z brakiem biegów podczas ruszania powinien ustąpić.
Problemy z czujnikiem temperatury
Jeśli ciągnik siodłowy Scania stale pokazuje temperaturę silnika na poziomie 60 stopni Celsjusza, problem może dotyczyć zarówno czujnika temperatury, jak i samego termostatu. W jednym z przypadków zgłoszono, że wskaźnik temperatury wskazywał 130 stopni, jednak okazało się, że problemem był sam wskaźnik, a nie silnik.
W celu diagnozy problemów z temperaturą, zaleca się sprawdzenie zasilania na zegarach oraz stanu wtyczek przy czujnikach, zwracając uwagę na ewentualne zaśniedzenia. Po odłączeniu czujników, powinny one wykazywać brak sygnału ("martwe"). Jeśli zegary nadal szaleją, konieczny może być kontakt z wykwalifikowanym elektrykiem. W sytuacjach, gdy problem z temperaturą jest uporczywy, a diagnostyka komputerowa nie wykazuje błędów, warto rozważyć dokładne sprawdzenie systemu EGR, który często jest przyczyną problemów z przegrzewaniem silnika w jednostkach XPI.
Silniki Scania i ich charakterystyka
Ciągniki siodłowe Scania słyną z doskonałej wydajności paliwowej. Firma oferuje szeroką gamę silników na olej napędowy oraz paliwa alternatywne, w tym wersje zasilane do 100% paliwa HVO. Silniki 9-litrowe dostępne są w wariantach o mocy od 280 do 360 KM, oferując niższa masę w porównaniu do silników 13-litrowych, co przekłada się na wyższą ładowność.
Przełomowy, 13-litrowy silnik Scania Super podnosi poprzeczkę w branży pod względem sprawności, dzięki wyższym osiągom i zaawansowanemu systemowi utylizacji spalin Scania Twin-SCR. Wprowadzenie dwóch wałków rozrządu usprawnia wymianę ładunku w cylindrach, zapewniając niezrównane osiągi.
Szczególną uwagę zwraca się na silniki XPI, które mogą borykać się z problemami przegrzewania. Monitorowanie temperatur płynu chłodzącego za pomocą systemu GPS podczas jazdy jest kluczowe. Problemy z EGR i jego uszczelnieniem są częstą przyczyną spadku mocy i zwiększonego spalania w tych jednostkach. Stalowe pierścienie uszczelniające w EGR mogą wycierać żeliwne odlewy, prowadząc do rozszczelnienia. Koszt wymiany elementów układu EGR, takich jak kolanka, może być znaczący.
W przypadku silników XPI, istotne jest sprawdzenie, czy nie dochodzi do wycieku płynu spod głowicy na 5-6 tłoku, co może świadczyć o problemach z przegrzewaniem lub poluzowanymi szpilkami głowicy. Zaleca się dokładne uszczelnienie EGR przy użyciu oryginalnych gumowych elementów.
Skrzynie biegów Scania
Scania oferuje kompleksową gamę skrzyń biegów, które pozwalają na dostosowanie pojazdu do różnorodnych typów transportu i maksymalne wykorzystanie potencjału układów napędowych. Skrzynie biegów Scania Opticruise G25 i G33 wyznaczają nowy standard wydajności.
Skrzynie biegów Scania Opticruise
Skrzynie te charakteryzują się prostotą konstrukcji, wytrzymałością i zwartą budową. Nie posiadają biegów pełzających, zapewniają płynną i niezawodną pracę, ułatwiając kierowcy zmianę przełożeń. Wersje z biegiem pełzającym, skonstruowane w oparciu o 4-biegową skrzynię z przekładnią planetarną, doskonale współpracują z rzędowymi silnikami Scania o wysokim momencie obrotowym.
Skrzynie te są zaprojektowane z myślą o trudnych warunkach jazdy i wymagającym transporcie dalekobieżnym. Wyposażone są w dwa biegi pełzające, które zwiększają siłę pociągową przy niskich prędkościach. Zaprojektowane z myślą o optymalizacji zużycia paliwa, sprawdzają się w transporcie długodystansowym, dystrybucji regionalnej oraz zastosowaniach budowlanych.
