Podstawową wiedzą, jaką musi wykazać się początkujący spedytor, jest znajomość pojazdów i naczep. Transport drogowy wymaga wykorzystania ich zróżnicowanych rodzajów, aby zapewnić sprawne i bezpieczne przemieszczanie towarów. Warto dokładnie przeanalizować charakterystykę frachtu, aby uniknąć nieprzyjemnych niespodzianek. Spotyka się sytuacje, gdy spedytor mylnie podstawił klientowi zamiast chłodni - plandekę lub zamiast ciężarówki 13,6 metra - solówkę. W takich przypadkach trzeba na gwałt szukać auta zastępczego lub w najgorszym wypadku anulować przewóz, czego każdy wolałby uniknąć.
Podział pojazdów w transporcie drogowym
Samochód dostawczy (do 3,5 t)
Bardzo popularny rodzaj transportu ze względu na łatwą dostępność. Kierowca może prowadzić ten pojazd, mając jedynie prawo jazdy kategorii B. Do 2026 roku kierowców busów nie ograniczają również przepisy regulujące czas pracy. Najczęściej spotyka się zwykły furgon, tzw. "blaszak", oraz chłodnie. Inne konfiguracje busów są raczej rzadkością.
- Przeciętna ładowność busów to 1 t do 1,5 t.
- Standardowy bus ma wymiary 4,2 x 2,2 x 2,3 m lub 4,9 x 2,2 x 2,3 m.
- Można w nim zmieścić do 10 europalet (120 x 80 cm).
- Najmniejsza, lecz najszybsza forma transportu towarów, głównie paletowego.
Samochód ciężarowy typu "solo" (solówka)
Solówka to pojazd, którego naczepa spoczywa bezpośrednio na konstrukcyjnej ramie nośnej. Jest to bardzo wygodny środek transportu towarów w miejsca mniej dostępne dla standardowych ciągników siodłowych z naczepami. Cechuje się dosyć dużą ładownością przy zachowaniu większej możliwości manewrowania w węższych ulicach. Często wykorzystywana jest do przewozu materiałów budowlanych, a jej ładowność zaczyna się od 3 t i sięga nawet do 12 t. Solówkę można podzielić na kontener i firankę. Często jest wyposażona w windę (rampa samowyładowcza) lub HDS (pneumatyczne ramię samowyładowcze).
- Kontener ma wymiary 7,2 × 2,45 m x 2,4 m.
- Firanka ma wymiary 8 m x 2,45 m x 2,5 m.
W przypadku załadunku takiej ciężarówki zawsze należy dopytać o jej dokładne wymiary i ładowność.
Ciągnik siodłowy i samochód ciężarowy z naczepą
Ciągnik siodłowy to pojazd mechaniczny wykorzystywany do przewozu naczep. Potocznie nazywany jest „koniem”. Naczepy są pozbawione przednich kół i mogą zostać zaczepione o siodło. Jest to najczęściej spotykana forma transportu kołowego. Ciągnik siodłowy wraz ze standardową naczepą służy do transportu ładunków składowanych na paletach, wolno stojących lub w innych opakowaniach transportowych.
- Wysokość standardowej naczepy: 2,7 m (MEGA 3 m)
- Kubatura: 89,96 m³ - 99,96 m³
Rodzaje naczep
Istnieje wiele rodzajów naczep, a największe zapotrzebowanie jest na plandeki oraz sztywne zabudowy, w skład których wchodzą m.in. chłodnie i izotermy. Każda z nich może mieć różne rodzaje konstrukcji i być przeznaczona do innych celów przewozowych.
Plandeki i firanki (Curtainsider / Tilt)
Potocznie nazywane TILT-ami. Można w nich przewieźć zdecydowaną większość towarów, np. meble lub materiały budowlane. Różnią się sposobem otwierania: kurtyna firany zwijana jest w bok, a plandeki należy najpierw rozwiązać i unieść do góry. Obie naczepy załadować można bokiem i tyłem. Spotyka się też wersje z otwieranym dachem do załadunku górą.
Naczepy MEGA
Nadwozie podobne do plandeki, wyróżnia się swoją wysokością ok. 3 m (w zależności od modelu, niektóre mogą podwyższyć swój dach nawet do 3,2 m przy załadunku). Często wykorzystywana jest do przewozów papieru lub komponentów dla branży automotive. Należy pamiętać, aby nie ładować MEG towarem na budowę, ponieważ posiadają mniejsze koła, przez co są w stanie zakopać się na miękkiej powierzchni.
Chłodnie (Cooler)
Dzięki swojemu systemowi nadają się do przewozu ładunków wymagających odpowiedniej temperatury. Kierowca ustawia ją na termografie, czyli rejestratorze temperatury z drukarką. Agregat może znajdować się w środku naczepy lub na zewnątrz, co wpływa na jej powierzchnię załadunkową. Naczepa chłodnicza jest oparta na standardowej naczepie wraz z agregatem chłodniczym oraz termicznymi ścianami, które zapobiegają nagrzewaniu się ładunku.
