Ciągniki siodłowe odgrywają kluczową rolę w nowoczesnej logistyce, umożliwiając transport ciężkich ładunków na duże odległości. Charakteryzują się specyficzną konstrukcją, która pozwala na przyłączanie różnorodnych naczep, zwiększając tym samym uniwersalność i efektywność transportu.
Definicja i konstrukcja ciągnika siodłowego
Podstawowym elementem łączącym naczepę z ciągnikiem siodłowym jest siodło. Nie jest to połączenie sztywne, lecz umożliwia skręcanie naczepy względem ciągnika. Siodło umieszczone jest nad tylną, napędzaną osią lub osiami ciągnika, co pozwala na przeniesienie części ciężaru naczepy na ciągnik. Ciągniki siodłowe oferują szereg zalet w porównaniu do tradycyjnych samochodów ciężarowych. Mogą one przewozić większe obciążenia dzięki lepszemu rozłożeniu ciężaru na większą liczbę osi. Ponadto, zestawy składające się z ciągnika siodłowego i naczepy są często łatwiejsze w manewrowaniu niż ciężarówki z przyczepą o tej samej długości. Uniwersalność tych zestawów polega na możliwości przyłączania różnych typów naczep do jednego ciągnika, co jest korzystne ekonomicznie - zamiast kupować kolejny samochód z odpowiednim nadwoziem, wystarczy zakupić odpowiednią naczepę.
Schemat typowego układu ciągnik siodłowy - naczepa w Europie obejmuje następujące elementy:
- Ciągnik siodłowy
- Naczepa (odłączalna)
- Przedział silnika
- Kabina
- Część sypialna (nie występuje we wszystkich ciągnikach)
- Owiewka
- Zbiornik paliwa
- Siodło
- Przestrzeń ładunkowa
Zastosowania specjalistyczne ciągników siodłowych
Logistyka wojskowa stanowi jeden z obszarów, gdzie ciągniki siodłowe wykorzystywane są do rozwiązywania specyficznych problemów transportowych. Na przykład, ciągniki siodłowe ze specjalnymi naczepami służą do transportu pojazdów opancerzonych na duże odległości po drogach. Przez wiele lat głównym rodzajem takiego sprzętu był ciągnik MAZ-537 z różnymi typami naczep. Ze względu na moralną i materialną przestarzałość tych maszyn, obecnie trwa przejście na nowe, bardziej wydajne rozwiązania.
Ciągnik KamAZ-65225 - nowoczesne rozwiązanie w transporcie wojskowym
Ciągnik siodłowy KamAZ-65225, wraz z odpowiednim wyposażeniem, stał się głównym środkiem transportu pojazdów opancerzonych w siłach zbrojnych. Samochód ten został opracowany przez fabrykę samochodów Kama w celu wejścia na rynek z nowym ciągnikiem siodłowym o wysokiej wydajności. Konstrukcja maszyny obejmuje możliwość holowania naczep klasy ciężkiej o masie do 64 ton. Maksymalna masa całego zestawu drogowego deklarowana jest na 75 ton, przy dopuszczalnym obciążeniu siodła do 22 ton. Dzięki temu ciągnik z naczepą może przewozić różnego rodzaju sprzęt, w tym czołgi i inne duże pojazdy. Obecność uniwersalnego urządzenia sprzęgającego pozwala na stosowanie KAMAZ-65225 wraz z innymi typami naczep, spełniającymi wymagania klienta.
Ciągnik KamAZ-65225 zbudowany jest zgodnie z tradycyjnym układem kabiny dla zakładu Kama. Podwozie zawiera trzy osie, z napędem na wszystkie koła. Silnik umieszczony jest przed ramą, a nad nim zamontowana jest kabina kierowcy. Kabina jest zamontowana na amortyzatorach pneumatycznych i została zaprojektowana z uwzględnieniem doświadczenia w projektowaniu i eksploatacji poprzednich pojazdów KamAZ. Aby zapewnić komfortową pracę załogi, ciągniki wojskowe KamAZ-65225 wyposażone są w autonomiczną grzałkę i kóję z tyłu kabiny, co pozwala załodze na długotrwałą pracę w trudnych warunkach.