Wersja z nadbiegiem umożliwia jazdę przy niższej prędkości obrotowej silnika i przenoszenie większych momentów obrotowych, co przekłada się na komfort i ekonomikę jazdy. W pełni zautomatyzowane sterowanie sprzęgłem w skrzyni Opticruise zapewnia płynną zmianę biegów i wygodę manewrowania.
Nowe skrzynie charakteryzują się kompaktową obudową z lekkiego aluminium, co redukuje poziom hałasu i masę (nawet o 75 kg). Wydłużony przebieg między wymianami oleju w skrzyni Opticruise zwiększa dyspozycyjność pojazdu.
Zamiast typowej przekładni biegu wstecznego, zastosowano przekładnię planetarną, co zapewnia 8 biegów wstecznych i możliwość cofania z prędkością do 30 km/h.
Retarder i przystawki odbioru mocy
Retarder montowany przy skrzyni G33 został udoskonalony i może generować moment obrotowy do 4700 Nm przy prędkości wału napędowego 600 obr./min. Wraz z nową skrzynią Scania Opticruise oferowanych jest 9 przystawek odbioru mocy o różnej wydajności. Wyższy moment obrotowy i przełożenie poprawiają wydajność zabudowy.
Osi Scania
Scania oferuje bogatą gamę osi, które można dopasować do indywidualnych potrzeb i zadań.
Osi bez zwolnic i z zwolnicami
Dostępne są osi jednostopniowe, a także wersje ze zwolnicami w piastach kół w dwóch wariantach wytrzymałości. Pojedyncza oś napędowa ze zwolnicami w piastach kół jest przeznaczona do zastosowań wymagających dobrej zdolności ruszania pod górę, wysokiego prześwitu i dużej masy całkowitej zestawu. Przekładnie główne osi cechują się prostą konstrukcją i wysoką wydajnością.
Podwójne jednostopniowe osie napędowe są rekomendowane do zastosowań, gdzie priorytetem jest przyczepność i ekonomika paliwowa. Szeroki wybór podwójnych osi napędowych ze zwolnicami w piastach kół oferuje solidne i trwałe rozwiązania, zapewniające łatwość ruszania pod górę i duży prześwit.
Oś R756 oferuje szeroki wybór przełożeń od 1,95 do 4,11 i może być stosowana w pojazdach i zestawach o masie całkowitej do 53 ton.
Konfiguracje osi
Scania oferuje osie przednie, tylne, unoszone i sterowane, które można dopasować do specyfiki wykonywanej pracy. Bogactwo opcji i modułowa konstrukcja pozwalają na pełną personalizację pojazdu.
Elektronika i diagnostyka
W przypadku występowania problemów mechanicznych ze skrzynią biegów lub silnikiem, a także gdy pojazd zachowuje się "dziwnie", warto rozważyć potencjalne problemy z elektroniką, zwłaszcza jeśli diagnostyka komputerowa nie wykazuje błędów. Warto zwrócić uwagę na czujnik ciśnienia doładowania i temperatury oraz sterownik silnika.
Sugestie dotyczące "złego momentu odpalania turbiny" przez kierowców, bez potwierdzenia przez diagnostykę, mogą być mylące. W przypadku Scanii, jakiekolwiek niedomagania turbiny zazwyczaj skutkują natychmiastowym wyświetleniem błędu "usterka silnika", nawet przy niewielkim przycinaniu geometrii turbiny. Jeśli jednak występuje problem z przycinającą się turbiną, konieczna może być jej wymiana, co wiąże się ze znacznym kosztem (około 10 tys. zł za nową, używane lub regenerowane chodzą różnie). W takiej sytuacji zaleca się skorzystanie z profesjonalnego serwisu w celu przeprowadzenia testów czujników i uniknięcia niepotrzebnej wymiany drogich podzespołów.
W przypadku podejrzenia problemów z turbosprężarką, zaleca się wizytę w serwisie w celu przeprowadzenia testów i stwierdzenia, czy geometria turbiny nie przycina się. Komputer serwisowy posiada znacznie szersze możliwości diagnostyczne.