Izotermy (Isotherm)
Charakteryzują się tym, że są zbudowane ze ścian z materiałów termoizolujących, przez co temperatura utrzymywana jest samoistnie. Często wykorzystywana jest do przewozu ładunków o podwyższonym ryzyku uszkodzenia, np. w kurierce czy przy elektronice. Będzie też odpowiednia dla artykułów spożywczych, takich jak nabiał czy świeże owoce.
Kontenery (Containers)
W transporcie drogowym wykorzystuje się kontenery morskie. Umieszczane są na naczepie tzw. podkontenerówce, umocowanej do siodła. Używane są do przewozu wielkogabarytów i drobnicy.
- Kontener 20’ - maksymalnie 11 europalet (EP) / 10 palet przemysłowych (PP).
- Kontener 40’ - maksymalnie 24 EP / 20 PP.
Platformy (Platform)
Uniwersalne naczepy, które można wykorzystać do przewozu towarów standardowych, jak i tych bardziej nietypowych pod względem wymiarów. Maksymalna ich szerokość nie może przekraczać 2,45 m. Naczepy te mają płaskie i otwarte nadwozie, co ułatwia załadunek i rozładunek ładunku. W zależności od wersji wykorzystywane są do przewozu np. elementów konstrukcji stalowych, maszyn, drewna, itp. Naczepa odkryta (platforma) to specjalistyczna naczepa do przewozu ładunków o różnej specyfikacji oraz wymiarach. Umożliwia transport ładunków szerszych, dłuższych bądź wyższych od standardowych wymiarów transportowych przy uwzględnieniu dopuszczalnych norm dotyczących transportu drogowego.
- Wysokość platformy od podłoża: 1,2 m (MEGA 0,8 m).
Cysterny i silosy (Tank / Silo)
Są to specjalistyczne naczepy do przewozu płynów, gazów, towarów ADR oraz drobnych sypkich ładunków, takich jak zboże, piasek, cement.
Ruchoma podłoga (Walking Floor)
Innowacyjne rozwiązanie w transporcie, które ułatwiło przewóz wielu rzeczy. Hydraulicznie napędzana podłoga w naczepie nie zmniejsza przestrzeni ładunkowej, za to ułatwia załadunek/rozładunek, np. sypkich towarów.
Wywrotka
Pojazd specjalistyczny przeznaczony do przewozu materiałów sypkich lub gruzu po rozbiórce.
Pojazd nienormatywny
Pojazd nienormatywny to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych.
Transport ciężarowy do i z Egiptu
Pod względem transportu Egipt wydaje się być zupełnie innym światem niż Unia Europejska. Trudno się temu dziwić, gdyż kraj ten leży w Afryce, więc zarówno ruch drogowy, jak i przekrój używanych pojazdów są typowo afrykańskie. Jest jednak branża transportu, w której wielkich różnic w ogóle nie widać. Realizując usługi transportowe do i z Egiptu, firmy pośredniczą w wymianie handlowej - eksportują maszyny oraz urządzenia, a także produkty roślinne oraz artykuły chemiczne. Firmy transportowe oferują klasyczny transport ciężarowy do Egiptu TIR-ami, pojazdami dostawczymi oraz chłodniami, a także transport ADR. Ponadto, realizują usługi, wykorzystując drogę morską oraz lotniczą, a także transport intermodalny.
Najstarsze tramwaje w Afryce, czyli Aleksandria w Egipcie
Wyzwania i możliwości w transporcie egipskim
W chwili obecnej w Egipcie powstaje bardzo ważna autostrada między Kairem a Aleksandrią. Do jej zbudowania potrzebne były m.in. 38-metrowe dźwigary o masie 35 ton, które przywieziono ciężarówkami. Podjęła się tego egipska firma transportowa Etal, specjalizująca się właśnie w transporcie ponadnormatywnym. Wykorzystano do tego charakterystyczne biało-pomarańczowe ciągniki siodłowe marki MAN oraz Mercedes, a także naczepy wyprodukowane przez belgijską firmę Faymonville - konstrukcje typu Tele-MAX, które dzięki możliwości pokaźnego rozciągnięcia bez problemu poradziły sobie z 38-metrowymi ładunkami.
Egipska firma Etal chętnie podejmuje się transportów nie tylko wyjątkowo dużych, lecz także bardzo ciężkich. Przykładem może być zadanie przewiezienia aż sześciu transformatorów o wadze 146,5 tony każdy i rozmiarach 7.42 m x 4.31 m x 5.10 m. Musiały one zostać dostarczone z portu Adabiya do miejscowości El Khatatba. Trzecim przykładem egipskiego transportu ponadnormatywnego może być natomiast zlecenie przetransportowania elementów turbin wiatrowych, które przypłynęły do Egiptu statkiem. Etal wykorzystał przy tym ciągniki siodłowe marki MAN, a także dwa rodzaje naczep - naczepy rozciągane, a także konstrukcje z całkowicie osobnym tylnym wózkiem. Co ciekawe, łopat wiatraków nie przewożono bezpośrednio na platformach, lecz jechały one w specjalnych kontenerach, spakowane po dwie sztuki.