Specyfikacja techniczna KamAZ-65225
Kama Automobile Plant uzupełnia ciągniki KamAZ-65225 turbodoładowanymi silnikami wysokoprężnymi 740.632-400 własnej produkcji. Silnik ten, przy 1900 obr./min, wytwarza 400 KM mocy. Współpracuje on z mechaniczną, 16-biegową skrzynią biegów ZF 16S1820. Rozdział momentu obrotowego między kołami napędowymi odbywa się za pomocą mechanicznej, dwustopniowej skrzyni rozdzielczej z blokowanym centralnym mechanizmem różnicowym.
Samochód wyposażony jest w zbiornik paliwa o pojemności 500 litrów. Pracę instalacji elektrycznych zapewnia generator o mocy 2 kW oraz dwa akumulatory o pojemności 190 Ah każdy. Podwozie obejmuje sześć kół z oponami pneumatycznymi o rozmiarze 12.00 R20. Hamulce są bębnowe, o średnicy bębna 420 mm i szerokości szczęk 180 mm, z pneumatycznym napędem.
Ciągnik siodłowy KamAZ-65225 ma całkowitą długość 7,3 metra, szerokość 2,5 metra i wysokość ponad 3,1 metra. Masa własna pojazdu sięga 11,285 tony. Dopuszczalne obciążenie przedniej osi wynosi 7,5 tony, a tylnego wózka - 14,8 tony. Biorąc pod uwagę maksymalne obciążenie siodła (do 5,9 tony), masa całkowita ciągnika wynosi 22 tony. W tym przypadku obciążenie przedniej osi wzrasta do 3,36 tony, a na tylnym wózku - do 7,5 tony.
Według producenta, całkowita masa naczepy z ładownością może osiągnąć 64 tony, co sprawia, że całkowita masa całego pociągu drogowego sięga 75,36 tony.
Właściwości jezdne i wyposażenie
Ze względu na stosunkowo mocny silnik (400 KM), ciągnik siodłowy KamAZ-65225 charakteryzuje się dobrymi właściwościami jezdnymi. Według oficjalnych informacji, na autostradzie pociąg drogowy o masie całkowitej 75 ton może rozpędzić się do 80 km/h. Zapewniona jest zdolność pokonywania wzniesień o nachyleniu 10 stopni (18%). Wraz ze spadkiem całkowitej masy pociągu drogowego, możliwe jest pewne zwiększenie osiągów.
Na życzenie klienta ciągnik KamAZ-65225 może być wyposażony w przystawkę odbioru mocy (PTO), podłączoną do specjalnego wyposażenia. Skład wyposażenia dodatkowego jest również ustalany przez klienta. Na przykład, wojskowa wersja traktora posiada wyciągarkę podłączoną do silnika. Jednostka ta jest montowana za kabiną i może służyć do załadunku sprzętu na naczepę, przede wszystkim do ładowania uszkodzonych pojazdów opancerzonych, które utraciły zdolność samodzielnego poruszania się.
Produkcja i wykorzystanie KamAZ-65225
Produkcja seryjna ciągników KamAZ-65225 rozpoczęła się kilka lat temu, a w ostatniej dekadzie pojazdy te zaczęły wchodzić na wyposażenie sił zbrojnych. Głównym zadaniem ciągników wojskowych jest transport naczep z pojazdami opancerzonymi. Maszyny te są aktywnie wykorzystywane do przewozu czołgów, bojowych wozów piechoty i innego sprzętu po drogach. Pojazdy KamAZ-65225 można regularnie obserwować podczas przygotowań do świątecznych wydarzeń poświęconych Dniu Zwycięstwa, ponieważ to właśnie ciągniki z Naberezhnye Chelny są używane do dostarczania pojazdów gąsienicowych na miejsca parad. Niedawno ciągniki te brały udział w Międzynarodowych Igrzyskach Wojskowych, gdzie rosyjski personel wojskowy demonstrował swoje umiejętności na różnych pojazdach, w tym na KamAZ-65225.
Nowoczesne ciągniki siodłowe w transporcie międzynarodowym - przykład firmy ExPro
W sektorze transportu międzynarodowego, firmy takie jak ExPro, specjalizująca się w produkcji drewnianej galanterii ogrodowej, od lat stawiają na markę Volvo Trucks. Firma ExPro była jednym z pierwszych klientów Volvo Trucks Polska, którzy zdecydowali się na zakup pojazdów z technologią I-Save. Cała flota firmy składa się z ciężarówek Volvo Trucks.
