Ciągnik TUR 10D: Historia i specyfikacja techniczna

W historii polskiej mechanizacji rolnictwa na przełomie lat 80. i 90. istotną rolę odegrały małe ciągniki hobbistyczne. Choć rynek był zdominowany przez dużych producentów, potrzeba posiadania zwinnej maszyny do ogrodów, małych gospodarstw warzywniczych czy prac komunalnych zaowocowała powstaniem konstrukcji takich jak TUR 10D.

Geneza i produkcja modelu TUR 10D

Jednym z najbardziej znanych małych traktorów z czasów PRL jest produkowany w latach 1983-1985 w Wytwórni Urządzeń Komunalnych (WUKO) w Stąporkowie ciągnik TUR 10D. Nazwa maszyny nawiązywała do wymarłego gatunku dzikiego wołu, symbolizującego siłę i wytrzymałość. Co ciekawe, projekt stworzyli inżynierowie specjalizujący się na co dzień w budowie maszyn komunalnych, takich jak śmieciarki czy polewaczki. Zespół ten, mimo braku doświadczenia w projektowaniu ciągników, zdołał opracować konstrukcję, która stała się symbolem polskiej myśli technicznej tamtego okresu.

Budowa i dane techniczne

Konstrukcja ciągnika TUR 10D opierała się na solidnej półramie rurowej. Silnik nie stanowił elementu nośnego - był zamontowany w poprzecznych kołyskach na gumowych poduszkach, co redukowało drgania.

Specyfikacja silnika i napędu:

• Silnik: Wysokoprężny, jednocylindrowy, 4-suwowy, chłodzony powietrzem Andoria 1CA90/R1.
• Pojemność skokowa: 573 cm³.
• Moc: 10 KM.
• Skrzynia biegów: 3 przełożenia do przodu oraz bieg wsteczny.
• Rozruch: Elektryczny (rozrusznik) lub ręczny (korba).

Charakterystycznym elementem wyglądu TUR-a była maska pochodząca z Ursusa C-330. Ponieważ była ona zbyt długa dla małego ciągnika, inżynierowie z WUKO przycięli ją i dospawali pod kątem, tworząc nietypową, a zarazem praktyczną deskę rozdzielczą.

Wymiary i możliwości użytkowe

Dzięki swoim kompaktowym gabarytom, ciągnik doskonale sprawdzał się w ograniczonych przestrzeniach, takich jak szklarnie czy tunele foliowe:

Ciągnik wyposażono w trójpunktowy układ zawieszenia (TUZ) sterowany hydraulicznie, górny zaczep transportowy, dolny zaczep rolniczy oraz wałek odbioru mocy (WOM). Pozwalało to na współpracę z szeregiem narzędzi, takich jak pługi, brony czy pielniki.

Inne próby miniciągników w Polsce

TUR 10D nie był jedyną próbą wypełnienia luki rynkowej. W tamtym czasie powstawały również inne konstrukcje:

• Poldek: Produkowany od 1988 roku przez firmę Polpure ze Świdnicy. Wykorzystywał podzespoły z samochodu Żuk (most, skrzynia biegów) oraz silniki Andorii.
• Sipma MTZ-082: Prezentowany w 1995 roku jako łamany miniciągnik bazujący na technologii białoruskiego MTZ.
• Urwis 012: Projekt bazujący na rosyjskiej konstrukcji KMZ-012.

Współcześnie segment małych maszyn ogrodniczych jest zdominowany przez konstrukcje jednoosiowe, takie jak np. seria TUR WM1100D-6, które wyposażone są w nowoczesne udogodnienia, w tym dyferencjały ułatwiające skręcanie i wielostopniowe filtry powietrza.

tags: #ciagnik #tur #10d #dane #techniczne