Wymiana handlowa między Polską a Egiptem
Grunty rolne w Egipcie stanowią jedynie pięć procent powierzchni kraju, ale dzięki rozwiniętemu rolnictwu, opartemu na wylewach kluczowej rzeki kontynentu - Nilu, stanowią ważny element tamtejszej gospodarki. To z kolei przekłada się na duże zapotrzebowanie na importowane maszyny, samochody, sprzęt rolniczy i potrzebne do nich części, które bardziej opłaca się sprowadzać ze względów ekonomicznej opłacalności. Mowa także o używanym, konkurencyjnym cenowo sprzęcie rolniczym. Swoją szansę w tym popycie znalazły także przedsiębiorstwa z Polski. Widoczne jest to w rosnących, zwłaszcza w ostatnich latach, liczbach wyeksportowanych do Egiptu maszyn rolniczych, jak i samochodów. Co ciekawe, rosnący popyt na samochody i maszyny obejmuje także niekiedy wysłużony sprzęt, który w Polsce trafiłby już w odstawkę. Dlatego też polskie Żuki czy Polonezy znajdują w Egipcie swoje drugie życie.
W kraju faraonów produkowane są wprawdzie autobusy i samochody ciężarowe, ale sprawa komplikuje się w przypadku maszyn rolniczych i aut osobowych. Specyfika tej produkcji, warunkowana m.in. koniecznością zaangażowania wykwalifikowanej, specjalistycznej siły roboczej, utrudnia rozwój tej branży w Egipcie. Wymiana handlowa między Polską a Egiptem mimo wahań zapowiada się obiecująco. Polski eksport do Egiptu podlegał w ostatnich latach istotnym wahaniom, ale tendencja jest jednoznacznie wzrostowa. Nawet w pandemicznym 2020 roku wartość eksportu wyniosła ponad 1,5 mld zł. Konsekwentnie rośnie też import towarów z „Kraju Faraona”.
Egipt jako "Brama do Afryki"
Egipt stanowi swoistą „Bramę do Afryki”, zwłaszcza jej północnej części, i nie jest to stwierdzenie na wyrost. Kraj, będący trzecią największą na kontynencie afrykańskim gospodarką, kontroluje Kanał Sueski - strategicznie ważny punkt na szlaku międzynarodowej wymiany handlowej. Inwestujący w Egipcie i zamierzający prowadzić w tym państwie działalność gospodarczą powinni wziąć pod uwagę możliwe problemy z korupcją, która wciąż stanowi tam duże wyzwanie. A zastanowić się nad działalnością w tym państwie warto - w końcu wedle raportu World Economic Outlook The Great Lockdown, Egipt jest jedynym krajem w regionie, który w 2020 r. odnotował wzrost gospodarczy.
Najstarsze tramwaje w Afryce, czyli Aleksandria w Egipcie
Usługi transportowe do Egiptu
Firmy transportowe oferują całą gamę pojazdów, wśród których można znaleźć odpowiedni dla każdego rodzaju ładunku. Dostępne są między innymi:
- Pojazdy z windą samozaładowczą (udźwig do ok. 2 t) - do transportu palet i drobnicowych przesyłek w kontrolowanej temperaturze (najlepsze do przewozu produktów spożywczych, świeżych owoców i warzyw, mięsa, mrożonek, produktów mlecznych).
- Naczepy standardowe - różne warianty, np. firanki, plandeki, sztywne zabudowy (chłodnie, izotermy).
- Naczepy niskopodwoziowe - najlepsze do transportu towarów o dużej masie lub charakteryzujących się nietypowymi wymiarami, np. maszyn budowlanych, konstrukcji stalowych.
- Naczepy z HDS - umożliwiają załadunki/rozładunki w trudno dostępnych miejscach, np. na placach budowy.
- Naczepy z ruchomą podłogą - do przewozu sypkich towarów.
Firmy zajmują się transportem samochodów ciężarowych nowych, uszkodzonych i rozbitych, a także transportem ciągników siodłowych i naczep. Niektóre holowniki mogą przewieźć od razu nawet dwa ciągniki siodłowe. Zapewniają kompleksowe podejście do zadań - od pakowania i załadunku, przez profesjonalne planowanie, aż po kwestie magazynowania i cła. Wszystkie przesyłki są monitorowane przy pomocy zaawansowanego systemu telemetryczno-nawigacyjnego, który korzysta z danych GPS satelitów umieszczonych na orbicie okołoziemskiej. Zatrudniani są wykwalifikowani kierowcy z wieloletnim doświadczeniem, którzy znają również języki obce w stopniu komunikatywnym, a także kulturę krajów, na których terenie realizują zlecenia.