Flota Volvo FH z technologią I-Save
Firma ExPro odebrała pierwsze cztery ciągniki FH we wrześniu 2019 roku. Po ponad roku, gdy pojazdy te pokonały ponad 100 tys. km i potwierdziły deklaracje producenta o wyjątkowej ekonomice najnowszego FH, w listopadzie 2020 roku zakupiono kolejne dwa takie ciągniki, a w marcu 2021 roku do firmy trafiły następne trzy. Wszystkie pojazdy są objęte niebieskim kontraktem serwisowym, obejmującym przeglądy okresowe w autoryzowanym serwisie oraz pakiet assistance na terenie kraju i za granicą.
Wszystkie ciągniki Volvo FH firmy ExPro są lakierowane w rzadko spotykanym odcieniu koloru zielonego. Firma ExPro, założona w 1994 roku, zatrudnia około 350 osób i kładzie nacisk na ekologię. Drewno używane do produkcji galanterii ogrodowej posiada certyfikat FSC, co oznacza, że pochodzi z lasów zarządzanych w sposób odpowiedzialny. Firma posiada własne środki transportu wyrobów gotowych, co zapewnia wysoką jakość obsługi klienta. Transportuje także surowiec oraz poprodukcyjne odpady drewniane.
Technologia I-Save w Volvo FH
Volvo FH z technologią I-Save jest pożądanym rozwiązaniem obniżającym zużycie paliwa w transporcie długodystansowym, bez uszczerbku dla właściwości jezdnych. Technologia ta łączy silniki D13TC z Pakietem Paliwowym, umożliwiając długą jazdę z niższą prędkością obrotową silnika i na wyższym biegu, co przekłada się na płynniejszą i cichszą jazdę. Silnik D13TC, dostępny w wersjach o mocy 460 i 500 KM, generuje o 300 Nm wyższy moment obrotowy przy niskich obrotach. Dzięki technologii Turbo Compound w pełni wykorzystuje dostępną energię na każdym etapie, zapewniając zwiększoną wydajność w całym zakresie prędkości obrotowych, z najlepszym wynikiem w zakresie 900-1400 obr./min. Oznacza to, że utrzymanie stałej prędkości na drodze wymaga mniej przyspieszania i mniejszego zużycia paliwa.
W połączeniu z funkcją I-See, silnik umożliwia pokonywanie wzniesień i pochyłości na wyższym biegu, co zapewnia oszczędność paliwa bez utraty prędkości i płynniejszą jazdę. Oprogramowanie I-See wykorzystuje informacje o drodze przed pojazdem, aby podczas jazdy w górzystym terenie jak najlepiej wykorzystać energię kinetyczną samochodu ciężarowego. Zautomatyzowana skrzynia biegów I-Shift została zaprojektowana tak, aby zapewnić efektywną jazdę na autostradach.
Nowe Volvo FH z I-Save to znaczący krok naprzód nie tylko pod względem oszczędności paliwa. Zoptymalizowany moment obrotowy w szerokim zakresie prędkości silnika zapewnia płynną jazdę i moc potrzebną do utrzymania wysokiej i stałej średniej prędkości, nawet w trudnym terenie. Dzięki temu ekonomiczna jazda nawet w górzystym terenie jest łatwiejsza i bardziej komfortowa.
Volvo FH z technologią I-Save - Poznaj naszego klienta: Gautier Fret Solutions
Komfort kierowcy i dodatkowe wyposażenie
Już wyposażenie standardowe pojazdów I-Save jest bogate, ale firma ExPro zażyczyła sobie dodatkowych elementów podnoszących komfort podróżowania i wypoczynku. W efekcie ciągniki posiadają wszystko, co jest potrzebne w transporcie długodystansowym. Każdy z zamówionych nowych ciągników wyposażony jest w przestronną kabinę Globetrotter XL, tempomat przewidujący I-See. Dodatkowo nabywca zażyczył sobie oferowanych opcjonalnie spoilerów, w tym spoilerów międzyosiowych, pakietu multimedialnego z telewizorem, opon Michelin o niskich oporach toczenia, pilotów zdalnego sterowania (np. do sterowania z zewnątrz przystawką odbioru mocy podczas wyładunku z naczepy z ruchomą podłogą), bexenonów, czy belek na dachu z dodatkowym oświetleniem.
Unowocześnione wnętrze podkreśla uwagę poświęcaną kierowcom. Centralnym punktem ich przestrzeni roboczej jest zmodernizowana deska rozdzielcza z całkowicie cyfrowym 12-calowym wyświetlaczem zestawu wskaźników o wysokiej rozdzielczości oraz uchwytem na kubek i otwartym schowkiem z oświetleniem sterowanym czujnikiem ruchu.
Opinie kierowców i doświadczenia z marką Volvo
Kierowcy firmy ExPro chwalą sobie komfort jazdy nowymi ciągnikami Volvo FH. Iza Nikiel, kierowca zawodowy od czterech lat, podkreśla, że najnowsze Volvo FH to przemyślane auto. Kabina jest przestronna i komfortowa, dobra jest amortyzacja podczas jazdy, a możliwość szerokiego zakresu ustawiania kierownicy pozwala na zapewnienie najwygodniejszej pozycji. Praktycznym rozwiązaniem jest obracany fotel pasażera, a spore schowki nad górnym łóżkiem są bardzo przydatne. Wyposażenie obejmujące telewizor, mikrofalówkę i rozkładany stolik sprawia, że w kabinie dobrze się mieszka, co jest ważne, gdyż kierowcy spędzają w niej każdy roboczy tydzień.
Zbigniew Kiedrowski, który jeździ najnowszym Volvo FH od 2019 roku (około 200 tys. km) w transporcie międzynarodowym, zwraca uwagę na lepszą widoczność w Volvo, m.in. dzięki porządnym lusterkom. Chwali również świetną pracę zautomatyzowanej skrzyni biegów, która błyskawicznie zmienia przełożenia i nie gubi się, w przeciwieństwie do wcześniejszego samochodu innej marki. Nowe FH pali wyraźnie mniej - przy ładunku 24 ton i silnym wietrze średnie zużycie paliwa wyniosło 24 litry na 100 kilometrów. Docenia również wygodę w szoferce, m.in. fotel z łamanym w połowie oparciem, dzięki czemu podczas jazdy odpoczywa i nie wraca do domu z bolącym kręgosłupem.
Bolesław Prondziński, właściciel firmy ExPro, podkreśla, że wybór Volvo był podyktowany m.in. namową kierownika transportu, Adama Gaja, miłośnika szwedzkiej marki. Zastanawiał się nad inną, niemiecką marką, ale ostatecznie wybór padł na Volvo. Pierwsze Volvo FH12 trafiło do firmy w 1997 roku. Po czterech latach pojawiły się kolejne samochody. Testowano różne marki, ale Volvo przekonało firmę techniką, niską awaryjnością mimo dużych przebiegów, jakością wykonania i prestiżem. Posiadanie takich samochodów pozwoliło firmie zatrudniać lepszych kierowców, oferując im dobre, niezawodne narzędzie do pracy. Przez lata firma nigdy nie miała sytuacji, by samochód odmówił posłuszeństwa w trasie, zawsze udawało się dotrzeć do celu. Od 2005 roku firma kupuje już tylko Volvo, w tym FH16 o mocy 700 KM.
Współpraca z Volvo Trucks układa się bardzo dobrze, sprawdza się autoryzowany serwis tej marki. Drobna obsługa ExPro wykonuje we własnym zakresie, posiadając własny warsztat, w którym korzysta nawet z komputera serwisowego Volvo. Wspólna z serwisem autoryzowanym troska o stan techniczny ciężarówek owocuje tym, że są to w pełni sprawne pojazdy.
Bolesław Prondziński konstatuje, że atrakcyjna oferta przedstawiana przez handlowców nie jest decydująca. Dopiero dłuższa eksploatacja, właściwa opieka serwisu i bezproblemowe przebiegi po półtora miliona kilometrów przekonują. Volvo nie należy do najtańszych w zakupie, ale za jakość warto zapłacić. Właściciel ExPro jest otwarty na najnowsze rozwiązania, śledzi rozwój technologii w pojazdach ciężarowych i nie wyklucza, że za jakiś czas zdecyduje się na samochody mało lub bezemisyjne, oferowane przez Volvo Trucks - ciężarówki zasilane gazem lub elektryczne.